EKOTÜRK Avrupa Temsilcisi Gökhan Kurtaran Avrupa gündemini sizler için derledi.
İNGİLTERE
Aşırı sağcı Farage: “ABD Grönland’a sahip olursa dünya daha güvenli olur”
Reform UK lideri
Nigel Farage, Davos’ta yaptığı açıklamada
ABD’nin Grönland’ı kontrol etmesinin küresel güvenliği artıracağını savundu. PA Media’nın aktardığına göre Farage, ABD Başkanı Donald Trump’ın konuşmasını USA House’daki bir etkinlikte değerlendirdi. Farage,
Yüksek Kuzey’in jeopolitiği, eriyen buzullar, Rusya’nın buz kıran faaliyetleri ve Çin yatırımlarının artışı nedeniyle güçlü bir ABD varlığının
NATO’yu da güçlendireceğini söyledi. Bununla birlikte bu yaklaşımın
ulusal egemenlik ve kendi kaderini tayin ilkeleriyle çeliştiğini kabul ederek, “Egemenliğe inanıyorsanız, ulusal kendi kaderini tayin hakkına da inanırsınız” dedi.
İngiltere’de son anketler, Farage’ın liderliğindeki Reform UK’nin yükselişini teyit ediyor.
More in Common’ın 13 Ocak 2026 tarihli anketinde Reform UK
%31 ile ilk sırada yer alırken,
Muhafazakâr Parti %21,
İşçi Partisi %17,
Liberal Demokrat Parti %10,
Yeşiller Partisi %7 ölçüldü; diğer partilerin toplamı
%14 oldu.
YouGov’un 18–19 Ocak 2026 tarihli Westminster oy eğilimi anketinde de benzer bir tablo görülüyor: Reform UK
yaklaşık %24, İşçi Partisi
%19, Muhafazakâr Parti
%18, Liberal Demokratlar
%11–12, Yeşiller
%8–9 bandında. Veriler, İngiltere’de
iki partili yapının zayıfladığını ve orta-küçük partilerin
dengeleyici rolünün arttığını gösteriyor.
BBC, YouTube için özel içerik üretecek: İngiliz televizyonu için dönüm noktası
BBC,
YouTube ile yaptığı anlaşma kapsamında
ilk kez YouTube’a özel, sıfırdan içerik üretileceğini açıkladı. Anlaşma, İngiliz televizyonculuğu açısından
tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor.
BBC, bugüne kadar YouTube’da yalnızca programlardan kesitler ve tanıtımlar paylaşıyordu. Yeni anlaşmayla birlikte kurum,
eğlence, haber ve spor alanlarında YouTube’a özel programlar hazırlayacak. İçeriklerin ilki,
Şubat ayında düzenlenecek Kış Olimpiyatları kapsamında yayımlanacak.
BBC, bu içeriklerin aynı zamanda
BBC iPlayer ve BBC Sounds platformlarında da yer alacağını, ancak
tüm BBC içeriklerinin YouTube’a taşınmasının söz konusu olmadığını vurguladı. Buna rağmen, İngiltere’de
televizyon lisansı olmayan izleyiciler de YouTube üzerinden bazı BBC içeriklerine erişebilecek. İngiltere dışından izlenen BBC YouTube içeriklerinde ise
reklam gösterilecek.
Anlaşma, medya tüketimindeki hızlı değişime uyum çabasının bir parçası olarak görülüyor. Resmi ölçüm kuruluşu Barb verilerine göre,
YouTube Aralık ayında ilk kez BBC’yi izleyici sayısında geride bıraktı. Aralık ayında yaklaşık
52 milyon kişi YouTube izlerken, BBC’nin toplam erişimi
50,9 milyon olarak ölçüldü.
BBC’nin görevden ayrılan Genel Direktörü
Tim Davie, anlaşmanın kurumun yeni izleyicilere ulaşmasını sağlayacağını belirterek,
“YouTube’da izleyicilerin istediği formatlarda, cesur ve yerli içeriklerle bir üst seviyeye çıkıyoruz” dedi. Davie ayrıca, anlaşmanın
Birleşik Krallık genelinde yeni YouTube içerik üreticilerini yetiştirmeye yönelik kapsamlı bir eğitim programını da içerdiğini söyledi.
