Trump’ın 5 bin dolarlık vaadinin maliyeti 1,2 trilyon dolar

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Temsilciler Meclisi ve Senatodaki çoğunluğunu koruması halinde yetişkin ABD vatandaşlarına 5 bin dolar ödeme vaadi tartışma yarattı. Yaklaşık 240 milyon kişinin yararlanması halinde “Trump temettüsü” olarak adlandırılan ödemenin toplam maliyetinin 1,2 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti kongresinde, 3 Kasım’daki ara seçimlerde partisinin Kongrenin her iki kanadındaki çoğunluğunu koruması halinde yetişkin ABD vatandaşlarına 5 bin dolar ödeme yapılacağını açıkladı.

Trump, söz konusu ödemeyi “Trump temettüsü” olarak nitelendirirken, paranın ABD içinde harcanması gerektiğini belirtti.

Maliyeti 1,2 trilyon dolar

Reuters’ın hesaplamasına göre, ABD’de yaklaşık 240 milyon yetişkin vatandaş bulunuyor. Her birine 5 bin dolar ödenmesi durumunda programın toplam maliyeti yaklaşık 1,2 trilyon dolar olacak.

Başkan Yardımcısı JD Vance ise yüksek gelirli kişilerin ödeme kapsamı dışında tutulabileceğini ve finansmanda gümrük vergisi gelirlerinden yararlanılabileceğini söyledi.

Ancak Kongre Bütçe Ofisi (CBO) verilerine göre, 30 Eylül’de sona erecek mali yılda şimdiye kadar elde edilen gümrük vergisi geliri yaklaşık 167 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu tutar, programın tahmini maliyetinin oldukça altında kalıyor.

Kongre onayı gerekiyor

ABD Anayasası uyarınca federal harcamalar konusunda yetki Kongreye ait. Bu nedenle Trump’ın önerisinin hayata geçirilebilmesi için Kongrenin onayı gerekiyor.

Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi ve Senatoda dar çoğunluğa sahip olsa da düzenlemenin yasalaşması için özellikle Senatoda önemli bir siyasi süreç gerekiyor.

Enflasyon ve borçlanma endişesi

Bütçe uzmanları, ödemenin mevcut gelirlerle karşılanamaması halinde federal bütçe açığını ve kamu borçlanma ihtiyacını artırabileceğine dikkati çekiyor.

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi (CRFB) de 5 bin dolarlık ödemenin bir yıllık maliyetini yaklaşık 1,2 trilyon dolar, diğer bir ifadeyle ABD GSYH’sinin %3,5’inden fazla olarak hesapladı.

Ekonomistler, geniş kapsamlı nakit ödemelerin tüketici talebini artırarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini, ek borçlanmanın ise ABD tahvil piyasasında faizleri yükseltebileceğini değerlendiriyor.