Sovyetlerin kayıp ay aracı Luna 9’un gizemi çözülüyor

Ay’a inen ilk insan yapımı araç olmasına rağmen tam konumu altmış yıla yakındır belirsizliğini koruyan Luna 9, modern yapay zeka teknolojileri sayesinde yeniden gündemde. İngiltere ve Japonya’dan bilim insanları, Sovyetler Birliği’nin 1966’daki bu tarihi görevine ait iniş noktasını kesinleştirmek için ileri düzey bir makine öğrenimi modeli geliştirdi.

ULUSLARARASI BİLİMSEL İŞ BİRLİĞİ

Araştırma, University College London öncülüğünde yürütülüyor. Çalışmanın liderliğini üstlenen araştırmacı Lewis Pinault, ekibin Ay yüzeyine ait eski radar verileri, tarihsel görev kayıtları ve güncel yörünge görüntülerini aynı modelde birleştirdiğini belirtiyor. Elde edilen sonuçlar, saygın bilim dergisi npj Space Exploration’da yayımlandı.

HİNDİSTAN’DAN GELECEK VERİLER KRİTİK

Bilim insanları, yapay zekanın belirlediği aday bölgelerin doğruluğunun Chandrayaan-2 yörünge aracından sağlanacak yüksek çözünürlüklü görüntülerle test edilmesini bekliyor.
Bu sayede Luna 9’un Ay yüzeyindeki kesin konumunun ilk kez net biçimde doğrulanabileceği ifade ediliyor.

1966’DA TARİH YAZAN GÖREV

1966 yılında Sovyetler Birliği tarafından fırlatılan Luna 9, Ay’a kontrollü şekilde inen ve Dünya’ya fotoğraf gönderen ilk araç olarak uzay tarihine geçti. Ana uzay aracı yüzeye çarpmadan hemen önce, yaklaşık 100 kilogram ağırlığındaki küresel iniş kapsülünü serbest bıraktı.

Şişirilebilir darbe emicilerle donatılan kapsül, Ay yüzeyinde birkaç kez zıpladıktan sonra durdu ve açılan yaprak benzeri panellerle sabitlendi.
Bu mühendislik çözümü, Ay yüzeyinin sanıldığı gibi toz denizi olmadığı gerçeğini bilim dünyasına kanıtladı.

KISA AMA TARİHİ BİR MİSYON

Luna 9 yalnızca üç gün boyunca aktif kalmasına rağmen, gönderdiği görüntüler ve ölçümler insanlı Ay görevlerinin önünü açtı.
Bu görev, insanlığın yalnızca üç yıl sonra Ay’a ayak basmasını sağlayacak bilimsel ve psikolojik güven ortamının oluşmasında kilit rol oynadı.

YAPAY ZEKA UZAY TARİHİNİ YENİDEN OKUYOR

Araştırmacılar, geliştirilen algoritmanın yalnızca Luna 9 için değil, konumu bilinmeyen diğer erken dönem uzay görevleri için de kullanılabileceğini vurguluyor. Yapay zeka destekli bu yaklaşımın, uzay arkeolojisi olarak adlandırılan yeni bir bilim alanının kapılarını aralayabileceği belirtiliyor.