Trump’tan kararı bozan liberal yargıçlara ironik teşekkür
ABD siyasetinde ve küresel ticaret gündeminde yankı uyandıran kritik karar, Washington’da tansiyonu yükseltti. ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın ulusal acil durum yetkisine dayanarak geniş kapsamlı gümrük vergileri uygulama girişiminin yetki aşımı olduğuna hükmetti. 6’ya karşı 3 oyla alınan karar, yürütmenin ekonomik müdahale sınırlarını yeniden tartışmaya açtı.
Mahkeme çoğunluğu, 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nın (IEEPA) ticari yaptırımlar ve finansal kısıtlamalar için kullanılabileceğini ancak doğrudan gümrük tarifeleri koyma yetkisi vermediğini belirtti. Böylece Trump’ın ekonomik baskı aracı olarak kullandığı model hukuki engelle karşılaştı.
TRUMP’TAN SERT ELEŞTİRİ VE İRONİK ÖVGÜ
Kararın açıklanmasından saatler sonra Beyaz Saray’da konuşan Trump, liberal yargıçlara yönelik sert ifadeler kullandı ancak aynı zamanda “sadakatleri” üzerinden ironik bir takdirde bulundu.
“Mahkemedeki Demokratlar otomatik olarak hayır oyu veriyor; Amerika’yı güçlendirecek her şeye karşılar.” diyen Trump, bu tavrın siyasi bir refleks olduğunu savundu.
Eski Başkan, buna rağmen söz konusu yargıçların parti çizgisine bağlılıklarını eleştirerek şöyle konuştu:
“En azından sadıklar. Bizim bazı isimlerimiz için aynı şeyi söylemek zor.”
MUHALEFET ŞERHİNE ÖVGÜ
Trump, karara karşı oy kullanan muhafazakâr yargıçlar Brett Kavanaugh, Clarence Thomas ve Samuel Alito’ya ise özel teşekkür etti.
“Karşı oy yazıları incelendiğinde kimsenin buna güçlü bir hukuki yanıt vermesi mümkün değil.” ifadelerini kullandı.
Karar metninde çoğunluk, başkanın ekonomik acil durum yetkilerinin sınırsız olmadığını vurgularken muhalif yargıçlar yürütmenin dış ticaret alanında daha geniş takdir hakkı olması gerektiğini savundu.
EKONOMİK STRATEJİ TARTIŞMASI
Trump yönetimi döneminde tarifeler, yalnızca gelir elde etme aracı değil aynı zamanda üretimi ABD’ye çekme ve yerli istihdamı artırma politikası olarak öne çıkmıştı. Yönetim, yabancı şirketleri ABD’de yatırım yapmaya zorlamak ve ticaret açığını azaltmak için vergileri kaldıraç olarak kullanıyordu.
Trump konuşmasında bu yaklaşımı savunmayı sürdürdü:
“Karar tarifeleri yasaklamadı, sadece belirli bir acil durum yöntemini geçersiz kıldı.”
Mahkemenin değerlendirmesine göre ise IEEPA, yaptırım uygulamaya izin verse de ithalat vergisi koymaya açık bir yetki vermiyor. Bu yorum, gelecekteki başkanların ekonomik kriz gerekçesiyle ticarete doğrudan müdahalesini zorlaştırabilecek emsal niteliği taşıyor.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ DÖNEM SİNYALİ
Uzmanlara göre karar, ABD başkanlarının tek taraflı ticaret politikaları uygulama alanını daraltırken Kongre’nin rolünü güçlendirebilir. Aynı zamanda uluslararası ticaret ortakları açısından daha öngörülebilir bir Amerikan ticaret politikası beklentisini artırabilir.
