Staj mağdurlarının feryadı EKOTÜRK ekranlarında: Stajyer gözüktüler, emekli olamadılar

Ekotürk ekranlarında yayınlanan Son Seans programında gazeteci Ali Çağatay’ın bu haftaki konuğu, Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu Onursal Başkanı Murat Bal oldu. Programda, Türkiye'nin göz ardı edilen milyonlarca gencini ilgilendiren, derin ve çözüm bekleyen bir mağduriyet masaya yatırıldı.

Son Seans programının konuğu, Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu Onursal Başkanı Murat Bal Gazeteci Ali Çağatay'ın moderatörlüğünde gerçekleşen programda, Türkiye’de giderek büyüyen bir sosyal güvenlik krizine dönüşen staj ve çıraklık sigortası mağduriyeti konuşuldu.

SİSTEMSEL BİR HAK KAYBI: “DEVLET KAYDA ALDI AMA TANIMADI”

1986 yılında yürürlüğe giren 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile meslek liseliler ve çırak öğrenciler işletmelere zorunlu olarak yönlendirildi. Fakat bu gençler çalıştıkları halde sadece “kısa vadeli sigorta kollarına” dahil edildi. Emeklilik hakkı için kritik olan yaşlılık ve ölüm primleri yatırılmadı.

“E-Devlet’te sigorta girişimiz var ama geçersiz sayılıyor” diyen Murat Bal, milyonlarca gencin fiilen çalışmasına rağmen emeklilik sistemine dahil edilmediğini belirtti. Bu durumun, hem hukuki hem de vicdani boyutuyla Türkiye’nin geleceğini etkilediği ifade edildi.

Staj ve çıraklık sigortası mağduriyeti büyüyor

Ekotürk ekranlarında yayınlanan Son Seans programında gazeteci Ali Çağatay’ın konuğu, Staj ve Çıraklık Sigortası Mağdurları Federasyonu Onursal Başkanı @MuratBalSmmm oldu.#StajMağdurları #ÇıraklıkSigortası #SigortaMağduriyeti… pic.twitter.com/nDaQ0LYwrJ — EKOTÜRK (@Ekoturktv) August 5, 2025

İŞÇİ GİBİ ÇALIŞTILAR, ÖĞRENCİ SAYILDILAR

Murat Bal, kendisi gibi binlerce kişinin 14-15 yaşlarında sanayide ağır işlerde çalıştığını hatırlatarak şunları söyledi: “Beş gün fabrikada çalıştık, sadece yarım gün okula gittik. Ama ne işçi ne öğrenci sayıldık.” “Fiili olarak emek verdik, maaş aldık, ancak SGK bizi görmezden geldi.”

Bu mağduriyetin sadece bireysel değil, makro düzeyde de sonuçları olduğu belirtiliyor. Öyle ki TÜİK verilerine göre işsizlik oranı %8,6 olarak açıklanırken, çıraklar “çalışıyor” gözüktüğü için gerçek oranın çok daha yüksek olduğu vurgulanıyor.

HUKUKİ BOŞLUK, İNSANİ TRAVMA

Mağdurlar, 7 yıl boyunca çalışarak aldıkları ustalık ve kalfalık belgelerinin kamu kurumlarında tanınmadığını belirtiyor. “Bu diplomalar MEB tarafından veriliyor ama devlet bunları işe alımlarda geçersiz sayıyor” diyen Bal, bunun insan haklarına, ILO sözleşmelerine ve anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurguluyor.

Ayrıca, bazı çırakların çalışırken kaza geçirdiği, uzuvlarını kaybettiği ya da hayatını yitirdiği örnekler kamuoyuyla paylaşılıyor. Ancak mağduriyetler yasal olarak hâlâ tanınmıyor.

ÇÖZÜM TALEBİ: İŞE GİRİŞ TARİHİ SAYILSIN, BORÇLANMA HAKKI GETİRİLSİN

Federasyonun çözüm önerisi net: “Devletin verdiği sigorta kartlarında yer alan işe giriş tarihleri geçerli sayılsın.”
Mağdurlar geçmişte yatırılmayan primler için devlete yük oluşturmamak adına borçlanmaya hazır olduklarını ifade ediyor. Ancak bu borçlanmanın geriye dönük olmaması, sadece hak kayıplarını gidermesi isteniyor.

GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR, MÜCADELE DEVAM EDİYOR

Murat Bal ve federasyon yetkilileri, konunun takipçisi olduklarını belirtiyor. Gerek kamu kurumlarıyla gerek TBMM nezdinde yapılan görüşmelerde olumlu adımlar bekleniyor. Ali Çağatay da “Son Seans” programında bu sürecin takipçisi olacaklarını duyurdu.