ABD-İran mutabakatının detayları açıklandı

İran Resmi Haber Ajansı (IRNA), ABD ile İran arasında imzalanan 14 maddelik geçici mutabakatın tam metnini yayımladı. Anlaşma, tarafların uzatılabilmesi öngörülen 60 günlük müzakere sürecinde nihai bir anlaşmaya ulaşmasını hedefliyor.

Mutabakata göre İran, nükleer silah üretmeyeceğini ve edinmeyeceğini yeniden teyit ederken, zenginleştirilmiş nükleer madde stoklarının geleceği karşılıklı mutabakata dayalı bir mekanizma çerçevesinde ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) gözetiminde ele alınacak.

Taraflar birbirlerinin iç işlerine müdahale etmeme konusunda uzlaşırken, ABD de müzakere süresince İran’a yönelik yeni yaptırımlar uygulamama ve bölgede ilave askeri konuşlandırmaya gitmeme taahhüdünde bulundu.

Anlaşma kapsamında ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırma sürecini başlatacağı, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerinin yeniden başlayacağı ve ilk 60 gün boyunca geçişlerden ücret alınmayacağı belirtildi. İran’ın ise Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki ticari deniz trafiğinin güvenliğini sağlaması öngörülüyor.

Metinde ayrıca ABD’nin, nihai anlaşma doğrultusunda İran’a yönelik yaptırımları kaldırmayı ve İran’ın petrol, petrokimya ürünleri ile ilgili hizmetlerine yaptırım muafiyetleri sağlamayı taahhüt ettiği ifade edildi. İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasına yönelik mekanizma kurulması konusunda da uzlaşı sağlandı.

Mutabakatta, ABD ve bölgesel ortaklarının İran için en az 300 milyar dolarlık ekonomik yeniden yapılanma programı geliştireceği, programın ayrıntılarının ise nihai anlaşma sürecinde netleştirileceği kaydedildi.

IRNA, söz konusu mutabakatın onlarca yılın ardından ABD ile İran arasında diplomatik ve ekonomik normalleşmenin önünü açabilecek en kapsamlı adımlardan biri olduğunu belirtti.