Türkiye’de akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart’ta resmen başlıyor

Türkiye, enerji sektöründe dijital dönüşümün en kapsamlı adımlarından birini atıyor. Elektrik tüketimini daha şeffaf, izlenebilir ve verimli hale getirmeyi hedefleyen Milli Akıllı Sayaç Sistemleri (MASS) uygulaması 1 Mart itibarıyla devreye alınıyor. Proje, sadece sayaç değişimini değil; ölçüm, veri yönetimi ve şebeke kontrolünü kapsayan bütüncül bir akıllı şebeke altyapısını beraberinde getiriyor.

AKILLI ŞEBEKE DÖNEMİ RESMEN BAŞLIYOR

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen takvim doğrultusunda hayata geçirilecek sistem, elektrik dağıtım şirketleri eliyle Türkiye genelinde kademeli olarak uygulanacak. MASS projesi; yazılım, donanım ve iletişim altyapısını tek merkezde toplayarak elektrik dağıtım ağındaki verilerin uçtan uca entegre biçimde yönetilmesini sağlayacak.

Bu dönüşümle birlikte tüketim verileri anlık olarak izlenebilecek, arıza ve kesintilere daha hızlı müdahale edilebilecek ve enerji planlamasında daha sağlıklı analizler yapılabilecek.

Akıllı sayaçlar sayesinde tüketim verileri uzaktan okunabilecek ve manuel sayaç okuma dönemi büyük ölçüde sona erecek.

HANGİ SAYAÇLAR ÖNCELİKLİ DEĞİŞECEK?

Planlama sürecinde maliyet-etkinlik esas alındı. En kısa sürede en yüksek faydanın sağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda öncelik verilen sayaç grupları şöyle belirlendi:

10 yıllık periyodik muayene süresi dolmuş sayaçlar

Yıllık elektrik tüketimi 10 megavatsaat ve üzeri olan aboneler

Aynı pano içerisinde 4 ve üzeri sayacın bulunduğu noktalar

Yeni inşa edilen ve çoklu sayaç sistemine sahip binalar

Yeni yapılarda, sayaç panosunda dört ve üzeri sayaç bulunması halinde tüm sayaçların akıllı sistemle kurulması zorunlu olacak.

Bir panodaki sayaçların yüzde 70’inin süresi dolduğunda, o panodaki tüm sayaçlar akıllı sisteme geçirilecek.

50 MİLYONU AŞKIN ABONEYİ KAPSAYACAK

Türkiye genelinde 50 milyondan fazla elektrik abonesini ilgilendiren dönüşüm süreci aşamalı şekilde ilerleyecek. İlk aşamada yeni abonelik işlemlerinde doğrudan akıllı sayaç kurulumu yapılacak. Mevcut abonelerde ise muayene süresi doldukça değişim gerçekleştirilecek.

Sanayi ve ticarethane aboneleri için de özel bir takvim belirlendi. Yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan işletmelerin sayaçları 1 Ocak 2028’e kadar kademeli olarak yenilenecek.

2026 yılının sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme dahil edilmesi planlanıyor. Nihai hedef ise 1 Ocak 2028 itibarıyla tüm sayaçların yüzde 100 yerli ve milli yazılım altyapısıyla akıllı sisteme entegre edilmesi.

1 Ocak 2028 itibarıyla Türkiye’deki tüm elektrik sayaçlarının yerli ve milli yazılım tabanlı akıllı sistemle çalışması hedefleniyor.

KAYIP-KAÇAKLA MÜCADELEDE YENİ DÖNEM

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, uygulamanın yalnızca teknik bir yenileme olmadığını, aynı zamanda tüketici odaklı enerji yönetimi anlayışının bir parçası olduğunu vurguladı. Dijital altyapı sayesinde vatandaşların tüketim alışkanlıklarını daha net görebileceğini belirten Yılmaz, şebeke yönetiminde de kalite artışı yaşanacağını ifade etti.

Akıllı sayaçlar; kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesi, gerilim kalitesinin izlenmesi ve kesinti sürelerinin minimize edilmesi açısından kritik rol oynayacak. Sistem sayesinde dağıtım şebekesi daha şeffaf, daha esnek ve daha güçlü bir yapıya kavuşacak.

Enerji uzmanlarına göre bu dönüşüm, Türkiye’nin enerji piyasasında dijitalleşme sürecini hızlandıracak ve akıllı şehir uygulamalarına da altyapı sağlayacak.