Türkiye zeytinyağında dünya ikincisi oldu

23 Ocak 2026 16:37

Türkiye, zeytin ve zeytinyağı üretiminde küresel dengeleri değiştiren bir aktör haline geldi. Son yıllarda üretim kapasitesini ve ihracat gücünü istikrarlı biçimde artıran Türkiye, İtalya’yı geride bırakarak İspanya’nın ardından dünyanın en büyük ikinci zeytinyağı üreticisi konumuna yükseldi. Bu tablo, yalnızca miktarsal bir başarıyı değil, aynı zamanda kalite, sürdürülebilirlik ve bilimsel altyapı açısından da güçlü bir dönüşümü ortaya koyuyor.

“TÜRKİYE ZEYTİN SEKTÖRÜNDE VAZGEÇİLMEZ BİR ÜLKE”

Merkezi Madrid’de bulunan Uluslararası Zeytin Konseyi (UZK) Genel Direktörü Jaime Lillo, yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin zeytin dünyasında stratejik bir rol üstlendiğini vurguladı.

Son beş hasat dönemine (2020-2025) bakıldığında Türkiye’nin, İtalya’nın önünde ikinci sıraya yerleştiğini belirten Lillo, bu yükselişin geçici değil kalıcı olduğuna dikkat çekti.

“Türkiye, sadece üretim hacmiyle değil, dünya sağlığına yaptığı katkıyla da zeytinyağında başaktör konumuna ulaştı.”

SOFRALIK ZEYTİNDE DÜNYA LİDERLİĞİ

2024-2025 hasat döneminde Türkiye, sofralık zeytin üretiminde de tarihi bir başarıya imza attı. Mısır’ı geride bırakan Türkiye, dünyanın en büyük sofralık zeytin üreticisi oldu. UZK verilerine göre bu dönem, sektör açısından “olağanüstü bir hasat yılı” olarak kayıtlara geçti.

“Türkiye’nin sofralık zeytinde ulaştığı seviye, küresel pazarda yeni bir denge oluşturdu.”

İHRACATTA REKOR ARTIŞ: TÜRKİYE AÇIK ARA ÖNDE

Küresel ölçekte 2024-2025 sezonunda zeytinyağı ihracatı yüzde 25 artarken, bu artışa en güçlü katkıyı Türkiye sağladı. Türkiye’nin ihracatı yüzde 132 oranında yükselerek rakiplerini geride bıraktı. Tunus, İspanya ve İtalya da artış kaydeden ülkeler arasında yer aldı ancak Türkiye açık ara öne çıktı.

BİLİM, GENETİK VE ARAŞTIRMADA TÜRKİYE FARKI

Türkiye’nin yalnızca üretici değil, aynı zamanda bilgi ve Ar-Ge merkezi olarak da öne çıktığını belirten Lillo, İzmir’de bulunan Dünya Zeytin Koleksiyonu ve Ulusal Zeytin Gen Bankası’nın küresel ölçekte ender örnekler arasında yer aldığını söyledi. Bu merkezlerin kalite, üretim teknikleri ve genetik kaynaklar konusunda uluslararası çalışmalara ciddi katkı sunduğu ifade edildi.

“Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadelede zeytinlikleri çözümün bir parçası haline getiren ülkelerden biri.”

İKLİM KRİZİ ZEYTİN SEKTÖRÜNÜ NASIL ETKİLİYOR?

UZK Genel Direktörü, iklim değişikliğinin özellikle Akdeniz havzasında zeytin üretimini doğrudan etkilediğini belirtti. Art arda yaşanan düşük hasat dönemleri, fiyat dalgalanmaları ve üretim belirsizlikleri, iklim krizinin sektördeki somut yansımaları olarak öne çıkıyor.

UZK, bu risklere karşı zeytinlikleri doğal bir karbon yutağı olarak konumlandıran projeler üzerinde çalışıyor.

PANDEMİ SONRASI ZEYTİNYAĞINDA KÜRESEL SIÇRAMA

COVID-19 süreci, zeytinyağının sağlık üzerindeki etkilerinin daha geniş kitleler tarafından fark edilmesini sağladı. ABD, Kanada, Çin ve Japonya gibi geleneksel olmayan pazarlarda tüketim dikkat çekici biçimde arttı. Uzmanlara göre bu eğilim kalıcı hale geldi.