Türkiye’de yabancı yatırım dengesi değişti: Konut yatırımları yön değiştirdi
Türkiye ekonomisine ilişkin 2025 yılı ödemeler dengesi verileri, doğrudan yatırımlar cephesinde alışılmış kalıpların bozulduğunu gösterdi. Uzun yıllar boyunca yabancıların Türkiye’de gayrimenkul alımıyla desteklenen yatırım girişi, bu kez yön değiştirdi. Türk yatırımcıların yurt dışında konut edinme eğiliminin hızlanması, toplam dengede belirleyici faktör haline geldi.
2025 sonunda net yabancı doğrudan yatırım 3 milyar 255 milyon dolar ile 2004’ten bu yana en düşük seviyeye indi.
Bu gerilemenin arkasındaki temel unsur, konut piyasasındaki tersine hareket oldu. Türkiye’de konut satın alan yabancıların sayısı azalırken, Türklerin yurt dışında gayrimenkul edinimi belirgin biçimde arttı.
BRÜT GİRİŞ YÜKSEK AMA NET KAZANIM DÜŞÜK
Verilere göre Türkiye’ye 2025 yılında getirilen doğrudan yatırım tutarı 9 milyar 657 milyon dolar olarak hesaplandı. Tasfiye, sermaye azaltımı ve faaliyet küçülmesi gibi kalemler çıkarıldığında net yatırım 7 milyar 986 milyon dolar seviyesine geriledi.
Buna şirket içi borçlanmalar ve diğer sermaye hareketleri eklendiğinde toplam yatırım büyüklüğü 13 milyar 87 milyon dolara ulaştı. Ancak geçmiş dönemlerle karşılaştırıldığında tablo farklı bir hikâye anlatıyor.
2006–2008 döneminde yıllık net doğrudan yatırım 17–19 milyar dolar bandında gerçekleşirken, son yıllarda bu seviyelerin oldukça altında kalındı. Ekonomistler bu farkı, yatırım kompozisyonundaki değişime bağlıyor.
KONUT ALIMLARI NET DENGEYİ BOZDU
Ödemeler dengesi istatistiklerinde artık ayrı başlık olarak izlenen yurt dışı gayrimenkul alımları, yatırım yönünün değiştiğini net biçimde ortaya koydu.
Türklerin yurt dışında satın aldığı gayrimenkul tutarı 2 milyar doların üzerine çıkarak, yabancıların Türkiye’deki alımlarını ilk kez geçti.
Bu gelişme Türkiye’nin konut kaleminde “net yatırımcı” konumuna gelmesine yol açtı. Yani konut üzerinden ülkeye döviz girişi yerine döviz çıkışı gerçekleşti.
SERMAYE ÇIKIŞI HIZLANDI
Yurt dışına doğrudan yatırım eğilimi son yıllarda zaten yükseliş gösteriyordu. 2020’de yaklaşık iki katına çıkarak 6 milyar dolar seviyesine yerleşen sermaye çıkışı, 2025’te yeni bir sıçrama yaptı.
Toplam net sermaye çıkışı, gelen yatırımın yüzde 75’ine ulaşarak tarihi bir oran oluşturdu.
Bir önceki yıl bu oran yüzde 56,7 seviyesindeydi. Böylece yatırım akımlarında Türkiye lehine olan fark ciddi biçimde daraldı.
YATIRIMDA YENİ DÖNEM SİNYALİ
Uzmanlara göre veriler, yatırımın tamamen azaldığını değil, yön değiştirdiğini gösteriyor. Türkiye’ye gelen yatırım tutarı mutlak olarak düşmüş sayılmaz; ancak Türkiye’den çıkan sermaye hızının artması dengeyi farklılaştırıyor.
Özellikle konut yatırımlarının portföy tercihleri üzerindeki etkisi, önümüzdeki dönemde yatırım politikalarının da yeniden şekillenmesine neden olabilir.
NET doğrudan yatırım (Giden − Gelen)
2015: -14.167
2016: -10.697
2017: -8.487
2018: -8.845
2019: -6.496
2020: -4.271
2021: -6.456
2022: -9.842
2023: -4.527
2024: -5.050
2025: -3.255
Net varlık edinimi
2015: 5.096
2016: 3.138
2017: 2.703
2018: 3.605
2019: 3.011
2020: 3.251
2021: 6.435
2022: 4.934
2023: 6.094
2024: 6.612
2025: 9.832
Net yükümlülük oluşumu
2015: 19.263
2016: 13.835
2017: 11.190
2018: 12.450
2019: 9.507
2020: 7.522
2021: 12.891
2022: 14.776
2023: 10.621
2024: 11.662
2025: 13.087
Gayrimenkul (net)
2015: 4.156
2016: 3.890
2017: 4.643
2018: 5.915
2019: 4.979
2020: 3.954
2021: 5.634
2022: 6.273
2023: 3.560
2024: 2.822
2025: 2.343
Oranlar (%)
Net giden / net gelen sermaye
2015: 26,45
2016: 22,68
2017: 24,16
2018: 28,96
2019: 31,67
2020: 43,22
2021: 49,92
2022: 33,39
2023: 57,38
2024: 56,70
2025: 75,13
Giden yatırım / gelen yatırım
2015: 43,03
2016: 41,09
2017: 42,93
2018: 58,76
2019: 58,37
2020: 54,43
2021: 64,62
2022: 70,07
2023: 98,93
2024: 98,86
2025: 88,44
Giden gayrimenkul / gelen gayrimenkul
2015: 0,00
2016: 0,00
2017: 7,34
2018: 5,61
2019: 3,94
2020: 5,39
2021: 6,59
2022: 10,01
2023: 50,06
2024: 76,29
2025: 114,17