Anlaşma, BBC’nin kamu yayıncılığı sözleşmesinin yenilenme sürecine girdiği ve
finansman modelinin yeniden tartışıldığı bir dönemde geldi. BBC’nin gelirlerinin büyük kısmını oluşturan
lisans ücreti, son mali yılda
3,8 milyar sterlin seviyesinde gerçekleşmişti.
Sektör genelinde ise geleneksel yayıncıların büyük teknoloji platformlarıyla iş birlikleri artıyor. BBC–YouTube anlaşması,
klasik televizyon ile dijital platformlar arasındaki sınırların giderek silikleştiğini gösteren son örnek olarak öne çıkıyor.
AVRUPA BİRLİĞİ
DAVOS’tan one çıkan notlar
- Donald Trump, Grönland’ı ilhak etmek için askeri güç kullanmayacağını söyledi ancak “derhal müzakerelere başlanması” çağrısı yaptı.
- Trump, Davos’taki Dünya Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada, ABD’nin Grönland’ı satın almasının NATO’yu güçlendireceğini savundu.
- Konuşması sırasında Trump, Grönland ile İzlanda’yı karıştırdı; borsalardaki düşüşün “İzlanda” nedeniyle yaşandığını iddia etti. Oysa piyasalardaki düşüş, Trump’ın sekiz Avrupa ülkesine yeni gümrük tarifeleri uygulama tehdidi sonrası gerçekleşti.
- Beyaz Saray, Trump’ın Grönland–İzlanda karışıklığı yaşadığı iddiasını hızla reddetmeye çalıştı.
- Trump, NATO’nun ABD’ye karşı adil davranmadığını yineleyerek, “Artık NATO’nun sorumluluk almasının zamanı geldi” dedi ve ABD’nin Ukrayna konusunda Avrupalı müttefiklere destek verdiğini vurguladı.
- Grönland’ın Danimarka’ya “yılda yüz milyonlarca dolara mal olduğunu” öne süren Trump, “küçük bir ülke için çok pahalı, çok büyük bir buz parçası” ifadelerini kullandı.
- Trump, NATO’nun kriz anında ABD’nin yanında olup olmayacağını sorgulayan tartışmalı ve saldırgan söylemini tekrarladı.
- Avrupa Parlamentosu, Trump’ın AB ihracatına yüzde 10 gümrük vergisi tehdidi ve Grönland talebi nedeniyle AB–ABD ticaret anlaşması çalışmalarını askıya aldı.
- Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, “Grönland tehdidi bitmeden uzlaşma mümkün değil” dedi ve ABD ile planlanan sıfır gümrük tarifesi vaadi içeren anlaşmanın onaylanmayacağını açıkladı.
- Trump, Volodymyr Zelenskyy ile yarın bir görüşme yapılmasının beklendiğini belirterek, “Ukrayna konusunda makul bir anlaşmaya oldukça yakınız” dedi.
- Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusunda askeri güç kullanmayacağını açıklamasını olumlu bulduklarını söyledi.
- Rasmussen, buna rağmen Trump’ın Grönland’ı elde etme hedefinden vazgeçmediğini vurgulayarak, “Askeri güç kullanılmayacağının söylenmesi olumlu ama bu durum sorunu ortadan kaldırmıyor. Zorluk hâlâ devam ediyor” dedi.
Trump Davos’ta Grönland talebini sertleştirdi: “Güç kullanmayacağım ama mülkiyet gerekiyor”
ABD Başkanı
Donald Trump, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada
Grönland’ın ABD tarafından ilhak edilmesi yönündeki talebini açık şekilde dile getirdi, ancak
askeri güç kullanmayacağını söyledi. Trump, Grönland’ın savunulabilmesi için ABD’nin
doğrudan mülkiyetine ihtiyaç olduğunu savundu.
