TCMB’den kritik adım: Elektronik para fonlarına getiri dönemi başladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketlerini yakından ilgilendiren kritik bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelik ile birlikte, koruma hesaplarında tutulan fonların belirli şartlar dahilinde bankalarda değerlendirilmesinin önü açıldı. Sektörde uzun süredir beklenen bu adım, hem finansal disiplinin güçlendirilmesi hem de atıl fonların ekonomiye kazandırılması açısından önemli bir eşik olarak görülüyor.

KORUMA HESAPLARINA YENİ TANIM VE İŞLEYİŞ

Yeni düzenlemeye göre elektronik para kuruluşlarının müşteriler adına tuttuğu fonlar, diğer varlıklardan kesin biçimde ayrıştırılarak izlenecek. Bu fonların kullanım alanı da net sınırlarla çizildi.

Elektronik para karşılığı toplanan fonların yalnızca belirlenen amaçlar için kullanılabileceği açık şekilde hükme bağlandı. Kuruluşlar, bu fonları teminat gösteremeyecek ve farklı finansal işlemlerde değerlendiremeyecek.

Ayrıca kayıt sisteminde şeffaflık artırıldı. Anonim ön ödemeli araçlar hariç olmak üzere, fonların müşteri bazlı takibi zorunlu hale getirildi.

GÜN SONU BAKİYE VE NEMALANDIRMA DETAYLARI NETLEŞTİ

Düzenleme, koruma hesaplarının günlük hesaplama yöntemini de açık şekilde belirledi. Buna göre:

Tam iş günlerinde saat 16.30

Yarım iş günlerinde saat 12.00

itibarıyla gün sonu bakiyesi esas alınacak.

Koruma hesaplarında bulunan fonların, ilgili bankada gecelik vadede nemalandırılması artık mevzuata aykırılık teşkil etmeyecek. Ancak bu bakiyelerin, dolaşımdaki elektronik para miktarıyla birebir uyumlu olması zorunlu olacak.

NEMALANDIRMA SİSTEMİ NASIL İŞLEYECEK?

Yönetmelikle birlikte ödeme ve elektronik para fonlarının nasıl değerlendirileceği de ayrıntılı şekilde düzenlendi.

Türk lirası cinsinden fonlar nemalandırmaya dahil edilebilecek

Yabancı para cinsinden fonlar kapsam dışında bırakıldı

Nemalandırma işlemleri yalnızca koruma hesabının bulunduğu bankada yapılacak

Elde edilen getiriler ise belirli kesintiler sonrası hesaplara aktarılacak.

Bankalar tarafından hesaplanan anapara ve net getiri, gerekli kesintilerin ardından bir sonraki iş günü koruma hesaplarına aktarılacak.

Komisyon oranları ve hesaplama yöntemleri ise sözleşmelerde açıkça yer alacak.

NEMA GELİRİ SERBEST, ANAPARA KORUMA ALTINDA

Düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri de nema gelirlerinin kullanımı oldu. Buna göre:

Nema tutarları ayrı hesaplarda izlenecek

Bu hesapta biriken gelir, kuruluş tarafından serbestçe kullanılabilecek

Ancak nemalandırma süresi boyunca ana para üzerinde herhangi bir tasarruf yapılamayacak.

Kuruluşlar ayrıca, ödeme hizmetlerinin aksamaması için yeterli likiditeyi her zaman hazır bulundurmakla yükümlü olacak.

RİSK SINIRI VE GÜVENLİK VURGUSU

TCMB, düzenlemede risk yönetimine özel vurgu yaptı. Nemalandırma işlemlerinde:

Anapara korunması temel ilke olacak

Yalnızca düşük riskli ve yüksek likit varlıklar kullanılacak

Faaliyet izni geçici olarak durdurulan kuruluşlar ise bu süreçte fonlarını nemalandıramayacak.

BANKALAR VE HUKUKİ SÜREÇLERDE YENİ ÇERÇEVE

Bankalara yönelik hükümler de düzenlemede yer aldı. Buna göre bankalar, fonların nihai sahipliği hakkında bilgi sahibi oldukları durumlarda talepleri sadece ilgili fon tutarıyla sınırlı şekilde yerine getirecek.

Ayrıca haciz, tedbir ve benzeri işlemlerde sorumluluk doğrudan kuruluş üzerinde olacak ve süreçler kuruluş tarafından yürütülecek.