Stratejik rezervler devrede, petrol piyasasında belirsizlik sürüyor

Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin piyasaya petrol sunmaya başlamasına rağmen, küresel petrol piyasalarında kırılganlık devam ediyor. Kurumun 11 Mart’ta aldığı kararla 400 milyon varillik stratejik rezervin piyasaya sunulması planlanmıştı.

Bu adım, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiyle ortaya çıkan arz şokuna karşı atıldı. Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan bu hat üzerindeki aksama, fiyatlarda sert yükselişe ve piyasalarda ciddi tedirginliğe yol açtı.

IEA Başkanı Fatih Birol, rezervlerden çıkan petrolün özellikle Asya’ya ulaşmaya başladığını açıkladı. Ancak bu sevkiyatların etkisi henüz fiyatlara tam olarak yansımış değil. Bunun en önemli nedeni, arzın tek seferde değil, lojistik ve teknik nedenlerle zamana yayılması.

Analistlere göre sürecin yavaş ilerlemesi piyasadaki baskıyı artırıyor. ABD’de Teksas ve Louisiana’daki rezervlerden yapılan ilk satışlar için teslimat takvimi nisan-mayıs dönemine yayılırken, bazı büyük ülkelerin henüz rezerv kullanmaya başlamamış olması dikkat çekiyor. Özellikle Çin’in büyük ölçekli bir rezerv salımı konusunda henüz adım atmaması, arz tarafındaki belirsizliği artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Piyasada kırılganlığı artıran bir diğer unsur ise bölgesel bağımlılıklar. Hürmüz Boğazı’na yüksek bağımlılığı olan Japonya, Filipinler ve Vietnam gibi ülkeler arz kesintilerinden daha fazla etkilenirken, ABD, Kanada ve Brezilya gibi üretici ülkeler güçlü iç üretimleri sayesinde daha dayanıklı bir görünüm sergiliyor.

Genel tablo, stratejik rezervlerin devreye alınmasına rağmen küresel petrol piyasasında arz güvenliği endişelerinin ve fiyat baskısının kısa vadede devam edeceğine işaret ediyor.