Türkiye’nin atık sorunu derinleşiyor: Tehlikeli atıklar artışta

10 Kasım 2025 10:11

Tehlikeli atık miktarı 42,2 milyon tona ulaştı

ATIK ÜRETİMİNDE YÜKSELİŞ: 120 MİLYON TON

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2024 Atık İstatistikleri verilerine göre, ülke genelinde toplam 120 milyon ton atık üretildi. Bu miktarın 42,2 milyon tonunu tehlikeli atıklar oluşturdu. İmalat sanayi, madencilik, termik santraller, organize sanayi bölgeleri ve belediyelerden toplanan veriler, Türkiye’nin atık yönetimi açısından kritik bir döneme girdiğini ortaya koydu.

İMALAT SANAYİNDE 24,4 MİLYON TON ATIK

İmalat sanayi işletmelerinde 2024 yılında 4,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık ortaya çıktı. Oluşan atığın %70,1’i satıldı veya lisanslı atık tesislerine gönderildi, %12,1’i tesis içinde geri kazanıldı veya yeniden değerlendirildi. Geri kalan kısmı ise düzenli depolama, yakma veya belediye hizmetleri aracılığıyla bertaraf edildi.

MADENLERDE 1 MİLYAR TONU AŞAN ATIK

Maden işletmelerinde dekapaj malzemesi dâhil 1 milyar 61 milyon ton atık oluştu. Bu miktarın neredeyse tamamı (%99,99) mineral atıklardan meydana geldi. Atıkların %85,1’i pasa sahalarında veya barajlarda bertaraf edilirken, %12,5’i ocak içine geri dolduruldu.

TERMİK SANTRALLERDE 26,5 MİLYON TON ATIK

Kurulu gücü 100 MW’ın üzerindeki termik santrallerde 10,4 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 26,5 milyon ton atık üretildi. Bu atıkların %84,6’sını kül ve cüruf, %15,4’ünü ise diğer atıklar oluşturdu. Toplam atığın %86,9’u düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, geri kalan kısmı enerji geri kazanım süreçlerinde değerlendirildi.

OSB VE BELEDİYELERİN ATIK PERFORMANSI

Organize Sanayi Bölgeleri’nin altyapı hizmetlerinden 397 bin ton atık meydana geldi; bunun %95,5’i geri dönüşüm tesislerine gönderildi.

Belediyeler ise 2024 yılında 32,3 milyon ton atık topladı. Toplanan atığın %88,9’u atık işleme tesislerine, %10,9’u ise belediye çöplüklerine gönderildi. Türkiye genelinde kişi başına düşen günlük ortalama atık miktarı 1,09 kilogram olarak hesaplandı.

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNDEN 353 BİN TON ÇAMUR

Belediyelere ait atıksu arıtma tesislerinde 2024 yılında 353 bin ton (kuru madde bazında) arıtma çamuru oluştu. Bu atıklar, genellikle kompost, depolama ve enerji geri kazanımı yöntemleriyle bertaraf edildi.

ATIK İŞLEME TESİSLERİNDE 195 MİLYON TON ATIK İŞLENDİ

Türkiye genelinde faaliyet gösteren atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde 195 milyon ton atık işlendi. Bu atıkların 139 milyon tonu bertaraf edilirken, 56 milyon tonu geri kazanıldı.

Düzenli depolama tesisleri 138 milyon ton atığı, yakma tesisleri ise 448 bin ton atığı bertaraf etti. Ayrıca 4,7 milyon ton atık beraber yakma (ko-insinerasyon) tesislerinde enerjiye dönüştürüldü. Kompost tesislerinde 124 bin ton atık organik gübreye dönüştürüldü.

Türkiye’nin atık yönetiminde geri dönüşüm oranı artarken, bertaraf oranlarının düşmesi çevresel sürdürülebilirlik açısından umut verici bir tablo ortaya koydu.