Emtia piyasaları Orta Doğu gerilimiyle karışık seyir izledi

Emtia piyasaları, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim, ABD’nin yeni tarife adımları ve Fed’e yönelik faiz beklentilerinin etkisiyle haftayı karışık görünümle tamamladı. Enerji ürünlerinde yükseliş öne çıkarken, değerli metaller, baz metaller ve tarım emtialarında farklı yönlerde fiyat hareketleri görüldü.

Enerji fiyatları yükselişe geçti

ABD ile İran arasındaki gerilimin artması, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının yavaşlaması ve Kızıldeniz’de güvenlik risklerinin büyümesi enerji piyasalarını destekledi. Bu gelişmelerle Londra’da işlem gören Eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı hafta içinde 100 dolar seviyesini test etti.

Yükselen enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin beklentiler, ABD Merkez Bankası’nın para politikasına yönelik tahminleri de değiştirdi. Para piyasalarında Fed’in temmuz toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 35,8’e, eylül ayına kadar faiz artışı olasılığı ise yüzde 70,8’e yükseldi.

ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35, 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69 seviyesine çıkarken, dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,7 artışla 101,5 seviyesinde tamamlandı.

ABD yönetiminin 60 ticaret ortağına yönelik yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması da küresel ticaret görünümüne ilişkin belirsizlikleri artırdı.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise politika faizlerini beklentiler doğrultusunda değiştirmedi. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamaları da piyasaların odağında yer aldı.

Brent petrol, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin etkisiyle hafta içinde 100 dolar seviyesini test etti.

Değerli metallerde farklı fiyatlamalar görüldü

Değerli metaller tarafında yükselen tahvil faizleri ve güçlenen dolar endeksi fiyatlar üzerinde baskı oluştururken, önceki haftalardaki sert düşüşlerin ardından gelen tepki alımları piyasayı destekledi.

Merkez bankalarının altın rezervlerini artırmayı sürdürmesi de fiyatları destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Dünya Altın Konseyi verilerine göre mayıs ayında merkez bankaları net 41 ton altın alımı gerçekleştirdi. En yüksek alım 18 tonla Polonya, 10 tonla Çin tarafından yapıldı. Özbekistan, Kazakistan ve Singapur da rezervlerini artıran ülkeler arasında bulundu.

Konseyin araştırmasına katılan merkez bankalarının yüzde 89’u küresel altın rezervlerinin önümüzdeki 12 ayda artmasını beklerken, kendi rezervlerini artıracağını belirtenlerin oranı yüzde 45 ile en yüksek seviyeye ulaştı.

Haftalık bazda ons fiyatları gümüşte yüzde 4,1, altında yüzde 0,9 yükselirken, paladyum yüzde 0,4, platin ise yüzde 0,2 değer kaybetti.

Baz metallerde Çin etkisi öne çıktı

Baz metal piyasalarında Çin’e ilişkin arz ve talep verileri fiyatlamalarda belirleyici oldu. Çin’in haziran ayında rafine bakır ithalatının son 9 ayın en yüksek seviyesine ulaşması, ithalat primlerinin yükselmesi ve Şanghay’daki stokların Şubat 2024’ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesi bakır fiyatlarını destekledi.

Alüminyum tarafında Körfez Bölgesi’ndeki üretim tesislerinin yeniden devreye alınması, Çin’in ihracatındaki artış ve Endonezya’daki üretim yükselişi fiyatları baskıladı.

Kurşun piyasasında Londra Metal Borsası stoklarının tarihi yüksek seviyelere ulaşması satış baskısını artırırken, 22 Temmuz itibarıyla 65 bin 225 tonluk kurşun varantının iptal edilmesi düşüşü sınırlandırdı.

Haftalık bazda bakır fiyatı yüzde 1,3 artarken, çinko ve nikel yüzde 1,8, kurşun yüzde 0,6 geriledi. Alüminyum ise haftayı yatay tamamladı.

Enerji emtialarında yükseliş sürdü

Petrol piyasasında jeopolitik gelişmeler fiyatları yukarı taşırken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki riskler arz endişelerini artırdı. Basra Körfezi’ndeki petrol yüklemelerinde yavaşlama görülürken bazı fiziki ham petrol türlerinde fiyatlar 110 dolara yaklaştı.

ABD’de ticari ham petrol stoklarının 2 milyon varil, benzin stoklarının ise 800 bin varil artması yükselişi sınırlayan gelişmeler arasında yer aldı. OPEC+ grubunun eylül ayında günlük üretimi yaklaşık 188 bin varil artırabileceğine yönelik haberler de arz endişelerini kısmen azalttı.

ABD’de sıcak hava nedeniyle artan elektrik talebi doğal gaz fiyatlarını desteklerken, stoklara 32 milyar fit küp gaz eklenmesi ve toplam stokların 3 trilyon 56 milyar fit küp seviyesinde bulunması yükselişi sınırladı.

Haftalık bazda Brent petrol yüzde 7,3, doğal gaz ise yüzde 1 değer kazandı.

Tarım emtialarında hava koşulları etkili oldu

Tarım emtialarında Karadeniz’deki sevkiyat riskleri, ABD ve Avrupa’daki hava koşulları ile hasat süreci fiyatlamaların yönünü belirledi.

Rusya’nın Ukrayna limanlarına yönelik saldırıları ve Karadeniz’deki sevkiyatlara ilişkin belirsizlikler tahıl piyasalarını destekledi. ABD Tarım Bakanlığı verilerinde mısırın iyi veya mükemmel durumdaki payı 1 puan, ilkbahar buğdayında ise 5 puan geriledi.

Avrupa’daki sıcak hava dalgasına ilişkin üretim kaybı beklentileri de fiyatları destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Chicago Ticaret Borsası’nda haftalık bazda mısır yüzde 4,1, soya fasulyesi yüzde 3,5, buğday yüzde 2,7 yükselirken, pirinç yüzde 0,3 geriledi.

Yumuşak emtialarda satış baskısı öne çıktı

Kahvede Brezilya’da hasadın hız kazanması arzı artırırken, şekerde Brezilya ve Hindistan’daki üretim görünümü fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Kakaoda ise Batı Afrika’dan gelen yeni mahsul ve zayıf fiziki talep fiyatların gerilemesine neden oldu.

Haftalık işlemlerde pamuk yüzde 1,6 yükselirken, kahve yüzde 1,9, şeker yüzde 0,5 geriledi. Kakao fiyatı ise haftayı yüzde 3,7 düşüşle tamamladı.

Enerji ürünleri haftanın en güçlü yükselişini gösterirken, emtia piyasalarında jeopolitik riskler ve küresel ekonomik gelişmeler fiyatlamaların ana belirleyicisi oldu.