TCMB: Sepet güncellemesi değişikliği enflasyonu sınırlı etkiliyor

04 Şubat 2026, 08:57

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı blog yazısını yayımladı. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından ocak 2026 itibarıyla TÜFE hesaplama yönteminde yapılan üç temel metodolojik değişikliğin enflasyona etkileri ayrıntılı biçimde ele alındı.

Üç temel metodolojik değişiklik

TCMB’nin değerlendirmesine göre TÜİK, uluslararası standartlara uyum kapsamında:

  • Tüketim harcama sınıflandırmasını güncelledi,

  • TÜFE baz yılını 2025=100 olarak değiştirdi,

  • Harcama ağırlıklarının belirlenmesinde “Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları”nı ana veri kaynağı haline getirdi.

Bu değişikliklerin, geçmiş aylık ve yıllık enflasyon oranlarını geri dönük olarak etkilemediği vurgulandı.

Yeni sınıflandırma: 13 ana grup

Eski yapıda TÜFE, 12 ana grup, 43 alt grup ve 407 maddeden oluşuyordu. Yeni sistemle birlikte:

  • Ana grup sayısı 13’e çıkarıldı,

  • Dijital hizmetler, çevrim içi platformlar ve yeni tüketim biçimleri kapsama alındı,

  • “Çeşitli Mal ve Hizmetler” grubu ayrıştırılarak “Sigorta ve Finansal Hizmetler” ile “Kişisel Bakım, Sosyal Koruma ve Çeşitli Mal ve Hizmetler” başlıkları oluşturuldu,

  • “Haberleşme” grubu “Bilgi ve İletişim”,

  • “Eğlence ve Kültür” grubu ise “Eğlence, Dinlence, Spor ve Kültür” olarak yeniden tanımlandı.

Ağırlık yapısında hizmet sektörü öne çıktı

Yeni ağırlıklandırma yapısında en dikkat çekici değişim hizmet sektöründe yaşandı. Buna göre:

  • Hizmetlerin TÜFE içindeki payı 7,4 puan arttı,

  • Artışta özellikle ulaştırma hizmetleri, lokanta-otel ve diğer hizmetler etkili oldu,

  • Eğlence, spor ve kültür ile finansal hizmetlerin payında da yükseliş görüldü.

Buna karşılık:

  • Enerji grubunun ağırlığı 3,2 puan,

  • Temel malların ağırlığı 3,0 puan geriledi. Gıda grubunda ise sınırlı bir düşüş yaşanırken, işlenmiş gıdanın payı artış, işlenmemiş gıdanın payı ise azalış gösterdi.

Enflasyona etkisi sınırlı

TCMB’nin yaptığı etki analizine göre:

  • Ağırlık değişikliğinin 2026 Ocak ayı enflasyonuna etkisi yaklaşık 0,1 puan düşürücü yönde oldu.

  • Hizmetlerin ağırlığının artması, yıllık bazda enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı çekme potansiyeli taşıyor.

  • Ancak hizmet enflasyonunun, mal enflasyonuna kıyasla daha hızlı gerilemesi beklendiğinden, bu etkinin zaman içinde dengelenebileceği ifade edildi.

TCMB, sonuç olarak TÜFE’de yapılan metodolojik güncellemelerin manşet enflasyonu köklü biçimde değiştirmediğini, ancak endeksin güncel tüketim yapısını ve makroekonomik göstergelerle uyumunu güçlendirdiğini vurguladı.