ABD Yüksek Mahkemesi’nden insan hakları ihlali davalarına sınırlama

ABD Yüksek Mahkemesi, 6’ya karşı 3 oyla aldığı kararla yabancı vatandaşların insan hakları ihlalleri gerekçesiyle Amerikan şirketlerine karşı açtığı davaların kapsamını önemli ölçüde daralttı.

Karar, 2004 yılında verilen ve belirli şartlar altında insan hakları davalarına izin veren emsal niteliğindeki içtihadı fiilen ortadan kaldırdı.

Mahkemenin değerlendirmesi, federal mahkemelerde görülen ve uluslararası hukuk ihlali iddialarını konu alan davaların geleceği açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Cisco davası kararın merkezinde yer aldı

Kararın temelinde, teknoloji şirketi Cisco’ya karşı açılan dava bulunuyor. Davacılar, şirketin Çin’de Falun Gong mensuplarının izlenmesi, tespit edilmesi ve gözaltına alınmasında kullanılan gözetim sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağladığını ileri sürdü.

Yüksek Mahkeme, bu tür davaların dış politika alanına girebileceğini belirterek federal mahkemelerin yetki alanını sınırlandırdı.

Karar, ABD’de yabancı davacılar tarafından açılabilecek benzer insan hakları davaları açısından da emsal oluşturacak.

Mahkeme 6-3 oyla karar verdi

Yargıç Amy Coney Barrett tarafından kaleme alınan çoğunluk görüşünde, dava açma hakkı oluşturmanın Kongre’nin yetkisinde olduğu vurgulandı. Mahkeme, uluslararası insan hakları ihlallerine ilişkin davaların dış politika boyutu taşıdığına işaret etti.

Kararla birlikte, Yabancı Haksız Fiil Yasası (ATS) kapsamında açılabilecek insan hakları davalarının önü büyük ölçüde kapatılmış oldu.

Karar, uzun yıllardır devam eden uluslararası hukuk ve insan hakları davalarına ilişkin hukuki tartışmalarda yeni bir aşamaya işaret ediyor.