TCMB: Yüksek enflasyon dönemlerinde kârlılık kaygısı fiyatlama davranışını bozuyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Firmaların Davranış Psikolojisi: Algılardan Eylemlere” başlıklı çalışma notunu yayımladı. Çalışmada, firma yöneticilerinin kârlılık algısındaki değişimlerin fiyatlama, üretim ve yatırım kararları üzerindeki etkileri incelendi.

Analize göre, yüksek enflasyon dönemlerinde firmalarda kârlılığın eriyeceği endişesi baskın bir duygu haline geliyor. Bu algı, fiyatlama davranışlarının bozulmasına yol açarak enflasyonist sürecin kalıcılığını güçlendirebiliyor.

Çalışmada ayrıca, sıkı para politikası uygulanan dönemlerde firmaların dış talebe yönelik iyimserliğinin üretim faaliyetlerini daha güçlü şekilde motive ettiği vurgulandı. Buna karşın, para politikası destekleyici olsa bile bazı dönemlerde firmaların finansal koşulları hâlâ sıkı algılamaya devam edebildiği belirtildi.

TCMB’nin Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı kapsamında yapılan görüşmelere dayanan model sonuçlarına göre dört temel bulgu öne çıktı:

• Yüksek enflasyon ortamında kârlılık kaybı korkusu fiyatlama davranışını bozuyor.

• Sıkı para politikası dönemlerinde dış talep beklentileri üretimi destekliyor.

• İstihdam artışı eğilimi, ağırlıklı olarak yatırım niyeti olan firmalarda görülüyor.

• Para politikası gevşese bile firmalar bazı dönemlerde finansal koşulları sıkı algılamayı sürdürüyor.