COP31'de kritik hedef: Dünyanın elektrik kullanım payı yüzde 35'e çıkarılacak

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, küresel enerji dönüşümünün hızlandırılmasına yönelik görüşmelere sahne olacak. Organizatörler, Paris Anlaşması'na taraf ülkelerin elektrikli ulaşım, ısınma ve sanayi uygulamalarını yaygınlaştıracak bir hedef etrafında birleşmesini istiyor. Ancak söz konusu hedef henüz ülkelerin gönüllü katılımına dayanıyor.

COP31'de elektrik kullanımının artırılması gündemde

COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, zirvede elektrifikasyon konusunda güçlü bir ortak karar alınmasını istediklerini açıkladı.

Bowen, hazırlanan hedefin yalnızca gönüllü taahhütlerle sınırlı kalmaması ve konferansa katılan ülkelerin tamamının onaylayacağı başkanlık kararına dönüşmesi gerektiğini belirtti.

Böyle bir kararın kabul edilmesi için zirveye katılan ülkelerin uzlaşması gerekiyor.

Petrol ve doğal gaz fiyatları enerji dönüşümünü hızlandırıyor

Avrupa ve Orta Doğu'da devam eden savaşlarla bağlantılı petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, ithal fosil yakıtlara bağımlı ülkelerin alternatif enerji kaynaklarına yönelmesine neden oluyor.

Dünya nüfusunun yaklaşık dörtte üçünü oluşturan ülkeler, fosil yakıt ithalatına bağımlı ekonomilerde yaşıyor.

Bu ülkeler enerji maliyetlerini azaltmak ve dışa bağımlılığı sınırlamak amacıyla elektrikli otomobiller, ısı pompaları ve yenilenebilir enerji yatırımlarını artırıyor.

Güneş panelleri ile batarya sistemlerinin maliyetlerindeki düşüş de elektrik kullanımının yaygınlaşmasını destekliyor.

Elektrikli araçlar karbon emisyonlarını azaltabilir

Chris Bowen, elektrikli teknolojilerin enerji verimliliği ve emisyon azaltımı açısından önemli avantajlar sağladığını belirtti.

Bowen'ın değerlendirmesine göre elektrik üretiminin kömüre dayandığı bir şebekeden şarj edilen elektrikli otomobiller bile geleneksel araçlara kıyasla karbon emisyonlarını yaklaşık yüzde 60 azaltabiliyor.

Elektrifikasyon, petrol ve doğal gaz gibi yakıtların doğrudan tüketilmesi yerine elektriğin kullanılması yoluyla enerji sistemlerinin dönüştürülmesini amaçlıyor.

Küresel enerji tüketiminde fosil yakıtların payı yüksek

Dünya genelinde birincil enerji arzının yaklaşık yüzde 80'i fosil yakıtlardan sağlanıyor.

Ancak tüketicilerin doğrudan kullandığı nihai enerjide kömür, petrol ve doğal gazın payı yaklaşık yüzde 65 düzeyinde bulunuyor.

Birincil enerji, ham petrol gibi doğada bulunan enerji kaynaklarını ifade ederken nihai enerji, tüketicilerin kullandığı elektrik ve benzin gibi enerji biçimlerini kapsıyor.

Elektrifikasyonun yaygınlaşması, tüketicilerin ulaşım ve ısınma gibi ihtiyaçlarını karşılamaya devam ederken toplam birincil enerji ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.

Çin COP31'in elektrik hedefini destekliyor

Dünyanın en fazla sera gazı salımı yapan ülkesi ve elektrik teknolojilerinin en büyük üreticisi olan Çin, ekim ayında COP31 için hazırlanan elektrifikasyon hedefini desteklediğini bildirdi.

Pekin yönetiminin desteği, uluslararası uzlaşma arayışında önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Bowen, bu desteğin daha geniş kapsamlı bir uluslararası anlaşmaya dönüştürülmesini hedefliyor.

COP28'de belirlenen enerji hedefleri yeniden gündemde

Birleşmiş Milletler iklim konferanslarında ülkeler, bağlayıcı olmayan ortak enerji hedefleri de belirleyebiliyor.

2023 yılında Dubai'de düzenlenen COP28 kapsamında nükleer enerji kapasitesinin 2050 yılına kadar üç katına çıkarılması yönünde bir hedef ortaya konulmuştu.

Mart ayı itibarıyla yaklaşık 38 ülke bu hedefi desteklemesine rağmen küresel nükleer enerji kapasitesinde henüz önemli bir artış gerçekleşmedi.

Aynı konferansta 2030 yılına kadar enerji verimliliğindeki iyileşme hızının iki katına ve yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması hedefleri de kabul edilmişti.

Enerji verimliliğinde ilerleme sınırlı kalırken yenilenebilir enerji kapasitesinde belirlenen hedefe yaklaşılabileceğine ilişkin göstergeler bulunuyor.

Elektrifikasyon yatırımları yüksek finansman gerektiriyor

Elektrikli teknolojilerin uzun vadede enerji maliyetlerini azaltma potansiyeline rağmen altyapının dönüştürülmesi önemli başlangıç yatırımları gerektiriyor.

Elektrik şebekelerinin genişletilmesi, şarj istasyonlarının kurulması, batarya depolama kapasitesinin artırılması ve sanayide elektrikli sistemlere geçiş için finansman ihtiyacı bulunuyor.

Hayat pahalılığıyla mücadele eden ülkelerde bu yatırımların finansmanı, enerji dönüşümünün önündeki önemli başlıklardan biri olarak görülüyor.

COP31'de yeni finansman hedefi beklenmiyor

Chris Bowen, Antalya'daki COP31'in yeni iklim finansmanı hedeflerinin belirleneceği bir konferans olmayacağını ifade etti.

Bowen, gelişmiş ülkelerden yeni mali taahhütler beklenmemesi gerektiğini belirterek görüşmelerin mevcut finansman hedeflerine nasıl ulaşılacağına odaklanacağını söyledi.

Zirvede ülkelerin daha önce açıkladıkları finansman taahhütlerini yerine getirmek için atacakları adımların ve mevcut kaynaklara erişim yöntemlerinin ele alınması planlanıyor.