ABD ve Küresel Ekonomi Çalkantıda! Ticaret Savaşları, enflasyon ve büyük dalgalanma

Küresel piyasalarda geçen hafta karışık bir seyir öne çıkarken, gelecek hafta gözler ABD'de açıklanacak istihdam verilerine ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) açıklayacağı faiz kararına çevrildi.

ABD'de açıklanacak istihdam verilerinin, ekonominin mevcut durumu ve gelecekteki eğilimleri hakkında önemli ipuçları sunması bekleniyor. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın uygulamaya koyduğu gümrük tarifelerinin küresel ticaret sistemine etkileri dikkatle izleniyor. Beyaz Saray, Trump'ın Kanada ve Meksika'dan ithal edilen ürünlere yüzde 25, Çin'den gelen ürünlere ise yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulanacağını doğruladı. Bu adımlar, ticaret savaşlarının yeniden alevlenebileceği endişelerini artırıyor. Trump'ın bu politikalarının enflasyonist baskılar yaratabileceği ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonla mücadeledeki kazanımlarını riske atabileceği yönündeki kaygılar, piyasalarda dalgalanmalara yol açıyor. Ekonomik göstergeler ve ticaret politikalarının etkileri, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.

FED FAİZİ 4,25-4,50 ARALIĞINDA SABİT TUTTU

Geçen hafta faiz kararını açıklayan Fed, politika faizini beklentiler dahilinde değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tuttu. Politika karar metninde, enflasyonun bir miktar yüksek kalmaya devam ettiği belirtildi. Fed Başkanı Jerome Powell da düzenlediği basın toplantısında, politika duruşunun eskisine kıyasla önemli ölçüde daha az kısıtlayıcı olması ve ekonominin güçlü kalmaya devam etmesi nedeniyle politika duruşunu ayarlamak için acele etmelerine gerek olmadığını ifade etti. İş gücü piyasası koşullarının soğuduğunu ve gücünü koruduğunu belirten Powell, enflasyonun ise bir miktar yüksek kalmaya devam etse de uzun vadeli yüzde 2 hedefine çok daha fazla yaklaştığını aktardı.

ABD EKONOMİSİ 2024'TE BEKLENTİLERİN ALTINDA BÜYÜDÜ

ABD ekonomisi, 2024'ün dördüncü çeyreğinde yüzde 2,3 büyüyerek piyasa beklentilerinin altında bir performans sergiledi. Yıl genelindeki büyüme oranı ise yüzde 2,8 olarak kaydedildi. Son çeyrek büyümesinde tüketici harcamaları ve kamu harcamalarındaki artış belirleyici oldu. Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,3 artış gösterdi. İşgücü piyasasında ise pozitif bir tablo gözlemlendi. 25 Ocak ile biten haftada ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 207 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı.

NEW YORK FED TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ

ABD'de New York Fed Tüketici Güven Endeksi ise ocakta aylık 5,4 puan azalışla 104,1'e düşerken, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

*ABD EKONOMİSİNDE ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER

Öte yandan, Trump'ın Hazine Bakanlığı için aday gösterdiği Scott Bessent, ABD Senatosundan onay alırken, medyada Bessent'in kademeli olarak her ay yüzde 2,5 olmak üzere evrensel tarife planını desteklediği ve gümrük vergisi oranlarının yüzde 20'ye kadar çıkabileceğine dair haberler dikkati çekti. Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,52 seviyesinde dengelendi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 1,55 yükselişle 2 bin 814 dolardan alıcı bulurken, ons altın 2 bin 817,25 doları görerek rekor kırdı. Dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,9 yükselişle 108,5 seviyesine çekilirken, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 2,9 azalışla 75,3 dolara indi.

NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ

- Çin merkezli DeepSeek'in geliştirdiği yapay zeka modeli, daha az çip kullanılarak eğitilmesi nedeniyle yarı iletken sektöründe talep dengesini ve ABD'nin teknolojik hakimiyetini etkileyebileceği endişesi oluşturdu. - Bu gelişme, teknoloji hisselerinde satış baskısını artırdı ve ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın hisselerinde yaklaşık yüzde 17'lik bir düşüşe yol açtı. - Nvidia'nın piyasa değeri bir günde yaklaşık 600 milyar dolar azalarak ABD tarihinde bir şirketin yaşadığı en büyük günlük değer kaybı olarak kayıtlara geçti. - Broadcom'un hisselerinde de yüzde 17,4 oranında bir düşüş yaşandı. - ABD'li enerji şirketi Chevron, beklentilerin altında bilanço açıklamasıyla yüzde 4,5 değer kaybederken, Exxon Mobil'in hisseleri beklentilerin üzerinde kar bildirmesine rağmen yüzde 2,5 geriledi. - Gelecek hafta ABD'de bilanço sezonu devam edecek ve Palantir Technologies, Google, Merck&Co, AMD, Amgen, Qualcomm, ARM, Amazon ve Eli Lilly gibi büyük şirketlerin finansal sonuçları izlenecek. - Analistlere göre açıklanacak bilançolar, piyasalarda hisse ve sektör bazlı oynaklıkları artırabilir. - Haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 1, Nasdaq endeksi yüzde 1,64 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,27 yükseldi. Pazartesi imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ISM imalat sanayi PMI, salı fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri, JOLTS açık iş sayısı, çarşamba ADP İstihdam Raporu, dış ticaret dengesi, hizmet sektörü PMI, ISM hizmet sektörü, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma tarım dışı istihdam, işsizlik oranı ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

AVRUPA'DA GÖZLER BOE'NİN FAİZ KARARINDA

Avrupa borsalarında geçen hafta karışık bir seyir öne çıkarken, gözler gelecek hafta açıklanacak BoE'nin faiz kararı ve ardından BoE Başkanı Andrew Bailey'in yapacağı açıklamalara çevrildi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoE'nin gelecek hafta politika faizinde 25 baz puanlık indirime gitmesine kesin gözüyle bakılıyor. Geçen hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB) piyasa beklentileri doğrultusunda üç temel politika faizini 25 baz puan düşürerek, mevduat faizini yüzde 3’ten yüzde 2,75’e, refinansman faizi ve marjinal borçlanma faizini de 25 baz puan düşürerek sırasıyla yüzde 2,90 ve yüzde 3,15’e çekti. ECB Başkanı Christine Lagarde karar sonrası yaptığı açıklamada, Avro Bölgesi ekonomisinin şimdilik zayıf kalmaya devam edeceğini belirterek, "Ekonomi dördüncü çeyrekte durgunlaştı. Yakın gelecekte de zayıf kalması muhtemel." dedi. Çoğu enflasyon bileşeninin gelişiminin ECB'nin yüzde 2'lik enflasyon hedefiyle uyumlu olduğunu belirten Lagarde, enflasyon oranının gelecek aylarda muhtemelen mevcut seviye civarında dalgalanacağını ve yıl boyunca yüzde 2 hedefine ulaşacağını söyledi. Öte yandan, geçen hafta Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) Avro Bölgesi'nde 2024 dördüncü çeyreğe ilişkin öncü büyüme verilerini yayımladı. Verilere göre, 20 üyeli Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH), 2024'ün son çeyreğinde üçüncü çeyreğe kıyasla değişmedi. Piyasa beklentileri, Avro Bölgesi'nde GSYH'nin çeyreklik bazda yüzde 0,1 artacağı yönündeydi. Ayrıca, Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), Alman ekonomisine ilişkin 2024'ün son çeyreğini kapsayan büyüme verilerini açıkladı. Buna göre, Almanya'da mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH, geçen yılın son çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,2 daraldı.

ALMANYA'DA YILLIK ENFLASYON DÜŞTÜ

Almanya'da yıllık enflasyon ise, ocakta beklenmedik şekilde zayıflayarak yüzde 2,3’e indi. AB uyumlu Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) de ocakta bir önceki aya göre yüzde 0,2 düşerken yıllık bazda yüzde 2,8 yükseldi. Bunlara ek olarak, Danimarka Merkez Bankası ECB'nin ardından temel faiz oranını 25 baz puan düşürerek yüzde 2,35'e çekti. Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,28, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,58, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,02 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,75 değer kazandı. DAX 40 endeksi ve FTSE 100 endeksi kapanışta rekor tazeledi. Gelecek hafta pazartesi Almanya ve Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI, Avro Bölgesi'nde enflasyon, çarşamba günü Almanya ve Avro Bölgesi'nde hizmet sektörü PMI, Avro Bölgesinde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe BoE'nin faiz kararı, BoE Başkanı Bailey'in basın toplantısı, Avro Bölgesi perakende satışlar ve Almanya'da fabrika siparişleri, cuma ise Almanya'da sanayi üretimi verileri takip edilecek.

