SPK’dan fon düzenlemesinin perde arkasına ilişkin açıklama

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 28 Ağustos’ta Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de yapılan kapsamlı değişikliklerin hazırlık sürecine ilişkin açıklama yayımladı.

Kurul, düzenleme çalışmalarının 2025’in son çeyreğinde bazı yatırım fonlarının düşük fiili dolaşıma sahip paylarda ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlenmesi üzerine başladığını bildirdi.

SPK, nihai düzenlemenin özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların ilişkili taraflar arasındaki teminatsız borçlanma ve Borsa’daki olağandışı fiyat hareketleri üzerinden oluşturduğu sistemik risklerin finansal istikrara etkisini önlemek amacıyla hayata geçirildiğini belirtti.

SPK: Bazı fonlarda açıklanamayan fiyat hareketleri gözlemlendi

Kurulun açıklamasına göre 2025’in son çeyreğinde özellikle serbest yatırım fonları ve para piyasası fonlarında dikkat çeken gelişmeler tespit edildi.

SPK, belirli portföy yönetim şirketlerine (PYŞ) ait fonların fiili dolaşım oranı düşük paylarda, ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak şekilde fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiğini açıkladı.

Konu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025’te gerçekleştirilen Finansal İstikrar Komitesi (FİK) toplantısının gündemine taşındı. Toplantıda SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirlere ilişkin tavsiye kararı verildi.

SPK bünyesinde bir gün sonra, 3 Aralık’ta çalışma grubu oluşturuldu.

Nitelikli yatırımcı sınırı 10 katına çıkarıldı

Süreçte atılan ilk adımlardan biri nitelikli yatırımcı kriterinde değişiklik oldu.

SPK, 18 Aralık 2025’te nitelikli yatırımcı şartlarında aranan finansal varlık toplamını 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye yükseltti.

Rehber taslağı için Borsa İstanbul ve Takasbank’tan da görüş istendi. Kurumlarla gerçekleştirilen toplantılar ve değerlendirmelerin ardından revize edilen taslak 28 Ocak 2026’da Hazine ve Maliye Bakanlığına sunuldu.

Bakanlık, sektör görüşlerinin alınmasının ardından 11 Şubat’ta taslağın yürürlüğe alınmasını bildirdi.

Sektörün görüşüne açıldı

SPK, rehber taslağını 13 Şubat’ta Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğine (TSPB) göndererek sektörün görüşüne açtı. Merkezi Kayıt Kuruluşundan (MKK) da 18 Şubat’ta görüş talep edildi.

TSPB ve Takasbank ise süreçte TEFAS’ın işleyişinde bazı değişikliklere ihtiyaç bulunduğunu bildirdi. Özellikle TEFAS’ın mevcut netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarının rehber yayımlanmadan önce kapsamlı biçimde değiştirilmesi talep edildi.

Bunun üzerine TSPB ve Takasbank’ın TEFAS’ın takas yapısına ilişkin ortak çalışma hazırlamasına karar verildi.

Başkanlık değişiminin ardından çalışmalar sürdü

SPK, Mayıs 2026’da Kurul Başkanlığında yaşanan değişimin ardından da rehber hazırlıklarının kesintisiz sürdüğünü vurguladı.

Yeni TEFAS Uygulama Esasları 17 Haziran’da SPK tarafından onaylandı ve 20 Temmuz’da Takasbank tarafından uygulamaya alındı.

Fonların değerlemesinde de değişikliğe gidildi

SPK, yatırım fonlarının portföylerine dahil edilen ve Borsa’da işlem gören gayrimenkul yatırım fonu (GYF) ve girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) katılma paylarının değerleme yöntemini de değiştirdi.

23 Temmuz tarihli kararla, 31 Temmuz’dan sonra bu varlıkların fon portföyünde Borsa fiyatı yerine net aktif değer üzerinden değerlenmesine geçildi.

Kurul, bu değişiklikle bazı fonların net aktif değerinin üzerinde değerleme yapılmasının engellendiğini ve fon değerlerinin “fiktif olarak hesaplanmasına” izin verilmediğini belirtti.

Rehber 28 Ağustos’ta devreye girdi

Temmuzdaki iki düzenlemenin ardından ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile toplantılar yapılarak rehbere son şekli verildi.

SPK; Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, TSPB, kamu kurumları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüşlerinin değerlendirildiğini belirterek rehberin 28 Ağustos 2026’da kamuoyuna duyurulduğunu kaydetti.

SPK düzenlemenin amacını açıkladı

Kurul, düzenlemenin arkasındaki temel amacı ise özellikle vurguladı. Buna göre rehber; para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların ilişkili taraflar arasındaki teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturduğu sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemek amacıyla hazırlandı.

Düzenlemeyle yatırımcı tasarruflarının korunması, piyasaya güvenin güçlendirilmesi, fonlar üzerinden manipülasyon imkânının sınırlandırılması ve şeffaflığın artırılması hedefleniyor.

SPK, rehbere uyum için uygun geçiş süreleri verildiğini belirterek düzenleme sonrasında yaşanan gelişmelerin hem portföy yönetim şirketleri bazında hem de sektör genelinde takip edilmeye devam edileceğini bildirdi.