TÜRKPATENT 2025’te başvuru rekoru kırdı

Türkiye’de sınai mülkiyet alanında dikkat çeken bir sıçrama yaşandı. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), 2025 yılı boyunca ulaştığı başvuru ve tescil sayılarıyla hem ulusal hem küresel ölçekte güçlü bir performans ortaya koydu. Kurumun verileri, Türkiye’nin teknoloji üretimi, markalaşma kapasitesi ve tasarım gücünde yeni bir eşiği geride bıraktığını gösteriyor.

SINAI MÜLKİYETTE TARİHİ BAŞVURU HACMİ

TÜRKPATENT Başkanı Muhammed Zeki Durak tarafından paylaşılan bilgilere göre 2025, kurum tarihinin en yoğun ve en verimli dönemlerinden biri oldu. Patentten markaya, tasarımdan coğrafi işarete kadar geniş bir yelpazede başvuru sayıları rekor seviyelere çıktı.

2025 yılında Türkiye genelinde toplam 220 bin 757 sınai mülkiyet başvurusu yapılarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldı.

Bu tablo, yerli üreticilerin, girişimcilerin ve Ar-Ge odaklı firmaların fikri haklar konusunda daha bilinçli ve aktif hareket ettiğini ortaya koyuyor.

YERLİ PATENT VE MARKADA GÜÇLÜ ARTIŞ

Açıklanan verilere göre yerli patent başvurularındaki yükseliş istikrarlı biçimde sürüyor. Bir önceki yıl ilk kez beş haneli rakamları gören yerli patent başvuruları, 2025’te çift haneli büyüme gösterdi. Aynı dönemde faydalı model, marka ve tasarım başvurularında da geniş tabanlı bir artış yaşandı.

Yerli patent başvuruları bir yılda yüzde 12 artarak 11 bin 394’e çıktı, tescillerde ise yüzde 10’luk yükseliş kaydedildi.

Marka tarafında yüz binleri aşan yerli başvuru sayısı, Türkiye’de işletmelerin markalaşma refleksinin güçlendiğini gösterirken; tasarım başvurularındaki yoğunluk ise katma değerli üretimin tasarım ekseninde geliştiğine işaret ediyor.

160 BİNİ AŞAN TESCİL PERFORMANSI

Başvuru kadar tescil sayılarındaki artış da dikkat çekici. 2025 boyunca patent, faydalı model, marka, tasarım ve coğrafi işaret alanlarında yüz binleri aşan hak tescili gerçekleştirildi. Bu durum, başvuruların önemli bir bölümünün somut hukuki korumaya dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Patent ve tasarım tescillerindeki ivme, üniversite-sanayi iş birliği, teknoparklar ve start-up ekosistemi kaynaklı yenilikçi çıktılarla doğrudan bağlantılı bir gelişim sergiliyor.

KÜRESEL ENDEKSLERDE TÜRKİYE’NİN YÜKSELİŞİ

Uluslararası karşılaştırmalarda da Türkiye’nin konumu güçleniyor. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) verileri, Türkiye’nin sınai mülkiyet performansında üst sıralara doğru tırmandığını ortaya koyuyor.

Türkiye; yerli patent başvurularında ilk 10’da, marka başvurularında ilk 6’da, tasarım başvurularında ise ilk 3’te yer alarak küresel ölçekte dikkat çeken bir konuma ulaştı. Kadın buluşçu oranında ise uluslararası patent başvurularında dünya liderliği dikkat çekiyor.

Türkiye, PCT kapsamında yapılan uluslararası patent başvurularında kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 ile dünya birincisi konumuna yükseldi.

Ayrıca Türkiye’nin patent ofisleri sıralamasında ilk 20 içine girmesi, ülkenin sınai mülkiyet altyapısının kurumsal kapasite açısından da güçlendiğini gösteriyor.

COĞRAFİ İŞARETLERDE AVRUPA REKORU

Yerel ürünlerin küresel pazarda korunması açısından kritik öneme sahip coğrafi işaretler alanında da 2025 öne çıktı. Avrupa Birliği nezdinde tescil edilen Türk menşeli ürün sayısı bir yılda tarihi seviyeye ulaştı.

Avrupa Birliği pazarında tescil edilen yeni ürünlerle birlikte Türkiye’nin AB’de koruma altındaki coğrafi işaret sayısı 44’e yükseldi. Gıda, tarım ve geleneksel ürünlerde sağlanan bu koruma, yerel üreticilere hem katma değer hem de uluslararası rekabet avantajı sağlıyor.

TEKNOLOJİ, ÜRETİM VE MARKALAŞMAYA GÜÇLÜ KATKI

Ortaya çıkan tablo; Türkiye’de inovasyon kültürünün yalnızca büyük sanayi kuruluşlarıyla sınırlı kalmadığını, genç girişimcilerden üniversitelere kadar geniş bir ekosisteme yayıldığını gösteriyor. Sınai mülkiyet alanındaki bu ivme, yüksek teknolojili üretim, marka değeri oluşturma ve küresel rekabet hedefleri açısından stratejik bir kaldıraç görevi görüyor.