ASYA BORSALARI GEÇEN HAFTA HONG KONG HARİÇ NEGATİF SEYRETTİ

Asya'da ay takvimine göre yeni yılın kutlandığı tatiller nedeniyle işlem hacimleri düşük seyrederken, geçen hafta yarı iletken ve teknoloji hisseleri öncülüğünde artan satış baskısının Asya tarafına da yayılmasıyla Hong Kong hariç negatif bir seyir izlendi. Geçen hafta bölgede açıklanan verilere göre Japonya'da ocak ayında TÜFE yıllık bazda yüzde 3,4 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Analistler, ülkede enflasyonun güç kazanmaya devam ettiğini belirterek, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) parasal sıkılaşma sürecinde yeni politika adımları atabileceğini söyledi. Bununla birlikte, Japonya'da aralık ayında sanayi üretimi önceki aya göre yüzde 0,3 ile beklentilerin üzerinde artarken, yıllık olarak yüzde eksi 1,1 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede ocak ayına ilişkin tüketici güven endeksi ise 35,2 ile beklentilerin altında geldi. Gelecek hafta, bölgede ABD'nin Çin'e yüzde 10 gümrük vergisi uygulamasının piyasalar üzerindeki etkisi yakından takip edilecek. Bu gelişmelerle geçen hafta Hong Kong'da Hang Seng Endeksi yüzde 0,79 değer kazanırken, Çin'de Şanghay Bileşik endeksi yüzde 0,06, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,77 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,90 düştü. Gelecek hafta, hem yurt içinde hem de küresel piyasalarda yoğun bir veri takvimi yatırımcıları bekliyor. Çin ve Japonya'da pazartesi günü açıklanacak imalat sanayi PMI verileri, çarşamba günü ise hizmet sektörü PMI rakamları piyasalara yön verecek. Öte yandan, Japonya'da cuma günü açıklanacak hane halkı harcamaları ve öncü endeks verileri de yakından takip edilecek. Ancak Çin'de pazartesi günü Çin yeni yılı tatili nedeniyle işlemler duracak.

YURT İÇİ GÜNDEM: ENFLASYON VE TCMB RAPORU ÖNE ÇIKIYOR

Yurt içinde ise gözler ocak ayı enflasyon verileri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Enflasyon Raporu toplantısına çevrildi. Pazartesi günü açıklanacak enflasyon rakamlarına ilişkin beklentiler, ocak ayında TÜFE'nin yüzde 4,29 artacağı yönünde. Bu tahmine göre, yıllık enflasyonun yüzde 44,38'den yüzde 41,11'e gerilemesi bekleniyor. Ekonomistlerin 2025 sonu enflasyon beklentisi ise yüzde 27,58 olarak şekillenmiş durumda. Salı günü finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri ile reel efektif döviz kuru verileri açıklanacak. Haftanın diğer önemli verileri arasında perşembe günü yayımlanacak haftalık para ve banka istatistikleri ile cuma günü TCMB'nin Enflasyon Raporu bulunuyor.

BORSA İSTANBUL’DA DÜŞÜŞ EĞİLİMİ HAKİM

Geçtiğimiz hafta Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi yüzde 0,99 değer kaybederek haftayı 10.004,38 puandan tamamladı. Analistler, teknik açıdan endekste 10.000 ve 9.900 seviyelerinin destek, 10.200 ve 10.250 puanın ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor.

FİTCH TÜRKİYE’NİN KREDİ NOTUNU TEYİT ETTİ

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" ve not görünümünü "durağan" olarak teyit etti. Açıklamada, TCMB'nin geçen yıl aralık ayından bu yana iki kez 250 baz puanlık faiz indirimi yaparak politika faizini yüzde 45'e düşürdüğü hatırlatıldı. Ayrıca, politika faizinin 2025 sonuna kadar yüzde 28'e düşürülmesinin beklendiği ifade edildi. Bu gelişmelerle birlikte Dolar/TL kuru haftayı yüzde 0,5 artışla 35,8461 seviyesinden kapattı. Piyasalarda önümüzdeki hafta açıklanacak veriler ve TCMB'nin açıklamaları yakından takip edilecek. Özellikle enflasyon verileri ve Merkez Bankası'nın öngörüleri, ekonomik görünüm açısından kritik öneme sahip olacak.