2024 yılı, ABD doları için küresel piyasalarda adeta bir kırılma yılı oldu. Başta euro olmak üzere diğer büyük para birimleri karşısında ciddi değer kaybı yaşayan dolar, euro karşısında yaklaşık %8 oranında geriledi. Bu dramatik düşüş, küresel finans çevrelerinde büyük yankı uyandırırken, JPMorgan’ın kapsamlı analiz raporu, bu durumun arkasında eski ABD Başkanı Donald Trump’ın ekonomi politikalarının yattığını ortaya koydu.
JPMorgan’ın analizine göre, Trump’ın ekonomi politikaları, Arjantinli lider Juan Domingo Peron’un popülist yöntemleriyle dikkat çekici benzerlikler taşıyor. Raporda, bu politikaların ABD’nin ekonomik liderlik konumunu zayıflattığı ve küresel güvenilirliğini sarstığı ifade edildi. “Peronist” olarak tanımlanan bu yaklaşımın, ABD’nin uzun vadeli ekonomik istikrarını tehdit ettiği belirtiliyor.
FED’İN BAĞIMSIZLIĞI TEHDİT ALTINDA
Trump döneminde uygulanan politikaların merkez bankası bağımsızlığına zarar verdiği vurgulanan raporda, Fed Başkanı’na yönelik eleştirilerin ve korumacı önlemlerin dolar üzerindeki baskıyı artırdığı kaydedildi. JPMorgan uzmanları, özellikle gümrük savaşları ve korumacılık politikalarının Amerikan ekonomisinin yapısal istikrarını zedelediğini belirtti.
ABD EKONOMİSİ LATİN AMERİKA’YA MI YAKLAŞIYOR?
Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise ABD’nin, daha önce eleştirdiği Latin Amerika ekonomi modellerine yaklaşması oldu. JPMorgan uzmanları, bu durumun ironik bir şekilde ABD’nin küresel piyasalardaki güvenilirliğini baltaladığını ifade etti. Latin Amerika ülkelerinin bazı ekonomik reformlarla ilerleme kaydettiği bir dönemde ABD’nin bu tür politikalara yönelmesi, piyasalarda uzun vadeli endişelere yol açtı.
BÜTÇE AÇIĞI VE TİCARET BELİRSİZLİĞİ DOLARI ZORLUYOR
Trump’ın desteklediği yasa tasarılarının bütçe açığını artırma potansiyeli, yatırımcıların ABD ekonomisine olan güvenini sarsıyor. JPMorgan Özel Banka’nın yatırım stratejisti Grace Peters, ticaret politikalarındaki belirsizliklerin ve hızla büyüyebilecek bütçe açıklarının doların değer kaybını hızlandırabileceğini belirtti. Peters’a göre, siyasi belirsizlikler doların gelecekteki performansıyla doğrudan ilişkili.
DOLARIN DEĞER KAYBI 2025’E KADAR SÜREBİLİR
JPMorgan’ın öngörülerine göre, doların değer kaybı 2025 yılına kadar devam edebilir. Ancak banka, doların küresel ticaretteki lider rolünün değişmeyeceğini ve bir “çöküş senaryosu” beklenmediğini açıkladı. Doların bugünkü merkezi konumunun korunacağı ifade edilirken, değer kaybının Trump döneminin ihracatı artırma hedefleriyle uyumlu olduğu belirtildi.
REZERV PARA BİRİMİ OLARAK DOLAR HÂLÂ GÜÇLÜ
Tüm bu olumsuzluklara rağmen dolar, küresel ekonomideki dominant konumunu koruyor. Dünya döviz rezervlerinin %60’ının, uluslararası borçlanmaların %65’inin ve global ticaret ödemelerinin %85’inin dolar cinsinden gerçekleştiği belirtiliyor.
EURO VE DİĞER PARA BİRİMLERİ DOLARIN GERİSİNDE KALMAYA DEVAM EDİYOR
JPMorgan raporunda, euro’nun rezerv para statüsünde doların oldukça gerisinde kaldığı ve mevcut koşullarda doların tahtını sarsacak bir rakibin bulunmadığı ifade edildi. Doların zayıflığına rağmen küresel para sisteminin temel işleyişini tehdit etmediği vurgulanıyor.