Küresel iş ve siyaset dünyasından binlerce isme hitap eden Trump,
“Güç kullanmak istemiyorum. Güç kullanmayacağım. ABD’nin istediği tek şey Grönland adlı bir yer” dedi. Trump, Washington’un
“derhal müzakerelere başlamak istediğini” vurgulayarak,
“Evet diyebilirsiniz ve çok memnun oluruz. Ya da hayır dersiniz ve biz bunu hatırlarız” ifadelerini kullandı.
Grönland’ı
“büyük ve güzel bir buz parçası” olarak tanımlayan Trump, adanın yeterince korunmadığını öne sürdü ve
ABD dışında hiçbir ülkenin bu adayı savunabilecek kapasiteye sahip olmadığını iddia etti.
“Onu savunmak için mülkiyet gerekir. Bir kira sözleşmesiyle savunamazsınız” diyen Trump, lisans ya da kira anlaşmalarının güvenlik açısından yetersiz olduğunu savundu.
Konuşmasında İkinci Dünya Savaşı’na da atıf yapan Trump, ABD’nin Avrupa’yı savunmadaki rolünü hatırlatarak,
“Biz olmasaydık bugün hepiniz Almanca konuşuyor olabilirdiniz, belki biraz da Japonca” dedi. Danimarka’nın savaşta kısa sürede işgal edildiğini söyleyen Trump, ABD’nin büyük bedeller ödeyerek müdahil olduğunu dile getirdi.
Trump, Grönland’ın ABD’ye devredilmesinin
NATO için bir tehdit oluşturmayacağını savundu ve NATO Genel Sekreteri
Mark Rutte için
“mükemmel bir genel sekreter” ifadesini kullandı. Ancak buna rağmen ABD’nin NATO’ya fazla yük taşıdığını ileri sürerek,
“Biz çok şey veriyoruz ama karşılığında çok az alıyoruz” dedi. ABD’nin NATO’ya yüzde 100 bağlı olduğunu söyleyen Trump,
“Onların bizim için aynısını yapacağından emin değilim” ifadelerini kullandı.
Uzun ve dağınık geçen konuşmasında Trump, çevre ve enerji politikalarına da değinerek temiz enerji dönüşümünü
“yeni yeşil aldatmaca” olarak nitelendirdi. Avrupa’yı fosil yakıt kaynaklarını kullanmamakla eleştiren Trump,
“Her yerde rüzgâr türbinleri var ve bunlar kaybedenler” dedi.
ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk yılında
enflasyonun neredeyse sıfırlandığını, benzin fiyatlarının düştüğünü ve ekonominin hızla büyüdüğünü savundu. Önceki başkan
Joe Biden dönemini hedef alan Trump,
“O dönemde ölü bir ülkeydik. Şimdi dünyanın en sıcak ekonomisiyiz” dedi.
Trump’ın hafta sonunda bazı Avrupa ülkelerine, Grönland talebini engelledikleri gerekçesiyle
yeni gümrük tarifeleri uygulayabileceği yönündeki tehdidi, Davos’taki görüşmelerin ana gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor. Kanada Başbakanı
Mark Carney, bir gün önce yaptığı konuşmada orta ölçekli ülkelerin ABD’nin
“zorlayıcı politikalarına” karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini söylemişti. Trump ise konuşmasında Carney’i doğrudan hedef alarak,
“Kanada ABD sayesinde ayakta duruyor, bunu unutma Mark” ifadelerini kullandı.
Konuşma boyunca Trump’ın hedef aldığı isimler arasında Fransa Cumhurbaşkanı
Emmanuel Macron, ABD Merkez Bankası’nın görevden ayrılan başkanı
Jerome Powell ve Kongre üyesi
Ilhan Omar da yer aldı.
Trump, Davos’a gelişinin Air Force One’daki teknik bir arıza nedeniyle geciktiğini ancak buna rağmen programını boşaltarak zirvede konuşmayı tercih ettiğini de aktardı.
