Küresel rapor ortaya koydu: Kadınlar ekonomide eşitliğe hâlâ uzak

Dünya genelinde kadınların ekonomik yaşama katılımı konusunda yıllardır süren tartışmalar, yayımlanan yeni verilerle bir kez daha gündeme taşındı. Dünya Bankası tarafından hazırlanan “Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk” raporu, kadınların ekonomik haklara erişiminde ciddi yapısal sorunlar bulunduğunu ortaya koydu. Araştırma, yalnızca yasal düzenlemelerin varlığına değil, bu düzenlemelerin ne ölçüde uygulandığına da odaklanarak çarpıcı sonuçlar sundu.

Dünya genelinde kadınların sadece yüzde 4’ü tam ya da tamına yakın yasal eşitliğin sağlandığı ülkelerde yaşıyor. Bu oran, küresel ölçekte eşitlik söylemlerinin uygulamada karşılık bulmadığını gösteriyor.

YASALAR VAR, UYGULAMA SINIRLI

Raporda 190 ülke; istihdam, ücret eşitliği, girişimcilik, çocuk bakımına erişim, şiddetten korunma, mülkiyet hakkı, emeklilik sistemi ve finansmana ulaşım gibi 10 temel başlık altında incelendi. Bulgulara göre kadınların ekonomik fırsatlara erişimini garanti altına almak için çıkarılan yasalar dünya genelinde ortalama yalnızca yüzde 50 oranında uygulanıyor.

Yasal düzenlemeler tam olarak hayata geçirilse dahi kadınlar, erkeklerin sahip olduğu ekonomik hakların ancak üçte ikisine erişebiliyor. Bu tablo, norm ile pratik arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor.

Uzmanlara göre mevzuatın kâğıt üzerinde kalması, büyüme ve istihdam kapasitesini de doğrudan etkiliyor. Kadınların üretim süreçlerine tam katılamaması, ülkelerin ekonomik potansiyelini sınırlayan temel faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

ŞİDDET VE GÜVENCE EKSİKLİĞİ ÇALIŞMA HAYATINI ETKİLİYOR

Raporda özellikle kadına yönelik şiddete karşı yasal ve kurumsal koruma mekanizmalarındaki eksikliklerin, kadınların iş hayatındaki sürekliliğini olumsuz etkilediği vurgulandı. Güvenli çalışma ortamının sağlanamaması, kadınların iş gücüne katılımını azaltan kritik unsurlar arasında yer alıyor.

Kadınların ekonomik hayata istikrarlı biçimde katılabilmesi için yalnızca istihdam değil, güvenlik ve sosyal koruma mekanizmalarının da güçlendirilmesi gerekiyor.

FİNANSMANA ERİŞİMDE GÖRÜNMEZ ENGELLER

Birçok ülkede kadınlar hukuken erkeklerle aynı şartlarda şirket kurma hakkına sahip olsa da, kredi ve finansman imkanlarına erişim konusunda tablo farklılaşıyor. İncelenen ekonomilerin yaklaşık yarısında kadınların krediye eşit erişimini teşvik eden düzenlemeler bulunuyor. Bu durum, kadın girişimcilerin büyüme ve yatırım süreçlerinde dezavantaj yaşamasına neden oluyor.

ÇOCUK BAKIMI DESTEĞİ YETERSİZ

Çalışan annelerin iş gücünde kalmasını sağlayan en önemli unsurlardan biri olan uygun fiyatlı ve güvenilir çocuk bakım hizmetleri, birçok ülkede hâlâ yeterince desteklenmiyor. 190 ülkenin yarısından azında ailelere yönelik mali destek veya vergi avantajı sağlayan düzenlemeler bulunuyor.

Buna ek olarak, çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik politikaların yalnızca yüzde 30’u yürürlükte. Düşük gelirli ülkelerde ise bu oran yüzde 1 seviyesinde kalıyor. Bu tablo, özellikle dar gelirli ailelerde kadınların çalışma hayatından çekilmesine yol açabiliyor.

EKONOMİK BÜYÜME İÇİN KRİTİK EŞİK

Raporda elde edilen veriler, kadınların ekonomik sistem içinde güçlendirilmesinin yalnızca bir eşitlik meselesi olmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma için stratejik bir gereklilik olduğunu ortaya koyuyor. Kadınların iş gücüne daha etkin katılımı; üretkenliği, hane gelirini ve ulusal refahı doğrudan artırabilecek potansiyele sahip.

Küresel ölçekte eşitlik için atılan adımların hızlanmaması halinde, mevcut yapısal engellerin uzun yıllar boyunca ekonomik büyümeyi sınırlamaya devam edeceği değerlendiriliyor.