Trump’ın Grönland çıkışı Cumhuriyetçileri ayağa kaldırdı
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin askeri güç imasını yeniden gündeme taşıması, Washington’da beklenmedik bir siyasi kırılmaya yol açtı. Senato’daki Cumhuriyetçi isimler, bu çıkışın yalnızca dış politikayı değil, ABD’nin onlarca yıldır kurduğu ittifak mimarisini de riske atacağı görüşünde birleşti.
NATO VE UKRAYNA UYARISI ÖNE ÇIKIYOR
ABD Kongresi kulislerine yansıyan değerlendirmelere göre, Cumhuriyetçi senatörler böyle bir adımın NATO’yu zayıflatacağını ve Rusya’ya Ukrayna savaşı bağlamında stratejik alan açacağını savunuyor.
Cumhuriyetçi senatörler, Grönland’a yönelik askeri bir hamlenin NATO’nun caydırıcılığını ciddi biçimde aşındıracağını açıkça dile getiriyor.
KONGRE’DEN DİPLOMATİK HAMLE
Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis ile Alaska Senatörü Lisa Murkowski, Danimarka temasları için Kopenhag’a gitmeye hazırlanıyor. İki senatörün, Danimarka Başbakanı’na Kongre’de Trump’ın olası bir askeri girişimine karşı güçlü ve organize bir Cumhuriyetçi muhalefet bulunduğu mesajını iletmesi bekleniyor.
Tillis’e göre, egemen bir NATO üyesinin toprağının zorla alınması Kongre’de yalnızca Demokratların değil, Cumhuriyetçilerin de sert direnişiyle karşılaşacak.
“Bu tür bir girişim Kongre’den geçmez” mesajı açık ve net biçimde veriliyor.
PARTİ İÇİ ALIŞILMADIK TEPKİ
Konuya yakın Cumhuriyetçi kaynaklar, Trump’ın Grönland söyleminin parti içinde nadir görülen bir rahatsızlık yarattığını ifade ediyor. Senatörler, bu yaklaşımın yalnızca Avrupa güvenliğini değil, Ukrayna’nın savunma kapasitesini de dolaylı biçimde zayıflatabileceği görüşünde.
Cumhuriyetçi cephede, “Grönland krizi Ukrayna’nın güvenliğini de tehlikeye atar” değerlendirmesi öne çıkıyor.
KAMUOYU DESTEK VERMİYOR
Reuters/Ipsos tarafından yayımlanan ankete göre Amerikan kamuoyunun yalnızca yüzde 17’si ABD’nin Grönland’ı devralmasını destekliyor. Askeri güç kullanımına onay verenlerin oranı ise yüzde 4’te kalıyor. Katılımcıların üçte ikisinden fazlası, böyle bir politikanın ABD’nin Avrupalı müttefikleriyle ilişkilerine zarar vereceğini düşünüyor.
YASA TEKLİFİ MASADA
Senatör Jeanne Shaheen ile Murkowski’nin birlikte sunduğu yasa teklifi, Grönland ya da herhangi bir NATO ülkesinin egemen topraklarına karşı savunma veya dışişleri bütçesinin askeri amaçlarla kullanılmasını yasaklamayı hedefliyor.
Öte yandan Cumhuriyetçi Senato’nun kıdemli isimlerinden Mitch McConnell, Trump’ın açıklamalarının NATO ittifakını “yakabilecek” bir risk taşıdığını ve Avrupa’daki Rus yayılmasını sınırlama çabalarına ciddi zarar vereceğini vurguladı.
