Ticaret savaşı yön değiştirdi: ABD açığı küçüldü ama sorun büyüdü

ABD ekonomisinin küresel ticaretteki konumunu gösteren dış ticaret dengesi 2025 yılında sınırlı bir iyileşme kaydetti. ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre ülkenin toplam dış ticaret açığı bir önceki yıla göre küçük bir gerilemeyle 904 milyar dolardan 901 milyar dolara indi. Bu tablo, Washington yönetiminin geniş kapsamlı gümrük tarifeleri uyguladığı ve küresel ticaret ilişkilerinin yeniden şekillendiği bir dönemde ortaya çıktı.

ABD’nin toplam dış ticaret açığı 2025 yılında 901 milyar dolara gerileyerek son yılların en sınırlı düşüşlerinden birini kaydetti.

TARİFELER ETKİ GÖSTERDİ AMA MAL TİCARETİ AÇIĞI BÜYÜDÜ

2025 boyunca ABD ihracatı yaklaşık yüzde 6 artarken ithalat da yüzde 5’e yakın yükseldi. Ancak özellikle sanayi ürünleri ve ileri teknoloji ekipmanlarını kapsayan mal ticaretindeki açık büyümeye devam etti. Makine, uçak ve elektronik ekipmanların etkisiyle mal ticareti açığı yüzde 2 artarak 1,24 trilyon dolara çıktı.

Bu artışta, yapay zekâ yatırımları için yoğun biçimde ithal edilen yarı iletkenler ve elektronik bileşenler belirleyici oldu. ABD’li şirketlerin Asya’dan teknoloji tedarikini artırması açığın yapısal niteliğini değiştirdi.

Mal ticaretindeki açık 1,24 trilyon dolara çıkarak toplam açığın yönünü belirleyen ana unsur oldu.

ÇİN’DEN UZAKLAŞAN TİCARET ASYA’YA KAYDI

Washington ile Pekin arasındaki gerilimlerin etkisi ticaret verilerine net biçimde yansıdı. Çin ile olan mal ticareti açığı yaklaşık yüzde 32 düşerek 202 milyar dolara geriledi. Buna rağmen ticaret hacmi azalmadı; sadece coğrafya değiştirdi.

Tayvan ile açık iki katına çıkarak 147 milyar dolara, Vietnam ile açık ise yüzde 44 artarak 178 milyar dolara yükseldi. Uzmanlar bu değişimi “tedarik zinciri göçü” olarak değerlendiriyor. ABD şirketleri Çin yerine alternatif üretim merkezlerine yöneldi.

Çin ile açık azalırken Tayvan ve Vietnam ile açık hızla büyüyerek ticaretin sadece yön değiştirdiğini ortaya koydu.

KUZEY AMERİKA HATTI VE ANLAŞMA GÖRÜŞMELERİ

ABD’nin Meksika’dan ithalatı ihracatını yaklaşık 197 milyar dolar aştı. Kanada ile ticaret açığı ise yüzde 26 gerileyerek 46 milyar dolara indi. Washington yönetimi iki komşusuyla ticaret anlaşmasını yenilemek için müzakereleri sürdürüyor.

HİZMET SEKTÖRÜ EKONOMİYİ DESTEKLEDİ

Mal ticaretindeki yüksek açığa rağmen hizmet sektörü ABD ekonomisine katkı vermeyi sürdürdü. Finans, bankacılık, yazılım ve turizm gelirlerinin etkisiyle hizmet ticareti fazlası 312 milyar dolardan 339 milyar dolara yükseldi. Böylece toplam açığın daha fazla büyümesi engellendi.

TARİFELER, ENFLASYON VE SANAYİ HEDEFİ

Yılın ilk çeyreğinde şirketlerin vergi artışları öncesi stok yapması nedeniyle açık geçici olarak genişledi. Sonraki aylarda ise daralma eğilimi görüldü. Ekonomistler, ithalat vergilerinin fiyatlara yansımasına rağmen enflasyon etkisinin beklenenden sınırlı kaldığını belirtiyor.

ABD yönetimi ise tarifelerin yerli üretimi teşvik ettiğini ve bütçeye gelir sağladığını savunuyor. Tartışma, ticaret politikalarının ekonomik büyümeye mi yoksa maliyet artışına mı yol açtığı sorusu etrafında devam ediyor.