Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, son yıllarda konut sektöründe dikkat çeken bir değişim yaşanıyor. Evlerin ortalama büyüklüklerinde küçülme görülürken, otel, işyeri, sanayi ve kamu binalarının yapımında da bir azalma söz konusu. Özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde bu değişim daha belirgin bir şekilde hissediliyor. 2018 yılından bu yana İstanbul’da yapılan konutların büyüklüklerinde kayda değer bir değişim gözlemleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Yapı İzin İstatistikleri, konut sektöründe dikkat çeken bir değişimi gözler önüne serdi.
Verilere göre, hem müstakil evlerde hem de apartman dairelerinde kullanım alanları küçülme eğiliminde. Pandemi döneminde genişleyen yaşam alanlarının, 2025 yılı itibarıyla daralmaya başladığı görülüyor.
PANDEMİ SONRASI MÜSTAKİL EVLERDEKİ GENİŞLEME SONA ERİYOR
Pandemi sürecinde özellikle doğaya yakın yaşam arayışıyla birlikte müstakil evlere olan talep artmış, bu da kullanım alanlarının büyümesine yol açmıştı. Ancak TÜİK’in 2023 yılı ilk çeyrek verileri, bu trendin tersine döndüğünü gösteriyor.
Pandemi döneminde ortalama 236 metrekareye kadar çıkan müstakil evlerin kullanım alanı, 2025 yılı ilk çeyreğinde 200 metrekareye kadar geriledi. Bu düşüş, ekonomik faktörler ve artan inşaat maliyetleriyle ilişkilendiriliyor.
APARTMAN DAİRELERİNDE KÜÇÜLEN METREKARELER
Apartman dairelerinde de benzer bir tablo söz konusu. 2020 yılında ortalama 107 metrekare olan dairelerin kullanım alanı, 2021’in üçüncü çeyreğinde 114 metrekareye kadar çıkmıştı. Ancak bu büyüme kısa sürdü ve 2024 yılının son çeyreğinde dairelerin kullanım alanı yaklaşık 96 metrekareye kadar düştü.
2025 yılına gelindiğinde ise bu rakamın hafif bir toparlanmayla 97,45 metrekare olduğu görüldü.
SANAYİ BİNALARI VE DEPOLARDA SON 5 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİ
2025 yılının ilk çeyreğinde, ikamet amaçlı olmayan ticari binalar kategorisinde sanayi binaları ve depolar dikkat çekici bir şekilde düşüş yaşadı. Pandeminin başlangıcı olan 2020'nin ikinci çeyreği dışında, bu segmentteki azalış son 5 yılın en düşük seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu düşüşün ekonomik dalgalanmalardan ve sanayi sektöründeki yavaşlamadan kaynaklandığını belirtiyor.
OTEL VE OFİS YAPILARINDA HAREKETLİLİK AZALDI
Otel yapılarında mevsimsel değişimlerin etkisi görülürken, ofis ve işyeri inşaat izinlerinde de bir gerileme yaşandı. Özellikle pandemi sonrası hız kazanan ofis projeleri, 2025 yılına gelindiğinde zirve seviyelerinden geri çekildi. Uzaktan çalışma trendinin kalıcı hale gelmesi, bu alandaki talebi etkileyen önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
TOPTAN VE PERAKENDE TİCARET BİNALARINDA SERT DÜŞÜŞ
2023 yılında oldukça parlak bir dönem geçiren toptan ve perakende ticaret binaları, 2025'in ilk çeyreğinde büyük bir hız kaybetti. Ticaret sektöründeki bu düşüş, hem ekonomik şartlar hem de tüketici harcamalarındaki daralma ile ilişkilendiriliyor. Perakende sektöründe dijitalleşmenin artması da fiziksel mağaza yatırımlarını olumsuz etkileyen bir diğer unsur olarak değerlendiriliyor.
KAMU BİNALARINDA TARİHİ DÜŞÜŞ
Kamu tarafından yapılan eğlence, eğitim, hastane ve bakım kuruluşları gibi binalarda da ciddi bir azalma dikkat çekiyor. 2020'nin üçüncü çeyreğinden sonra bu kategorideki projeler en düşük seviyesine geriledi. Eğitim ve sağlık alanındaki yatırımların azalması, kamu harcamalarındaki önceliklerin değiştiğini gösteriyor.
YAPI KULLANIM İZİNLERİ YENİDEN YÜKSELİŞTE
Son dönemde inşaat sektöründe yaşanan hareketlilik, yapı kullanma izin belgesi oranlarına da yansıdı. Yapı ruhsatı alınıp inşaatı tamamlanan binalarda, yapı kullanma izin belgesi oranlarının yeniden yükselişe geçtiği gözlemlendi.
Türkiye'de en büyük evlerin bulunduğu şehirler:
- Şırnak: 152,96 m2
- Kayseri: 143,37 m2
- Kırşehir: 142,3 m2
- Erzurum: 138,98 m2
- Gaziantep: 127,25 m2
En küçük ev metrekarelerine sahip şehirler:
- Hakkari: 75 m2
- Bilecik: 75,21 m2
- Iğdır: 77,29 m2
- Burdur: 81,59 m2
- Tekirdağ: 82,45 m2
3. İstanbul'da evlerin büyüklüklerinde 2018'den bu yana değişiklikler gözlemleniyor.
