Trump sınırları kapatıyor: 12 ülkeye tam yasak, 7 ülkeye kısıtlama

Beyaz Saray, Çarşamba günü yaptığı açıklamayla, bir düzine ülkenin vatandaşlarına yönelik kapsamlı yeni bir seyahat yasağını duyurdu. Bu adım, Trump’ın ilk başkanlık döneminden hatırlanan ve belirli ülkelerden girişleri kısıtlama çabasını yeniden canlandırıyor.

Trump, Çarşamba günü yayımladığı bir videoda, “Dünyada yeni tehditler ortaya çıktıkça” seyahat yasağı listesine yeni ülkelerin eklenebileceğini söyledi.

Hedef alınan 12 ülkenin yanı sıra, kısmi kısıtlamalara maruz kalan yedi ülke daha bulunuyor. Bu ülkelerin çoğu, Washington’la soğuk, düşmanca veya açıkça karşıt ilişkiler sürdüren ülkeler. Birçoğu başarısız devlet olarak görülüyor ya da baskıcı rejimlerin etkisi altında; bazıları ise ABD’nin yıllarca müdahil olduğu süreçlerin ardından iktidara gelen gruplar tarafından yönetiliyor.

Kısıtlamalardan etkilenen 19 ülkenin yalnızca dördü hariç tümü için, yönetim, bu ülkelerden gelen vatandaşların ABD’ye girdikten sonra vizelerini aşırı oranda ihlal etmelerini gerekçe olarak gösterdi.

