İngiltere’de son anketler, ülkede aşırı sağcı göçmen karşıtı söylemleri ile tanınan Nigel Farage’ın liderliğini yürüttüğü Reform UK Partisi’nin birinci sırada olduğunu gösteriyor. İşçi Partisi bir yılı aşkın süredir iktidarda ama bugün seçim olsa iktidara gelmesi mümkün görünmüyor. Hatta Başbakan Keir Starmer’ın kendi bölgesinden bir sonraki seçimde milletvekili seçilemeyebileceği konuşuluyor. Tüm bunlar olurken, ismi ve tarihsel konumlanması nedeniyle halkçı politikalar uygulaması gereken İşçi Partisi giderek Sir Starmer’ın liderliğinde bir tabela partisine dönüşüyor.
İngiliz siyasetinde aşırı sağın yükselişi
İngiliz siyasette yaşananların aslında dünyanın geri kalanı için de büyük bir anlamı olmalı. 14 yıl boyunca en ağır kemer sıkma tedbirlerini uygulayan, daha sonra salgın döneminde kendileri parti yaparken halkı evlere kapayan Muhafazakar Parti neredeyse oradan kaybolmuş durumda.
2024 yılında iktidara gelen İşçi Partisi’nde gelir adaletsizliği, artan vergiler ve artan işsizlik karşısında siyaset geliştiremiyor. Özellikle Gazze ve kişisel özgürlükler konusunda halkın vicdanında ciddi bir rahatsızlık söz konusu. Son anketler, ülkede giderek artan aşırı populist sağ eğilimin ciddi bir şekilde yükseldiğine işaret ediyor. Öyle ki anketlere göre bugün seçim olsa aşırı sağcı Nigel Farage’ın Reform UK partisi birinci parti olarak seçimi kazanabilir.
Anket sonuçları ve hızlı oy geçişi
İngiltere’de Find Out Now şirketi tarafından 7 Kasım 2025 tarihinde yapılan ankete göre, ülkede hali hazırda aşırı sağcı Reform UK yüzde 33 ile birinci sırada geliyor. Ardından Yeşiller Partisi yüzde 18 ile ikinci sırada gelirken, Muhafazakar Parti yüzde 16, İşçi Partisi yüzde 15 ve Liberal Parti yüzde 11 ile takip ediyor.
Düşünün; 2024’de seçim kazanarak tek başına iktidara gelen İşçi Partisi, yaklaşık bir yıl sonra ancak dördüncü parti olabiliyor.
Bu anket sonuçlarında önemli olan birkaç nokta var: Geçen yıl ülkede iki büyük parti olan Muhafazakar Parti ve İşçi Partisi’nde oy vermiş olan seçmenlerin yüzde 64’ü aşırı sağcı Reform UK’ye kaymış durumda. Siyasal tarih açısından en hızlı oy geçişlerinden birini görüyoruz. Bu, İngiltere’de bildiğimiz iki partili sağ ve sol parti sisteminin de sonunun göründüğünü gösteriyor.
Yeşiller Partisi ve Zack Polanski
Bir tarafta aşırı sağcı Reform UK yükselirken, karşısında ana muhalefete 43 yaşındaki Zack Polanski’nin liderliğini yaptığı Yeşiller Partisi yerleşiyor. Polanski’nin liderliği, Yeşiller Partisi’ni “küçük çevreci parti” kalıbından çıkarıp gerçek bir sol alternatif haline getirme potansiyeli taşıyor. Genç ve enerjik bir profil olarak, hem geleneksel Yeşil seçmene hem de İşçi Partisi’nden memnun olmayan sol seçmenlere hitap ediyor. Zaten sadece birkaç ayda anketlerde ana muhalefet partisi liderine dönüşmesi de bunda kaynaklanıyor.
Fakat Polanski’yi diğer liderlerden ayıran temel bir özellik var. O da 2008 krizinden bu yana durmadan kemer sıkılması gerektiği söylenen orta ve dar gelirli halka yeni bir çözüm getiriyor; aşırı yüksek servetin kamu yararına vergilendirilmesi, yani servet vergisi.
Siyasetin süper zenginleri koruduğunu, sistemin elit lehine çalıştığını eleştiriyor ve “kimsenin geride bırakılmadığı” bir ülke vizyonu çiziyor.
Polanski, halkın unutulduğu siyasette bir kez daha sokakların sesini siyasete taşıyor. Eylül ayında Yeşiller Partisi’nin başına geçen Polanski, bugün İngiltere’de sadece 50 yaşın altında olanlar oy kullansa bir sonraki Başbakan bile olabilecek durumda. Son anketlere göre, mart ayında gençler arasında Yeşiller Partisi’ne destek yüzde 16 iken, Kasım ayında bu yüzde 32’ye yükselmiş durumda. Aşırı sağın yükselişini konuşurken, bunu gözden kaçırmamalıyız.
Dip dalga yükseliyor
İngiltere’de bildiğimiz siyasi düzen sona eriyor… Artık bugünün şartlarına uymayan sağ ve sol tanımlamalara sıkışmış tarihsel iki partili siyasal düzen bitmek üzere.
2026’ya ilerlerken tüm dünyada büyük bir toplumsal ve siyasal değişim yaşanıyor.
New York Belediye Başkanı seçilen Zohran Mamdani, aslında dünya genelinde ciddi bir değişimin olduğunu gösteriyor.
Mamdani, New York’un ilk Müslüman, Güney Asyalı kökenli belediye başkanı oldu. İngiltere’de de aşırı sağ popülist Trump ve Farage söylemlerinden bıkmış seçmenler bir araya gelmeye başlıyor. Bu değişimi çok iyi okumak gerekiyor.
Yükselen Yeşiller Partisi’nin yeni genç lideri Zack Polanski’yi sizlere önümüzdeki haftalarda daha detaylı bir şekilde anlatacağım.
Haftaya tekrar görüşmek üzere, sağlıcakla kalın.