Trump: NATO Genel Sekreteri ile Grönland konusunda “anlaşma çerçevesi” oluşturduk
ABD Başkanı
Donald Trump, NATO Genel Sekreteri
Mark Rutte ile yaptığı görüşmenin ardından
Grönland ve genel olarak Arktik bölgeye ilişkin gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu açıkladı. Trump, görüşmeyi
“çok verimli” olarak nitelendirdi.
Trump, anlaşmanın hayata geçirilmesi halinde,
Grönland’ın ABD tarafından ilhak edilmesine karşı çıkan bazı müttefik ülkelere Şubat ayında uygulanması planlanan gümrük tarifelerinin devreye alınmayacağını söyledi. Bu açıklama, son günlerde transatlantik ticaret ilişkilerinde artan gerilimin yumuşayabileceği şeklinde yorumlandı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda,
“Grönland ve aslında tüm Arktik bölgeyle ilgili gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini oluşturduk” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca,
“Anlaşma tamamlanırsa, Şubat ayında yürürlüğe girmesi planlanan tarifeleri uygulamayacağım” dedi.
Paylaşımında savunma boyutuna da değinen Trump,
“Grönland bağlamında Altın Kubbe ile ilgili ek görüşmeler yapılıyor. Görüşmeler ilerledikçe daha fazla bilgi paylaşılacak” açıklamasını yaptı. Trump’ın “Altın Kubbe” ifadesiyle, ABD’nin NATO ile bağlantılı
füze savunma mimarisine atıfta bulunduğu değerlendiriliyor.
Trump, daha sonra CNBC’ye verdiği röportajda, söz konusu anlaşma çerçevesine dair yeni ayrıntılar paylaştı. Trump,
Grönland’a ilişkin olası anlaşmanın NATO’nun Altın Kubbe füze savunma sistemine dahil edilmesini ve ABD’ye “maden hakları” verilmesini içerdiğini söyledi. Röportaj sırasında anlaşmanın süresi sorulduğunda Trump,
“Sonsuza kadar” yanıtını verdi.
Trump, bu hedeflere ulaşmak için
askeri güç kullanma niyetinde olmadığını da bir kez daha vurguladı.
ABD Başkanı, müzakerelerin yürütülmesinde üst düzey isimlerin görev alacağını da duyurdu. Buna göre ABD Başkan Yardımcısı
JD Vance, Dışişleri Bakanı
Marco Rubio ve Özel Temsilci
Steve Witkoff, görüşmeleri yürütecek ve doğrudan Trump’a rapor verecek.
Trump’ın tarifeleri geri çekme kararını açıklamasının ardından
küresel piyasalarda hızlı bir toparlanma yaşandı. ABD borsalarında endeksler Çarşamba günü sert yükselirken, yatırımcıların
ticaret geriliminin şimdilik tırmanmayacağı beklentisiyle risk iştahının arttığı görüldü.
Trump’ın Grönland ve Arktik bölgeye ilişkin açıklamaları, yalnızca
jeopolitik dengeler açısından değil, aynı zamanda
NATO içi ilişkiler ve küresel ticaret politikaları bakımından da yeni bir dönemin sinyali olarak değerlendiriliyor.
Altın Kubbe nedir, Grönland’daki madenler ne kadar ve ne ediyor?
Altın Kubbe, ABD Başkanı
Donald Trump’ın kullandığı
siyasi–stratejik bir kavramdır; resmî bir savunma sistemi adı değildir.
ABD ve NATO’nun
Arktik merkezli füze erken uyarı ve savunma mimarisini ifade eder.
Bu yapı,
balistik füze radarları,
uydu izleme sistemleri ve
NATO’ya entegre hava–füze savunma ağlarını kapsar. Grönland,
Rusya’dan Kuzey Kutbu üzerinden gelebilecek balistik füzeler için en kısa rota üzerinde yer aldığı için kritik kabul edilir. ABD’nin Pituffik (eski Thule) Üssü, bu mimarinin merkez unsurlarından biridir.