TRUMP’TAN YENİ SEYAHAT YASAĞI: 19 ÜLKEYE VİZE ENGELİ ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü imzaladığı kararnameyle 12 ülkenin vatandaşlarının ABD’ye girişini tamamen yasakladı. Yedi ülkeye ise kısmi kısıtlamalar getirildi. Bu karar, Trump’ın ilk döneminde uygulamaya konulan ve büyük tartışma yaratan seyahat yasağı uygulamasının genişletilmiş bir versiyonu olarak görülüyor. VİZE İHLALLERİ VE TERÖR TEHDİDİ GEREKÇE GÖSTERİLDİ Yasağın gerekçeleri arasında en dikkat çekeni, bu ülkelerden gelen kişilerin ABD’ye girdikten sonra vizelerini yüksek oranda ihlal etmeleri. Ayrıca bazı ülkeler, “yüksek tehdit riski taşıyan” devletler olarak tanımlandı. Beyaz Saray, yasağın mevcut yeşil kart veya vizesi olanları kapsamadığını; bazı vize kategorileri ve ABD çıkarlarına hizmet eden durumlar için istisnalar bulunduğunu belirtti. 7 ÜLKE “YÜKSEK RİSK” LİSTESİNDE Trump yönetimi tarafından ABD için yüksek tehdit oluşturduğu belirtilen ülkeler şunlar: Burundi, Küba, Laos, Sierra Leone, Togo, Türkmenistan ve Venezuela. Bu ülkelere yönelik kısıtlamalar, tam yasaklamadan daha esnek şekilde uygulanacak. AFRİKA ÜLKELERİ LİSTE BAŞI Yasağın en sert uygulandığı bölgelerden biri Afrika oldu. ABD’ye seyahat tamamen yasaklanan Afrika ülkeleri: Çad, Sudan, Libya, Eritre, Kongo Cumhuriyeti, Somali ve Ekvator Ginesi. Bunlara ek olarak Burundi, Togo ve Sierra Leone vatandaşlarına kısmi kısıtlama getirildi. ABD, bu ülkelerin çoğuna 2023 yılı içinde sadece birkaç yüz veya birkaç bin göçmen ya da turist vizesi vermişti. SOMALİ “TERÖRİSTLER İÇİN GÜVENLİ BÖLGE” İLAN EDİLDİ Beyaz Saray, Somali'yi “terörist gruplar için güvenli liman” olarak tanımladı. ABD, bu yıl Somali'de DEAŞ hedeflerine yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Somali hükümetinin ülke toprakları üzerinde yeterli kontrolü olmadığı ifade edildi. SUDAN VE LİBYA: ABD’DEN KİMYASAL SİLAH VE İNSANLIK SUÇLARI SUÇLAMASI Sudan ile ilişkiler ise, ABD’nin geçtiğimiz yıl kimyasal silah kullanımı nedeniyle Sudan ordusuna yaptırım açıklamasının ardından gerildi. İki yıldır süren iç savaşta on binlerce kişi yaşamını yitirdi. Libya ise hem devlet hem devlet dışı aktörler eliyle insanlık suçu işlemekle suçlandı. ABD Dışişleri Bakanlığı, bu ülkelere yönelik ciddi insan hakları ihlali iddiaları olduğunu belirtti. ÇAD’IN VİZE İHLAL ORANI “KABUL EDİLEMEZ” Çad, ABD’ye vizeyle giriş yapanlar arasında en yüksek ihlal oranına sahip ülkelerden biri olarak öne çıktı. 2023 mali yılında Çad’dan ABD’ye girenlerin yaklaşık yarısı vize sürelerini aşarak yasa dışı konuma düştü. Beyaz Saray, bu durumu “ABD göçmenlik yasalarına açıkça saygısızlık” olarak nitelendirdi. Çad Cumhurbaşkanı Mahamat Idriss Déby Itno ise Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, ABD vatandaşlarına yönelik vize uygulamasını askıya alacaklarını duyurdu. “Çad’ın ne uçağı var ne milyar doları, ama onuru ve gururu var,” dedi. SON 1 YILDA 126 BİN VİZE VERİLMİŞTİ Trump’ın yeni seyahat yasağı listesinde yer alan ülke vatandaşlarına, son 12 ayda toplam yaklaşık 126 bin vize verildi. Bunların büyük bölümü, özellikle Afganistan gibi ülkeler için uygulanan özel göçmen vizesi programları kapsamında sağlandı. TRUMP’TAN YENİ SEYAHAT YASAĞI: HAİTİ, KÜBA VE VENEZUELA LİSTEDE ABD eski Başkanı Donald Trump, ülkeye göçü sınırlamak amacıyla yeni bir seyahat yasağı kararı aldı. Karardan en çok etkilenecek ülkeler arasında Haiti, Küba ve Venezuela öne çıkıyor. Myanmar ve Laos da ABD ile iş birliği eksikliği gerekçesiyle yasak kapsamına alındı. Mısır ise yaşanan bir saldırıya rağmen listede yer almadı. HAİTİ’DE ÇÖKEN DÜZEN VE GÖÇ BASKISI Haiti, yıllardır süren şiddet ve istikrarsızlıkla boğuşuyor. Başkent Port-au-Prince’in %85’i çetelerin kontrolünde. Ülkede şiddet olayları sadece kentsel alanlarla sınırlı kalmayıp iç bölgelere de sıçramış durumda. Bu tablo, 1 milyondan fazla Haitilinin ülke içinde yerinden olmasına neden oldu. KÜBA VE VENEZUELA’YA YÖNELİK YASAĞA TEPKİ YAĞIYOR Trump, Küba ve Venezuela vatandaşlarına yönelik insani nedenlerle verilen geçici oturum programını iptal etti. Bu karar, Biden döneminde yürürlüğe giren ve her yıl yaklaşık yarım milyon Kübalı, Venezuelalı ve Nikaragualıya geçici oturum ve çalışma hakkı tanıyan programı askıya alan Yüksek Mahkeme kararının hemen ardından geldi. Mart ayında 300 bin Kübalıya verilen geçici oturum izni iptal edilirken, Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla, kararın “ırkçı alt metinler taşıdığını” ve “iki ülke arasındaki bireysel, mesleki, akademik ve kültürel bağlara zarar verdiğini” belirtti. Venezuela Dışişleri Bakanı Yván Gil Pinto ise yasağı “nefret ve damgalama operasyonu” olarak nitelendirdi. Yasağın Venezuela üzerindeki etkisi büyük olabilir; 2023’te 55 binden fazla Venezuelalı ABD’ye geçici vize ile giriş yapmıştı. Son 10 yılda bu sayı 800 bine yaklaştı. MYANMAR VE LAOS: İADEDE İŞ BİRLİĞİ YOK Beyaz Saray, Myanmar ve Laos’un ülkelerine geri gönderilmek istenen vatandaşlarını kabul etmediklerini belirtti. Myanmar’daki askeri cunta, dört yıldır devam eden iç savaşta vahşi saldırılar düzenliyor. Seçilmiş lider Aung San Suu Kyi’yi devirerek yönetime el koyan ordu, köyleri yakıp yıkarak sivilleri katletmeye devam ediyor. Laos ile ABD arasındaki ilişkiler, Vietnam Savaşı döneminde ABD'nin ülkeyi bombalaması nedeniyle gergin başlamış olsa da son yıllarda kayda değer bir iyileşme gözlemleniyor. Bugün Laos, seyahat yasağı getirilen 19 ülke arasında ABD ile en yapıcı ilişkileri sürdürenlerden biri olarak öne çıkıyor. MISIR LİSTE DIŞI KALDI, TEPKİLER SÜRÜYOR Colorado eyaletindeki Boulder kentinde bir Mısırlının düzenlediği molotofkokteyli saldırı sonrası kısıtlamaların gündeme gelmesine rağmen, Mısır seyahat yasağına dahil edilmedi. ABD’nin Orta Doğu’daki önemli müttefiklerinden biri olan Mısır’a, 1978’den bu yana 50 milyar dolardan fazla askeri yardım sağlandı. ABD Büyükelçiliği'ne göre, her yıl yaklaşık 450 Mısırlı, profesyonel ve akademik değişim programlarıyla ABD’ye seyahat ediyor. Büyükelçilik, “Mısır, ABD’nin terörle mücadele, insan kaçakçılığına karşı savaş ve bölgesel güvenlik iş birliklerinde kilit ortağıdır,” açıklamasında bulundu. AMNESTY INTERNATIONAL’DAN SERT TEPKİ Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), seyahat yasağının tamamen milliyet temelli olduğunu belirterek, kararı “ayrımcı, ırkçı ve acımasız” olarak nitelendirdi.