Washington’da tarihi gün: Şara ve Trump Beyaz Saray’da görüşecek

ABD Başkanı Donald Trump, bugün Türkiye saatiyle 18.00’de, Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Beyaz Saray’da bir araya geliyor. Görüşme, sadece iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, Ortadoğu’daki dengeler açısından da tarihi bir dönüm noktası olarak görülüyor.

YENİ DÖNEMİN BAŞLANGICI

Daha birkaç yıl öncesine kadar ABD’nin terör listesinde yer alan Heyet Tahrir Şam (HTŞ) lideriyken bugün Beyaz Saray’da ağırlanacak olan Şara, Suriye tarihinde bu unvana erişen ilk isim olacak. Bu ziyaret, Washington’un Suriye politikasında radikal bir değişim anlamına geliyor.

Trump yönetimi, görüşmeden hemen önce Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden (BMGK) Şara ve Suriye İçişleri Bakanı Enes Hattab’a yönelik yaptırımların kaldırılmasını sağlayan tasarıyı geçirerek diplomatik zemini hazırladı. 15 üyeli konseyde Rusya dahil 14 ülke “evet” oyu kullanırken Çin çekimser kaldı.

Trump, oylama sonrası yaptığı açıklamada, “O sert bir lider ama onunla iyi anlaştık. Suriye konusunda önemli ilerlemeler kaydettik,” dedi.

ŞARA’NIN BEKLENTİSİ: EKONOMİK KURTULUŞ

Suriye’nin iç savaş sonrası yeniden inşası için finansal sisteme erişim büyük önem taşıyor. Heinrich-Böll Vakfı’ndan Bente Scheller’e göre Şara, yaptırımların tamamen kalkması ve ülkesinin uluslararası sisteme yeniden dahil edilmesi için ısrarcı olacak. Scheller, bu adımın Suriye ekonomisini ciddi şekilde rahatlatabileceğini belirtiyor.

ABD, yaptırımların büyük kısmını kaldırsa da Suriye’nin küresel finans sistemine tam erişimi henüz sağlanmadı. Kalıcı bir normalleşme için bu kararın ABD Kongresi’nden geçmesi gerekiyor.

SUUDİ ARABİSTAN VE YENİ DENGELER

Trump ile Şara’nın ilk kez bir araya gelmesinde Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın (MbS) kilit rol oynadığı belirtiliyor. İddiaya göre Washington’daki bu görüşmenin mimarlarından biri MbS oldu. Hatta Prensin, Şara’dan sonra Trump tarafından Beyaz Saray’da ağırlanması bekleniyor.

Bu diplomatik üçgen, ABD’nin Suriye’yi yeniden Ortadoğu denkleminin merkezine yerleştirme stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

ABD'NİN ŞAM STRATEJİSİ

Reuters’a konuşan kaynaklara göre ABD, Şam’da bir havalimanını askeri üsse dönüştürmeyi planlıyor. Üs, İsrail ile Suriye arasında yapılacak güvenlik anlaşmasının uygulanmasını denetleyecek. Suriye kaynakları, bu üssün yalnızca lojistik, gözetleme ve insani operasyonlar için kullanılacağını belirtiyor.

ABD’li bir yetkili, güvenlik gerekçesiyle üs konumunun açıklanmadığını ifade etti. Ancak bu gelişme, Washington’un Suriye’de kalıcı bir varlık planladığının göstergesi olarak görülüyor.

ANKARA YAKINDAN TAKİP EDİYOR

Türkiye, Şara’ya olan desteğini sürdürüyor. Ankara, BMGK kararını memnuniyetle karşıladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, “Türkiye, Suriye’ye yönelik yaptırımların tamamen kaldırılmasına desteğini sürdürecektir,” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, “Suriye’nin yeniden ayağa kalkması temel önceliğimizdir,” ifadelerini kullandı.

Ankara açısından bu süreç, hem Suriye’nin yeniden imarı hem de bölgesel nüfuzun korunması bakımından kritik önem taşıyor.

ALMANYA VE AVRUPA’DA SİYASİ ETKİ

Suriye’deki gelişmeler sadece Türkiye ve ABD’yi değil, Avrupa’yı da yakından ilgilendiriyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, düzensiz göçü engelleme politikası çerçevesinde Şara’yı Berlin’e davet etti. Bu davetin amacı, suç işleyen Suriyelilerin ülkelerine geri gönderilmesi konusunu ele almak.

Ancak Alman uzman Bente Scheller, bu yaklaşımı eleştirerek, “Suriye’yi yaşanabilir hale getirmeye odaklanmalıyız. Aksi halde yanlış mesajlar veririz,” uyarısında bulundu.

Suriye’nin yeniden inşası, sadece bölgesel barış için değil, Avrupa’nın iç istikrarı açısından da belirleyici olacak.