Ev almak zorlaştı, asgari ücretli kiracı kaldı... Son 15 yılda ev fiyatlarının geçirdiği değişim

Türkiye’de özellikle son 5 yılda hızla artan kira ve ev fiyatları, asgari ücretli başta olmak üzere pek çok vatandaşın konut sorunu yaşamasına neden oldu. Peki 2020'dan beri  asgari ücretlinin kira ödemesi ve ev alması 2010’dan bu yana nasıl değişim gösterdi? Kira ve ev fiyatları son 14 yılda katlanarak artarken, asgari ücretlinin gelirindeki değişime göre kira ödeniyor ama ev sahibi olmak gittikçe zorlaşıyor.

TÜİK VERİLERİNE GÖRE KİRA ARTIŞI 

Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK’in 2022 Nisan’dan bu yana açıklamadığı madde sepeti fiyatlarında yer alan 'Kiracı Tarafından Ödenen Gerçek Kira’ ücretleri ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Konut Birim Fiyat verilerinden 2010-2015-2020 ve 2024 yılları sonundaki duruma bakıldığında değişim görülüyor. 2010 yılı sonunda TÜİK’in verilerine göre, gerçek kira 488,11 TL olurken, 2015 yılında 669,22 TL’ye, 2020 yılında 1.122,14 TL’ye çıkıyor. TÜİK’in harcama kalemlerindeki artış oranında incelendiğinde, son olarak 2022 Nisan’da açıkladığı fiyat olan 1.408,73 TL üzerinden 2024 sonuna artış oranı yüzde 480 oluyor. Bu artış oranıyla 2024 sonunda enflasyon hesaplamasında TÜİK, kirayı 8.170,65 TL olarak alıyor.

EV FİYATLARI NE KADAR ARTTI? 

TCMB’nin verilerine göre, Türkiye’de konut birim fiyat üzerinden 100 metrekare bir evin fiyatı 2010’da 106 bin 270 TL, 2015’te 221 bin 720 TL, 2020’de 397 bin 200 TL olurken, 2024 sonunda 3 milyon 606 bin 130 TL oluyor. [related_post id="58097" title="Konut ve taşıt kredisine olan talep patladı! Banka kredilerinde 2025 ikinci çeyrek beklentileri açıklandı"]

EV FİYATLARININ KİRAYA ORANI YÜKSELİYOR

Ev fiyatlarındaki artış ile kiralardaki artış yarışırken orana bakıldığında ev fiyatlarının daha önce gittiği görülüyor. 2010’da ev fiyatı yaklaşık 218 kira ederken, 2015’te 331, 2020’de 354 ve 2024’te ise 441 kiraya çıkıyor.

ASGARİ ÜCRETLİNİN EV SORUNU 

Asgari ücret, bu dönemlerde TÜİK’in hesapladığı kiralara oranla avantajlı konuma geçerken, TCMB’nin hesapladığı konut fiyatlarında ise geriye düşüyor. 2010’da asgari ücretin TÜİK’in hesapladığı kiraya oranı 1,56 olurken, yani asgari ücret 1,5 kira ederken, 2015’te bu oran 1,80’e çıkıyor. 2020’de asgari ücret 2,07 kiraya karşılık gelirken, 2024’te bu oran 2,08 oluyor. Ancak iş ev almaya gelince tablo değişiyor. Ev fiyatlarına oranla asgari ücret geriliyor. 2010’da asgari ücret bir ev fiyatının yüzde 0,72’si oranında olurken, 2024 gelindiğinde bu oran yüzde 0,47’ye geriliyor. Özetle, asgari ücretli Türkiye genelindeki kiraları ödemekte zorlanmazken, ev almak konusunda zor düşüyor.