AB, Çin’e karşı ticaret politikasında sertleşmeye hazırlanıyor
Avrupa Birliği (AB), Çin’le büyüyen ticaret açığı ve stratejik sektörlerde artan bağımlılık nedeniyle ticaret politikasında köklü değişiklikleri gündemine aldı.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, G7 Zirvesi’nde yaptığı açıklamada Çin ile mevcut ticaret ilişkisinin sürdürülebilir olmadığını belirterek, amaçlarının ekonomik ayrışma değil “risk azaltma” olduğunu söyledi.
AB’nin Çin’den yaptığı ithalat 2025 yılında 559,4 milyar euroya ulaşırken, Çin’e ihracatı 199,6 milyar euroda kaldı. Böylece AB’nin Çin ile ticaret açığı 359,8 milyar euro ile rekor seviyeye yükseldi.
Brüksel, özellikle elektrikli araçlar, bataryalar, güneş panelleri, kritik mineraller ve ileri teknoloji ürünlerinde Çin kaynaklı bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Yeni ticaret savunma araçları gündemde
AB Komisyonu, Çin’in devlet destekli üretim modeline karşı daha güçlü ticaret savunma mekanizmaları üzerinde çalışıyor. Masadaki seçenekler arasında:
* Yeni gümrük vergileri
* İthalat kotaları
* Stratejik sektörlerde koruma önlemleri
* Çin kaynaklı aşırı üretime karşı yeni savunma araçları yer alıyor.
Bazı üye ülkeler ayrıca mevcut anti-damping süreçlerinin ötesine geçilerek belirli sektörlere doğrudan toplu gümrük vergileri uygulanmasını savunuyor.
Şirketlere “üç tedarikçi” şartı gelebilir
AB’nin değerlendirdiği en dikkat çekici düzenlemelerden biri de kritik ürünlerde tedarik zinciri çeşitlendirme zorunluluğu.
Taslak planlara göre şirketlerin çipler, nadir toprak elementleri ve kritik sanayi girdileri gibi ürünlerde en az üç farklı tedarik kaynağına sahip olması ve tek bir tedarikçiye aşırı bağımlılığın sınırlandırılması hedefleniyor.
Stratejik bağımlılık endişesi öne çıkıyor
Brüksel’de son dönemde Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik teknolojilere yönelik ihracat kısıtlamaları yakından izleniyor. AB, enerji alanında Rusya’ya bağımlılığın yarattığı sorunların benzerinin sanayide tekrarlanmasını istemiyor.
AB içinde Çin’e karşı ne kadar sert önlem alınacağı konusunda görüş ayrılıkları sürse de genel eğilim, ekonomik ilişkileri tamamen koparmadan stratejik bağımlılıkları azaltmak ve Avrupa sanayisinin rekabet gücünü korumak yönünde şekilleniyor.
Bu hafta yapılacak AB zirvelerinde ele alınacak yeni ticaret savunma araçlarının, AB-Çin ekonomik ilişkilerinin geleceğinde belirleyici olması bekleniyor.
