SPK’den serbest fonlara yeni sınırlar
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) yatırım fonlarına yönelik yeni düzenlemesiyle serbest fonlarda yoğunlaşma sınırları artırılırken, para piyasası fonlarına devlet iç borçlanma senedi ve kira sertifikası zorunluluğu getirildi. Sektör temsilcileri, yeni kuralların fon portföylerinde daha dengeli bir dağılıma ve likiditesi yüksek hisselere yönelime neden olabileceğini değerlendiriyor.
SPK, yatırım fonlarına ilişkin rehberde piyasadaki yoğunlaşma riskinin azaltılması, kurumsal gözetimin güçlendirilmesi ve teminat güvenliğinin artırılması amacıyla değişiklik yaptı.
Yeni düzenlemeye göre bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edilecek özel fonlar dahil serbest fonların sayısı, şirkette istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Mevcut şirketlere yeni kurala uyum sağlamaları için 30 Haziran 2029’a kadar süre tanındı.
Serbest fonların yönettiği portföylerin şirketin toplam yönettiği portföyler içindeki payının %50’yi aşması halinde portföy yönetim şirketlerine sermaye artırımı yükümlülüğü getirildi.
Bir portföy yöneticisi de serbest fonlar dahil en fazla 7 fonun yönetimini üstlenebilecek.
Para piyasası fonlarına %10 şartı
Para piyasası fonlarının portföylerinin en az %10’unu devlet iç borçlanma senetlerine veya Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına yönlendirmesi zorunlu hale getirildi.
Fon Turkey Kurucusu Onur Duygu, bu düzenlemeyle para piyasası fonları arasındaki getiri farklarının ilerleyen dönemde azalabileceğini belirtti.
Portföylerin bir bölümünde tahvil veya kira sertifikası bulundurma zorunluluğunun faiz hareketlerinin fon getirileri üzerindeki etkisini artırabileceğine işaret eden Duygu, serbest para piyasası fonlarının standart para piyasası fonlarına karşı sahip olduğu avantajlardan birinin azalabileceğini ifade etti.
Serbest fonlarda yoğunlaşma sınırı
Yeni kurallarla serbest fonların belirli sermaye piyasası araçlarında yoğunlaşmasına yönelik de sınırlar getirildi. Bir serbest fonun portföy değerinin %5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri, fon portföy değerinin %20’sini aşamayacak.
Bir serbest fonun, yöneticinin yönetim hâkimiyetine sahip olduğu gerçek veya tüzel kişiler ile yöneticinin üst yönetiminin ya da ortaklarının yönetim hâkimiyetinde bulunan ihraççıların sermaye piyasası araçlarına yaptığı yatırımlar da fon portföy değerinin %20’siyle sınırlandırıldı.
Fonların halka açık şirketlerin fiili dolaşımdaki paylarına yapabileceği yatırımlar da şirketlerin halka açıklık oranlarına göre kademelendirildi.
Buna göre bir serbest fon, fiili dolaşımdaki pay oranı %25’in altında olan şirketlerde fiili dolaşımdaki payların %8’inden, %25-50 arasındaki şirketlerde %6’sından, %50-75 arasındaki şirketlerde %4’ünden ve %75’in üzerindeki şirketlerde %2’sinden fazlasına yatırım yapamayacak.
Aynı yöneticinin yönetimindeki tek bir kurucuya ait serbest fonlar dahil tüm menkul kıymet yatırım fonları da toplu olarak bir şirketin sermayesinin veya oy haklarının %20’sinden fazlasına sahip olamayacak.
Likit hisselere yönelim bekleniyor
A1 Capital Yatırım Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı Üzeyir Doğan, düzenlemeyle serbest fonlarda pozisyon yoğunlaşması, likidite ve finansman imkanlarının öne çıktığını belirtti.
Doğan, “Yoğunlaşmış portföylerden daha dağınık portföy yapılarına geçiş nedeniyle başta BIST 30 hisseleri olmak üzere likiditesi yüksek hisselere yönelik bir akış söz konusu olabilir.” dedi.
Mevcut pozisyonların belirlenen takvim doğrultusunda kademeli olarak ayarlanacağını belirten Doğan, bu nedenle düzenlemenin piyasa etkisinin tek seferde değil, ilerleyen aylarda görülebileceğini kaydetti.
“Piyasanın normalleşmesine fayda sağlayabilir”
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş da düzenlemeyle fon büyüklükleri, istihdam ve serbest fonların hareket alanına ilişkin sınırların daha belirgin hale getirildiğini ifade etti.
Demirtaş, bazı hisselerde oluşan fiyat hareketlerine işaret ederek düzenlemelerin “piyasanın normalleşmesine fayda sağlayacak uygulamalar” olmasını beklediklerini söyledi.
Serbest fonların sermaye piyasalarının önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Demirtaş, denetimin artırılmasının fayda sağlayabileceğini ancak kuralların aşırı sıkılaştırılmasının piyasanın işleyişi açısından risk oluşturabileceğini kaydetti.
Serbest fonlara haftalık raporlama
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören serbest fonlara haftalık portföy dağılım raporu yayımlama yükümlülüğü de getirildi.
Fonlar, ilgili haftaya ilişkin portföy dağılım raporlarını takip eden 3 iş günü içinde Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) yayımlayacak.
Duygu, daha önce serbest fon portföylerinin ağırlıklı olarak aylık dağılımlar üzerinden takip edildiğini belirterek haftalık raporlama uygulamasını yatırımcılar açısından olumlu değişikliklerden biri olarak değerlendirdi.