Trump’ın yaklaşımında Altın Kubbe,
kalıcı askeri ve siyasi kontrol gerektirir; bu nedenle Grönland yalnızca savunma değil
egemenlik meselesi olarak ele alınmaktadır.
Grönland’daki maden ve mineral kaynakları (miktar ve değer)
Grönland,
dünya üzerindeki en büyük işlenmemiş kritik mineral havzalarından biridir.
- Nadir toprak elementleri (REE):
Grönland’da yaklaşık 38–40 milyon ton nadir toprak oksit eşdeğeri rezerv bulunduğu tahmin ediliyor. Bu, küresel rezervlerin yaklaşık %20–25’i anlamına geliyor. Mevcut piyasa fiyatlarıyla bu rezervin brüt ekonomik değeri 1–1,5 trilyon dolar aralığında hesaplanıyor. En büyük saha Kvanefjeld.
- Uranyum:
Tahmini 600 bin tonun üzerinde uranyum rezervi bulunuyor. Güncel fiyatlarla potansiyel değeri 70–90 milyar dolar seviyesinde. Uranyum, nükleer enerji ve savunma sanayii açısından stratejik kabul ediliyor.
- Lityum:
Ticari ölçekli yataklar tespit edilmiş durumda. Kesin rezerv rakamları netleşmemiş olsa da, mevcut sahaların on milyarlarca dolarlık potansiyele sahip olduğu değerlendiriliyor. Lityum, elektrikli araç ve batarya teknolojileri için kritik.
- Grafit:
Yüksek saflıkta grafit potansiyeli bulunuyor. Batarya ve savunma sanayii kullanımına uygun bu kaynağın 10–20 milyar dolar düzeyinde bir ekonomik değere ulaşabileceği öngörülüyor.
- Nikel, bakır, çinko ve kobalt:
Bu metallerin toplam potansiyel değeri, mevcut fiyatlarla 100 milyar doların üzerinde hesaplanıyor. Havacılık, savunma ve enerji altyapısında kullanılıyor.
ABD neden bu kaynakları istiyor?
Çin,
küresel nadir toprak işleme kapasitesinin yaklaşık %85–90’ını kontrol ediyor. ABD ve NATO ülkeleri, savunma sanayii ve enerji dönüşümü için gerekli
kritik minerallerde Çin bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Grönland, bu açıdan
jeopolitik olarak güvenli ve Batı kontrolünde bir alternatif sunuyor.
Trump’ın CNBC’ye verdiği röportajda kullandığı ifade bu yaklaşımı netleştiriyor:
“Anlaşma maden ve mineral haklarını da kapsayacak.”
Trump, Davos’ta Macron’la alay etti: Söz düellosu sertleşiyor
ABD Başkanı
Donald Trump, Davos’taki konuşmasında Fransa Cumhurbaşkanı
Emmanuel Macron’u hedef aldı. Trump, Macron’un bir gün önceki konuşmasında taktığı
pilot gözlükleriyle alay ederek salondan kahkahalar yükselmesine neden oldu.
“Dün Emmanuel Macron’u o güzel güneş gözlükleriyle izledim” diyen Trump, ardından Macron’u “sevdiğini” söyledi.
Ancak iki lider arasındaki gerilimin hızla tırmandığı görülüyor. Trump, pazartesi günü Macron’un kendi
“Barış Kurulu” girişimine katılmayı reddetmesinin ardından,
Fransız şarap ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi uygulamakla tehdit etmişti. Macron için
“Kimse onu istemiyor, yakında görevden gidecek” ifadelerini kullanan Trump, ticaret tehdidini açıkça dile getirmişti.
Macron’un görev süresi 2027’de sona eriyor. Fransız lider, Aralık 2025’te görevini
“son saniyesine kadar” sürdüreceğini açıklamıştı. Elysee Sarayı ise Davos’ta çok konuşulan güneş gözlüklerinin, Macron’un gözündeki
damar çatlağı nedeniyle takıldığını belirtmişti.
