ABD’de öğretmenler iki işte çalışıyor, yine de geçinemiyor

ABD’de öğretmenlerin ekonomik mücadelesi giderek derinleşiyor. Sınıfta öğrencilerine matematik, fen ve okuma sevgisi aşılayan binlerce eğitimci, okul zilinin ardından ikinci bir mesaiye başlıyor. Artan yaşam maliyetleri, konut fiyatları ve temel giderlerdeki yükseliş, kamu okullarında görev yapan öğretmenleri ek iş yapmaya mecbur bırakıyor.

Washington eyaletinde beşinci sınıf öğretmeni olarak görev yapan Ashley (soyadını paylaşmak istemiyor), gündüzleri öğrencileriyle ders işlerken akşamları ise farklı bir sektörde çalışıyor. Eğitim döneminde geceleri sprey bronzluk hizmeti veren Ashley, kış tatillerinde ailesine ait çam ağacı çiftliğinde görev alıyor. Eşi Jake de kendisi gibi devlet okulunda öğretmen ve boş zamanlarında boya işleri yaparak ek gelir sağlıyor.

“Mesleğimi çok seviyorum ama maddi anlamda ciddi zorlukları var” diyen Ashley, iki öğretmen maaşıyla ev sahibi olmanın bugünün ekonomik koşullarında oldukça güç olduğunu ifade ediyor.

ÖĞRETMENLERİN YÜZDE 71’İ EK İŞ YAPIYOR

Gallup’un Bipartisan Policy Center ve Walton Family Foundation iş birliğiyle yayımladığı araştırmaya göre, kamu okulu öğretmenlerinin yüzde 71’i en az bir ek işte çalışıyor. Üstelik bu ek işlerin büyük kısmı sadece yaz tatiline ya da dönem aralarına sıkışmıyor. Araştırma, ek iş yapan öğretmenlerin yüzde 85’inin okul yılı devam ederken de çalıştığını ortaya koyuyor.

Öğretmenlik takvimi yaz aylarında nispeten esneklik sunsa da, eğitimciler yıl boyunca finansal denge kurmak için farklı sektörlere yöneliyor.

SINIFTA DERS, AKŞAM UBER

Ek gelir arayışı yalnızca özel ders ya da akademik destekle sınırlı değil. Öğretmenlerin yaklaşık üçte biri eğitimle ilgisi olmayan işlerde çalışıyor. Uber şoförlüğü, yemek teslimatı, restoranlarda garsonluk ya da bar hizmeti bu işler arasında öne çıkıyor.

Uzmanlara göre öğretmen maaşları uzun yıllardır benzer eğitim düzeyine sahip diğer mesleklerin gerisinde kalıyor. Artan gıda, sigorta ve enerji maliyetleri ise tabloyu daha da ağırlaştırıyor.

Ashley, yıllık 62 bin dolar civarındaki maaşının temel ihtiyaçlara yettiğini ancak birikim yapmakta zorlandığını söylüyor. Ek gelirini seyahat planlarına ve ev almak için birikime ayırdığını belirtiyor.

“ÖĞRETMENLERİN YALNIZCA YÜZDE 28’İ RAHAT YAŞADIĞINI SÖYLÜYOR”

Gallup verilerine göre öğretmenlerin yalnızca yüzde 28’i hane gelirleriyle rahat bir yaşam sürdüğünü düşünüyor. Yüzde 52’si “ancak geçiniyoruz” derken, yüzde 21’i ciddi finansal sıkıntı yaşadığını belirtiyor.

Maddi olarak zorlanan öğretmenlerin, eğitim dışı bir ek işte çalışma olasılığı diğerlerine kıyasla iki kat daha yüksek.

Eski ABD Eğitim Bakanı ve Bipartisan Policy Center CEO’su Margaret Spellings, öğretmenlerin yıl içinde eğitim dışı işlerde çalışmasının şaşırtıcı ve kaygı verici olduğunu belirtiyor. Spellings’e göre bu tablo, toplumun öğretmenlere verdiği değerin ekonomik karşılığını bulmadığını gösteriyor.

MAAŞ FARKI TARİHİ ZİRVEDE

Ulusal Eğitim Birliği’nin verilerine göre 2024-2025 eğitim öğretim yılında ortalama öğretmen maaşı 72 bin doların biraz üzerinde. Ancak Center for Economic and Policy Research ile Economic Policy Institute’un 2024 verileri, öğretmenlerin benzer eğitim düzeyine sahip diğer çalışanlara göre ortalama yüzde 27 daha az kazandığını ortaya koyuyor. Erkek öğretmenlerde bu fark yüzde 36’ya kadar çıkıyor.

Bu oran, 1970’lerden bu yana kaydedilen en yüksek ücret farkı olarak dikkat çekiyor.

EMEKLİLİK VE SAĞLIK AVANTAJI YETERLİ Mİ?

Kamu okulu öğretmenleri, özel sektörde giderek kaybolan bazı avantajlara sahip. Emeklilikte düzenli maaş sağlayan kamu emeklilik sistemi ve görece kapsamlı sağlık planları bunlar arasında. Ayrıca kadro güvencesi, özel sektördeki ani işten çıkarmalara kıyasla önemli bir koruma sağlıyor.

Ancak bazı eyaletlerde bütçe kısıntıları ve fon sorunları, uzun vadeli emeklilik planlarının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

TÜKENMİŞLİK VE ÖĞRETMEN AÇIĞI BÜYÜYOR

Finansal baskı, mesleki tükenmişliği de artırıyor. Gallup araştırmasına göre maddi olarak zorlandığını belirten öğretmenlerin yüzde 52’si iş yerinde sık sık ya da sürekli tükenmişlik yaşadığını söylüyor.

Uzmanlar, ekonomik baskının öğretmen açığını derinleştirdiği ve genç kuşakların bu mesleğe yönelme isteğini azalttığı konusunda uyarıyor.

ABD’de özellikle özel eğitim alanında öğretmen açığı dikkat çekiyor. Yaşlanan öğretmen nüfusu ve meslekten ayrılmalar, sistem üzerinde ek baskı oluşturuyor.

Ashley ise öğretmenliği tutkuyla yaptığını, ancak uzun vadede bu şartlarda emekli olup olamayacağından emin olmadığını dile getiriyor. “Kendimi değerli hissetmediğim bir sistemde kalmak zor” diyor.

ÇÖZÜM ARAYIŞI: MAAŞ ARTIŞI VE KARİYER BASAMAKLARI

Politika yapıcılar, öğretmenlerin sınıfı terk etmeden kariyerlerinde ilerleyebileceği modeller üzerinde çalışılması gerektiğini vurguluyor. Yalnızca idari pozisyonlara geçerek gelir artırma seçeneği yerine, sınıfta kalmayı teşvik eden ücret artışı ve kaynak desteği gündemde.

Eğitim uzmanlarına göre, öğretmen maaşlarının artırılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi hem eğitim kalitesi hem de uzun vadeli ekonomik istikrar açısından kritik önemde.