Çin’den ticaret fazlası savunması: Küresel ekonomi için “kritik rol”

Çin Merkez Bankası Başkanı Pan Gongsheng, küresel ekonomide giderek daha fazla tartışma konusu haline gelen Çin’in dev ticaret fazlasını savundu. Pekin’de düzenlenen Çin Kalkınma Forumu’nda konuşan Pan, ülkesinin dış ticaret fazlasının yalnızca ulusal kazanç değil, aynı zamanda dünya ekonomisi için bir denge unsuru olduğunu vurguladı.

Küresel ticaret dengeleri üzerindeki baskının arttığı bir dönemde yapılan bu açıklamalar, özellikle Batılı ekonomilerin Çin kaynaklı ihracat dalgasına yönelik endişelerinin yükseldiği bir zamana denk geldi.

“KÜRESEL BÜYÜMEYE KATKI SAĞLIYOR” VURGUSU

Pan Gongsheng, Çin’in cari fazla birikiminin uluslararası yatırımlar aracılığıyla dünya geneline yayıldığını belirtti. Çinli şirketler ve bankalar üzerinden farklı bölge ve sektörlere yönelen bu sermaye akışının, küresel ekonomik büyümeyi desteklediğini ifade etti.

“Çin’in cari fazla birikimi, küresel ekonomiye yatırım kanallarıyla dağılarak büyüme ve finansal istikrara katkı sağlıyor.”

Pan’a göre bu mekanizma, yalnızca Çin’in değil, ticaret ortaklarının da ekonomik faaliyetlerini besleyen bir yapı oluşturuyor.

REKOR SEVİYEDE DIŞ TİCARET FAZLASI

Son açıklanan verilere göre Çin, 2025 yılında yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık mal ticareti fazlasına ulaşarak tarihi bir seviyeyi gördü. 2026’nın ilk iki ayında ise ihracatın yıllık bazda yüzde 20’nin üzerinde artış kaydetmesi dikkat çekti.

“Çin’in ihracatındaki hızlı artış, küresel arz zincirlerini yeniden şekillendiren güçlü bir dalga oluşturuyor.”

Ancak bu güçlü performans, birçok ülkenin kendi sanayi üretimi üzerindeki baskıyı artırdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

Lİ QİANG’DAN DENGE MESAJI: İTHALAT ARTACAK

Forumda konuşan Çin Başbakanı Li Qiang ise artan eleştirilerin farkında olduklarını belirterek daha dengeli bir ticaret yapısı için adımlar atılacağını açıkladı. Özellikle hizmet sektöründe yabancı yatırımcılara daha fazla alan açılması ve bazı ürün gruplarında ithalatın artırılması planlanıyor.

“Çin yönetimi, ticaret fazlasına yönelik küresel kaygıları azaltmak için pazar erişimini genişletme ve ithalatı artırma sözü verdi.”

Bu adımların, ticaret ortaklarıyla yaşanan gerilimi yumuşatması bekleniyor.

CARİ FAZLA TARİHİ ZİRVEYE YAKLAŞTI

Pekin yönetiminin açıkladığı öncü verilere göre, son çeyrekte cari işlemler fazlası 242 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Uluslararası finans kuruluşları bu rakamın Çin ekonomisinin yaklaşık yüzde 4,4’üne denk geldiğini hesaplıyor.

Goldman Sachs ise 2026 yılı genelinde cari fazla/GSYH oranının yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu oran, daha önceki tahminlerin üzerinde.

“EKONOMİ DIŞI FAKTÖRLER” DENGEYİ BOZUYOR

Pan Gongsheng konuşmasında yalnızca ekonomik dinamiklere değil, küresel ticaret dengesini etkileyen politik unsurlara da dikkat çekti. ABD tarifeleri nedeniyle ihracatın öne çekilmesi ve teknoloji ihracatına getirilen kısıtlamaların piyasa beklentilerini bozduğunu ifade etti.

Bu faktörlerin hem şirketlerin hem de tüketicilerin karar alma süreçlerinde belirsizlik yarattığını belirten Pan, küresel ticaret sisteminde yapısal dengesizliklerin arttığını söyledi.

HİZMET AÇIĞI DİKKAT ÇEKİYOR

Çin’in mal ticaretinde rekor fazla vermesine rağmen hizmetler tarafında dünyanın en büyük açıklarından birine sahip olması dikkat çekiyor. Cari işlemler dengesi bu iki kalemin toplamını kapsarken, hizmet açığı kısmen dengeleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre, Çin ekonomisinin daha dengeli bir yapıya kavuşması için iç tüketimin güçlendirilmesi ve hizmet sektörünün büyütülmesi kritik önem taşıyor.