Macron, Davos’taki konuşmasında Trump’ın Grönland politikasına dolaylı ama sert bir yanıt vererek,
Avrupa’nın “zorbalara boyun eğmeyeceğini” ve “güçlünün hukuku”nu reddettiğini söylemişti. Trump da kendi konuşmasında Macron’la ilaç fiyatları pazarlıklarını anlatarak,
“ABD’yi 30 yıldır sömürdüğünü söyledim” ifadelerini kullandı.
Karşılıklı açıklamalar, iki lider arasında
diplomatik gerilimin kişisel sataşmalara dönüştüğünü ve ABD–Fransa hattındaki tansiyonun Davos’ta daha da yükseldiğini gösteriyor.
Avrupa Parlamentosu, AB–ABD ticaret anlaşmasının onay sürecini askıya aldı
Avrupa Parlamentosu, ABD Başkanı
Donald Trump’ın Grönland gerilimi kapsamında
sekiz Avrupa ülkesine ek gümrük tarifeleri uygulanacağını açıklamasının ardından, Avrupa Birliği ile ABD arasında
Temmuz 2025’te varılan ticaret anlaşmasının onay sürecini süresiz olarak askıya aldı.
Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı
Bernd Lange, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada,
AB–ABD ticaret anlaşmasına ilişkin tüm çalışmaların dondurulduğunu duyurdu.
Lange, kararın gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“Egemenliğimiz ve toprak bütünlüğümüz tehlikede. İşleri her zamanki gibi sürdürmek imkânsız. Grönland, Danimarka ve Avrupa’daki müttefiklere yönelik devam eden ve artan tehditler, özellikle de gümrük vergisi tehditleri dikkate alındığında, anlaşma üzerindeki çalışmaları askıya almaktan başka seçeneğimiz kalmadı.”
AB–ABD ticaret anlaşmasına ilişkin yasal metin, Avrupa Parlamentosu süreci ve üye ülkelerle yürütülen teknik müzakereler, doğrudan
Uluslararası Ticaret Komitesi’nin yetki alanında bulunuyordu. Askıya alma kararıyla birlikte, anlaşmanın parlamentodaki ilerleme süreci fiilen durdurulmuş oldu.
Avrupa Parlamentosu’ndaki
Avrupa Halk Partisi,
Sosyalistler ve Demokratlar ile
Avrupa’yı Yenile gruplarının liderleri de Trump’ın
Grönland’a yönelik açıklamaları ve sekiz Avrupa ülkesine ek tarife uygulanacağı duyurusuna tepki göstererek, bu koşullar altında
uzlaşılan ticaret anlaşmasının onaylanmasının mümkün olmadığını açıkladı.
Söz konusu ticaret anlaşması, sanayi ürünlerinde karşılıklı gümrük vergilerinin büyük ölçüde sıfırlanmasını ve transatlantik ticarette yeni bir dönemin başlamasını hedefliyordu. Ancak Trump’ın son açıklamaları,
AB–ABD ekonomik ilişkilerinde ciddi bir siyasi kırılma olarak değerlendiriliyor.
Lagarde, ABD Ticaret Bakanı’nın katıldığı Davos yemeğini terk etti
**Avrupa Merkez Bankası Başkanı
Christine Lagarde’ın, ABD Ticaret Bakanı
Howard Lutnick’in de katıldığı Davos’taki üst düzey bir yemeği
salondaki konuşmalar nedeniyle terk ettiği bildirildi.
Bloomberg’in konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre,
100’den fazla davetlinin katıldığı VIP yemekte, Lutnick’in konuşmasında
Avrupa ekonomilerini küçümseyen ve ABD’nin ekonomik üstünlüğünü vurgulayan ifadeler kullanması salonda gerginliğe yol açtı. Kaynağa göre,
eleştirilerin tonu sertleştikçe Lagarde’ın salondan ayrıldığı görüldü.
