Küresel piyasalar Trump’ın Çin hamlesiyle sarsıldı

13 Ekim 2025 12:02

Küresel piyasalar haftaya negatif bir başlangıç yaptı. ABD ile Çin arasında tırmanan ticari gerginlikler yatırımcı güvenini sarsarken, risk iştahı belirgin şekilde geriledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Kasım itibarıyla Çin’e uygulanan mevcut tarifelere ek olarak %100 gümrük vergisi getirileceğini ve “tüm kritik yazılımlara” ihracat kontrolü uygulanacağını açıkladı. Trump, APEC Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesini iptal etmediğini, ancak "endişe edilmemesi gerektiğini" vurguladı.

Trump, “Saygıdeğer Başkan Şi sadece kötü bir an yaşadı. Ben de o da ülkesinin bunalıma girmesini istemiyoruz. ABD Çin’e zarar vermek değil, yardım etmek istiyor.” ifadelerini kullandı.

ÇİN’DEN NADİR ELEMENT İHRACATINA YENİ KISITLAMALAR

Çin hükümeti, Trump’ın açıklamalarına yanıt olarak nadir toprak elementlerinin ihracatına ilişkin yeni kontrol tedbirlerini “meşru” bir adım olarak nitelendirdi. Pekin yönetimi, küresel arzın büyük bölümünü karşıladığı bu stratejik ham madde ve teknolojilere yönelik yeni ihracat kısıtlamaları getirdiğini duyurdu.

Bu gelişmelerin ardından piyasalarda risk algısı hızla yükseldi, kripto para borsalarında sert satışlar yaşandı.

FED’İN FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİLERİ ARTIYOR

ABD’de federal hükümetin kapanmasının belirsizlikleri artırdığı bir dönemde, gözler Fed’in açıklamalarına çevrildi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, faiz indirimi çağrısını yineledi ancak çelişkili ekonomik sinyaller nedeniyle temkinli olunması gerektiğini belirtti.
St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise iş gücü piyasasındaki zayıflamanın “ek faiz indirimlerini gündeme getirebileceğini” ifade etti.

Para piyasalarında, Ekim ayında Fed’in faiz indirimine gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

ALTIN REKOR TAZELEDİ, DOLAR GERİLEDİ

Küresel risklerin artmasıyla birlikte altının onsu 4.078 dolara çıkarak tarihi rekor kırdı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,03 seviyesine gerilerken, dolar endeksi %0,1 düşüşle 98,9 seviyesinde seyretti.
Brent petrolün varil fiyatı ise %2 artışla 63,3 dolarda işlem görüyor.

NEW YORK VE AVRUPA BORSALARI KAN KAYBETTİ

Cuma günü New York borsasında satış baskısı yoğunlaştı. Dow Jones %1,9, S&P 500 %2,71 ve Nasdaq %3,56 değer kaybetti. Qualcomm hisseleri, Çin’de tekelleşme karşıtı soruşturma başlatılmasının ardından %7,3 düşüş yaşadı.

Avrupa cephesinde de tablo olumsuzdu. İtalya’da FTSE MIB %1,74, İngiltere’de FTSE 100 %0,86, Fransa’da CAC 40 %1,53 ve Almanya’da DAX 40 %1,5 değer kaybetti.
Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, istifa eden Sebastien Lecornu’yu yeniden başbakan olarak ataması sonrası yeni kabinenin kurulması piyasalar tarafından dikkatle izleniyor.

ASYA PİYASALARI ÇİN GERİLİMİYLE SERT DÜŞTÜ

Asya’da endeksler sert satışlarla haftaya başladı. Şanghay bileşik endeksi %1,3, Hong Kong Hang Seng endeksi %3,5, Güney Kore Kospi endeksi %1,6 geriledi. Japonya’da ise tatil nedeniyle işlemler kapalıydı.

Çin’in eylül ihracatı %8,4 artarak beklentileri aştı. Buna rağmen ticaret savaşına dair endişeler Asya piyasalarındaki satışları tetikledi.

TÜRKİYE’DE GÖZLER CARİ DENGE VERİLERİNDE

Yurt içinde, Borsa İstanbul haftayı sınırlı kayıpla kapattı. BIST 100 endeksi cuma gününü %0,06 düşüşle 10.720 puandan tamamladı.
Dolar/TL haftayı 41,83 seviyesinde tamamlarken, bugün 41,82 seviyesinde yatay bir seyir izliyor.

Analistler, bugünün yurt içi odak noktasının ağustos ayı ödemeler dengesi verisi olduğunu belirtiyor.
AA Finans anketine katılan ekonomistler, ağustos ayında cari işlemler hesabının 5,47 milyar dolar fazla vermesini bekliyor.

Teknik olarak BIST 100 endeksinde 10.600 ve 10.500 puan seviyeleri destek, 10.900 ve 11.000 seviyeleri direnç konumunda izleniyor.