Gıda etiketlerinde yeni dönem: Yanıltıcı ifadeler yasaklandı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son iki yılda peş peşe yürürlüğe koyduğu yeni düzenlemeler, gıda sektöründe tüketiciyi yanıltabilecek birçok uygulamanın önüne geçti. Etiketlerden ürün isimlerine, görsellerden menü içeriklerine kadar geniş bir alanı kapsayan değişikliklerle birlikte vatandaşın satın aldığı ürünü daha doğru anlaması ve bilinçli tercih yapabilmesi hedeflendi.
Gıda güvenilirliğini artırmaya yönelik düzenlemeler kapsamında özellikle yanıltıcı ifadeler, gerçeği yansıtmayan görseller ve içerikle uyuşmayan tanımlamalar mevzuatla sınırlandırıldı. Böylece tüketicinin ürün hakkında eksik ya da yanlış yönlendirilmesinin önüne geçilmesi amaçlandı.
ETİKETLERDE YENİ KURALLAR DEVREYE GİRDİ
Yeni uygulamalarla birlikte ürün adı ve net miktar bilgilerinin tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde yer alması zorunlu hale getirildi. Özellikle alkol, şeker ve tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin daha belirgin yazılması şartı getirildi.
Bakanlık ayrıca piyasaya sürülecek yeni nesil gıdalara ilişkin kuralları da yeniden düzenledi. Avrupa Birliği’nde kullanımına izin verilen ve Türkiye’de uygun bulunan 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edildi. Buna karşın GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı içerik taşıyan veya böcek bazlı olduğu değerlendirilen 32 ürün kapsam dışında bırakıldı.
TÜKETİCİYİ YANILTAN İFADELER YASAKLANDI
Aroma verici kullanılan ürünlerde gerçek meyve, süt veya çikolata görüntülerinin kullanılması sınırlandırılırken, ürünün “aromalı” olduğunun açık biçimde belirtilmesi zorunlu tutuldu. Böylece ürün içeriğiyle ambalaj görünümü arasındaki farkın tüketici tarafından net şekilde anlaşılması hedeflendi.
“…TADINDA”, “…LEZZETİ” VE “…KEYFİ” GİBİ İFADELERİN KULLANIMI BÜYÜK ÖLÇÜDE SINIRLANDIRILDI.
Yeni kurallarla birlikte tereyağı aroması içeren margarin veya ayçiçek yağlarında “tereyağı lezzeti”, kokolin ürünlerinde “çikolata keyfi”, süt bazlı buz ürünlerinde ise “dondurma lezzeti” gibi ifadelerin kullanılmasının önü kapatıldı. Zeytinyağı içermeyen bitkisel yağlarda zeytin görselleri ve “zeytinyağı tadında” benzeri tanımlamalar da yasak kapsamına alındı.
Doğal aroma veya doğal renklendirici kullanılan ürünlerde ise bu ifadelerin hangi koşullarda kullanılabileceği net kurallara bağlandı.
“KÖY ÜRÜNÜ” VE DOĞALLIK ALGISINA SIKI DENETİM
Düzenlemeler yalnızca etiketlerle sınırlı kalmadı. “Köy ürünü”, “doğal”, “geleneksel” gibi tüketicide belirli kalite algısı oluşturabilecek ifadelerin kullanımına da kriter getirildi.
Kanatlı hayvan ürünlerinde hayvanların yetiştirme koşullarını gerçeğinden farklı gösterebilecek görsellerin kullanımına sınırlama getirildi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlar bulunmasına rağmen yalnızca tereyağı veya zeytinyağı ön plana çıkarılarak yapılan isimlendirmeler de yasaklandı.
YER FISTIKLI BAKLAVADA “FISTIKLI” İFADESİ TEK BAŞINA KULLANILAMAYACAK.
Buna göre yer fıstığı kullanılan ürünlerde tüketiciyi yanıltmamak adına “yer fıstıklı” ifadesinin açık biçimde yazılması zorunlu hale getirildi.
İTHAL ÜRÜN ALGISI OLUŞTURAN DETAYLARA ENGEL
Yeni mevzuat kapsamında yurt içinde üretilen ürünlerin ithalmiş gibi gösterilmesine neden olabilecek marka, isim veya görsellerin kullanımı yasaklandı. Aynı şekilde ithal ürünlerin yerli üretim izlenimi oluşturmasının da önüne geçildi.
Bakanlık ayrıca çocuklar üzerinde olumsuz etki oluşturabileceği değerlendirilen silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerin gıda ambalajlarında kullanılmasını da engelledi.
İçeriğinde gerçek krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sos” tanımının kullanılması zorunlu hale getirilirken, bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde yer alması şart koşuldu.
MENÜLERDE İÇERİK VE ENERJİ DEĞERİ ZORUNLULUĞU GETİRİLDİ
Toplu tüketim noktaları ve restoranlarda da yeni dönem başladı. Servis edilen veya paketlenerek satışa sunulan ürünlerde tüketicinin tercihlerini etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
MENÜLERDE ÜRÜN İÇERİKLERİYLE BİRLİKTE ENERJİ DEĞERLERİNİN DE TÜKETİCİYE SUNULMASI MECBURİ OLDU.
Yetkililer, yapılan değişikliklerle hem gıda okuryazarlığının artırılmasının hem de tüketicinin daha şeffaf bilgiye ulaşmasının hedeflendiğini belirtiyor.