Habere göre, salı akşamı düzenlenen yemekte
son sözü alan Lutnick, konuşması sırasında Avrupa’ya yönelik eleştirilerini artırdı. Bu ifadelerin, masadaki bazı Avrupalı katılımcıları açık biçimde rahatsız ettiği ve tepki çektiği aktarıldı.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Lagarde, geçmişte de ABD’de Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünün
Avrupa ekonomisi ve transatlantik ilişkiler açısından sorunlar yaratabileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu. Lagarde, Trump’ın ilk başkanlık döneminin büyük bölümünde
Uluslararası Para Fonu başkanlığı görevini yürütmüş, daha önce de
Fransa Maliye Bakanı olarak görev yapmıştı.
Davos’ta yaşanan bu gelişme,
ABD–Avrupa hattında artan siyasi ve ekonomik gerilimin, yalnızca resmi toplantılara değil,
kapalı kapılar ardındaki diplomatik temaslara da yansıdığını ortaya koydu.
Norveç, Trump’ın “Barış Kurulu”na katılmayacak
Norveç hükümeti, ABD Başkanı
Donald Trump tarafından oluşturulan
“Barış Kurulu”na katılmayacağını açıkladı. Norveç Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, kurulun kapsamı ve işleyişine ilişkin
çok sayıda soru işareti bulunduğu belirtildi.
Norveç Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri
Kristoffer Thoner, ABD’nin teklifinin
Birleşmiş Milletler gibi mevcut uluslararası yapılarla nasıl ilişkilendirileceğinin net olmadığını söyledi. Thoner, bu nedenle Norveç’in
Davos’ta yapılması planlanan imza törenine de katılmayacağını ifade etti. Açıklamada, Norveç’in ABD ile yakın iş birliğini sürdürmeye devam edeceği vurgulandı.
Trump’ın “Barış Kurulu” girişimi ilk olarak
Gazze’nin yeniden inşasını denetlemek amacıyla gündeme gelmişti. Ancak kurulun tüzüğünde, yetki alanının yalnızca Filistin topraklarıyla sınırlı olmadığına dikkat çekiliyor. ABD yönetiminin, kurulda kalıcı koltuk için
ülkelerden 1 milyar dolara kadar katkı payı talep ettiği, Trump’ın da kurulun başkanlığını üstleneceği belirtiliyor.
Norveç tarafı, Trump’ın
Ukrayna, Gazze ve diğer krizlerde kalıcı barış hedefini paylaştığını, ancak önerilen yapının Norveç’in
uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu olmadığını kaydetti. Trump’ın,
Nobel Barış Ödülü’nü alamamasının ardından Norveç’e yönelik eleştirilerini sertleştirdiği de hatırlatıldı.
JP Morgan CEO’su Dimon: Yapay zekânın yaygınlaşması toplumu korumak için yavaşlatılabilir
Jamie Dimon, yapay zekânın çok hızlı yayılması halinde
toplumsal huzursuzluk ve sivil karışıklık riski doğabileceği uyarısında bulundu.
JP Morgan CEO’su Dimon, Davos’taki Dünya Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada, yapay zekânın verimlilik artışı ve hastalıkların tedavisi gibi büyük faydalar sağlayacağını ancak
“toplumu kurtarmak için” aşamalı biçimde hayata geçirilmesi gerekebileceğini söyledi.
Dimon, şirketlerin ve hükümetlerin yapay zekâyı görmezden gelemeyeceğini belirterek,
beş yıl içinde JP Morgan’da çalışan sayısının azalabileceğini ifade etti. Rekabet nedeniyle bu teknolojinin mutlaka kullanılacağını vurgulayan Dimon,
“Eğer yapay zekâ toplumdan daha hızlı ilerlerse, hükümetler ve şirketler birlikte devreye girip insanları yeniden eğitecek çözümler üretmek zorunda” dedi.
ABD’deki
yaklaşık 2 milyon ticari kamyon şoförünü örnek gösteren Dimon, sürücüsüz araçların hızla devreye girmesi halinde milyonlarca kişinin bir anda düşük ücretli işlere itilemeyeceğini söyledi.
“Bu şekilde yapılırsa sivil huzursuzluk çıkar. Bu yüzden geçiş süreci zamana yayılmalı” ifadelerini kullandı. Dimon’a göre yerel yönetimler, ücret destekleri, yeniden eğitim, yer değiştirme ve erken emeklilik gibi programları gündeme almak zorunda kalabilir.
Dimon ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ve NATO’ya yönelik sert söylemlerine temkinli yaklaşarak,
Avrupa’nın güçlendirilmesinin amaçlanması halinde bunun kabul edilebilir olduğunu, ancak bunun baskıyla değil ikna ve iş birliğiyle yapılması gerektiğini söyledi. Trump’ın göç politikalarına da eleştiri getiren Dimon, göçmenlerin sağlık, tarım ve hizmet sektörlerinde
ABD ekonomisi için vazgeçilmez roller oynadığını vurguladı.
Aynı oturumda söz alan
Jensen Huang ise Dimon’dan farklı bir tablo çizdi.
Nvidia CEO’su Huang, asıl sorunun iş kaybı değil
iş gücü açığı olduğunu savunarak, yapay zekâ yatırımlarının
tarihteki en büyük altyapı hamlesi olduğunu ve çok sayıda yeni iş yaratacağını söyledi. Huang, çip üretimi, veri merkezleri, inşaat, elektrik ve ağ kurulumları gibi alanlarda
“iş, iş, iş” oluştuğunu belirtti.
Huang’a göre yapay zekâ destekli robotik sistemler, Avrupa için de
nesilde bir kez gelen bir fırsat sunuyor. Avrupa’nın güçlü sanayi altyapısına dikkat çeken Huang, kıtanın yazılım çağını atlayarak
ileri üretim ve robotik alanında sıçrama yapabileceğini savundu.
Ryanair’den Starlink’e ret: O’Leary ile Musk arasındaki atışma reklama dönüştü
Ryanair CEO’su
Michael O’Leary, Elon Musk’ın Starlink uydu internet sisteminin Ryanair uçaklarında kullanılmasına
yüksek maliyet nedeniyle karşı çıktıklarını açıkladı. Tartışma,
Elon Musk’ın sosyal medyada Ryanair’i satın alabileceği yönündeki alaycı paylaşımıyla başladı ve kısa sürede
kişisel sataşmalara dönüştü.
Musk, X’te yaptığı paylaşımlarda O’Leary için
“aptal” ve
“geri zekâlı herif” gibi ifadeler kullandı. O’Leary ise buna sert ama alaycı bir yanıt vererek,
“Sosyal medya, özellikle X, tam bir lağım çukuru. Musk’ın bana söyleyebileceği hiçbir şey, ergen çocuklarımın bana söylemediği bir şey değil” dedi.
O’Leary, Starlink’in teknoloji olarak iyi olduğunu kabul etti ancak
“Sorun teknoloji değil, maliyet” diyerek sistemin Ryanair için uygun olmadığını vurguladı. Ryanair CEO’suna göre Starlink’in filoya kurulması, kurulum ve yakıt tüketimi etkisiyle birlikte
yıllık 200–250 milyon avro ek maliyet yaratıyor. Uçak gövdesine yerleştirilecek antenlerin
yakıt tüketimini yüzde 1–2 artıracağı ve bunun düşük maliyetli iş modelini bozacağı ifade edildi.
Yolcu talebine de değinen O’Leary,
“Starlink yolcuların yüzde 90’ının Wi-Fi için para ödeyeceğini düşünüyor, bizim verilerimiz ise bunun yüzde 10’dan az olduğunu gösteriyor” dedi. Buna rağmen kapıyı tamamen kapatmadıklarını belirten O’Leary,
“Yakıt maliyetini Starlink karşılarsa, sistemi uçaklara takarız” ifadesini kullandı.
Ryanair, tartışmayı ticari avantaja da çevirdi. Şirket, Musk’ın hakaretlerine gönderme yaparak
“Big Idiot” (Büyük Aptal) adlı kampanyayı başlattı ve
16,99 avroluk indirimli bilet satışına çıktı. O’Leary, kampanyanın
milyonlarca tıklama aldığını belirterek, polemiğin Ryanair’e
bedava reklam sağladığını söyledi.
