ABD seçimlerinde Demokratların zaferi: Kongre'de çoğunluk el değiştirdi

ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki altı Senato sandalyesini kazanarak çoğunluğu ele geçirdi. Temsilciler Meclisi'nde de Demokratların üstünlük sağlaması beklenirken, sonuçlar Başkan Donald Trump'ın ikinci dönemindeki siyasi dengeleri değiştirdi.

ABD'de milyonlarca seçmenin katıldığı ara seçimler, Cumhuriyetçi Parti açısından önemli kayıplarla sonuçlandı. Özellikle Trump'ın 2024 başkanlık seçimlerinde yüksek oy aldığı eyaletlerde Demokrat adayların elde ettiği başarılar dikkat çekti. Hayat pahalılığı, yükselen enerji fiyatları, İran savaşı ve federal yönetimin ekonomi politikaları seçim kampanyalarının temel gündemlerini oluşturdu.

Demokratlar Senato'da çoğunluğu sağladı

Demokrat Parti, Senato'nun kontrolünü ele geçirmek için ihtiyaç duyduğu dört sandalyelik net kazanım hedefini aşarak Cumhuriyetçilerin elindeki altı koltuğu kazandı.

Kuzey Carolina'da Roy Cooper, Güney Carolina'da Annie Andrews, Ohio'da Sherrod Brown, Kansas'ta Adam Hamilton, Teksas'ta James Talarico ve Iowa'da Josh Turek seçim yarışlarını önde tamamladı.

Demokratların altı Cumhuriyetçi sandalyesini kazanması, Senato'daki çoğunluğun el değiştirmesini sağlayan belirleyici gelişme oldu.

Bu sonuçlar, Michigan ve Minnesota gibi Demokratların mevcut sandalyelerini korumaya çalıştığı eyaletlerdeki yarışların önemini de değiştirdi. Parti, Cumhuriyetçilerden kazandığı koltuklar sayesinde bu iki eyalette olası kayıplar yaşasa bile çoğunluğunu sürdürebilecek bir konuma geldi.

Temsilciler Meclisi'nde de üstünlük Demokratlara geçiyor

ABD medyasının seçim tahminleri, Demokratların 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanma yolunda ilerlediğini gösterdi.

Kentucky, New Jersey ve Kuzey Carolina gibi eyaletlerde Cumhuriyetçilerin kontrolündeki sandalyeler Demokrat adaylara geçti. Parti, en çekişmeli seçim bölgelerinin bir bölümünde de rakiplerine üstünlük sağladı.

Oy sayımının ilk aşamalarında Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki dört sandalyeyi kazanarak Meclis çoğunluğu için gereken kritik eşiğe yaklaştı. Daha sonraki sonuçlarla bu kazanımların en az sekiz sandalyeye ulaştığı bildirildi.

Temsilciler Meclisi'ndeki yarışların bir kısmında oy sayımı sürerken, Demokratların gelecek yasama döneminde Trump yönetiminin politikalarını denetleyebilecek çoğunluğa ulaşması bekleniyor.

Teksas'ta Demokratlar 38 yıl sonra Senato yarışını kazandı

Seçimlerin en dikkat çekici sonuçlarından biri Teksas'ta yaşandı. Demokrat James Talarico, Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı mağlup ederek eyalette uzun süredir devam eden Cumhuriyetçi üstünlüğünü kırdı.

Trump'ın 2024 başkanlık seçimlerinde yaklaşık 14 puan farkla kazandığı Teksas'ta Demokratlar, 1988'den bu yana ilk kez ABD Senatosu'na temsilci gönderme hakkı elde etti.

37 yaşındaki Talarico, eyalet milletvekilliğinin yanı sıra eski bir öğretmen ve ilahiyat öğrencisi olarak tanınıyor. Seçim kampanyasında yaşam maliyetleri, ekonomik eşitsizlik ve büyük servet sahiplerinin siyaset üzerindeki etkisini öne çıkardı.

Talarico'nun rakibi Paxton, Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerinde dört dönemdir görev yapan Senatör John Cornyn'i geride bırakmıştı. Trump'ın desteğini alan Paxton, genel seçimlerde ise Demokrat rakibine yenildi.

Cumhuriyetçilerin Senato koltuğunu korumak amacıyla 316 milyon doların üzerinde harcama yaptığı yarışta, Talarico'nun kampanyası için yaklaşık 102 milyon dolarlık reklam harcaması gerçekleştirildi.

Oyların yaklaşık yüzde 80'i sayıldığında Talarico, rakibinin yaklaşık 1 milyon oy önündeydi. Görevinden ayrılacak Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn de Demokrat adayın zaferini kutlayarak geçiş sürecinde yardımcı olacağını açıkladı.

Kansas'ta 94 yıllık siyasi tablo değişti

Kansas'ta Demokrat Adam Hamilton, Cumhuriyetçi Senatör Roger Marshall'ı mağlup ederek partisinin 1932'den bu yana eyalette elde ettiği ilk Senato zaferine imza attı.

Trump'ın 2024'te yüzde 16'dan fazla farkla kazandığı eyalette Hamilton, seçim kampanyasını hayat pahalılığı, çiftçilerin artan maliyetleri ve partiler arası iş birliği üzerine kurdu.

62 yaşındaki Hamilton, büyük bir Metodist kilisesinin kurucu papazı olarak görev yapıyor. Hristiyanlık ve teoloji alanında 30'dan fazla kitabı bulunan Hamilton, kendisini bağımsız düşünen bir Demokrat olarak tanımlıyor.

Kampanya sürecinde Trump'ın gümrük vergilerini ve yönetim anlayışını eleştiren Hamilton, Kansas'ın çıkarlarına uygun konularda Cumhuriyetçilerle birlikte çalışabileceğini de belirtti.

Seçim öncesinde Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçi aday Marshall'a destek vermek için Kansas'ta mitingler düzenledi.

Trump, 19 Ekim'deki Wichita mitinginde çiftçilerin hasat dönemindeki dizel yakıt giderlerini karşılamak amacıyla 8 milyar dolarlık yardım programı başlatılacağını duyurmuştu.

İran savaşının etkisiyle yükselen motorin ve gübre fiyatları, eyaletteki seçim kampanyasının önemli ekonomik başlıkları arasında yer aldı.

Iowa'da Josh Turek Cumhuriyetçi rakibini geride bıraktı

Iowa'da Demokrat Josh Turek, Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi Ashley Hinson'ı yenerek partisinin on yılı aşkın süredir elde edemediği Senato koltuğunu kazandı.

Trump'ın üst üste üç başkanlık seçiminde üstünlük sağladığı eyalette sonuç, Demokratların Cumhuriyetçi seçmenlerin yoğun olduğu bölgelerde de destek bulduğunu gösterdi.

47 yaşındaki Turek, tekerlekli sandalye basketbolunda iki Paralimpik altın madalyası kazanmış eski bir sporcu. Siyasi kariyerine 2022'de Iowa eyalet meclisine yalnızca altı oy farkla seçilerek başladı ve 2024'te yeniden seçildi.

Seçim kampanyasında sağlık hizmetlerine erişim, uygun fiyatlı konut, çalışan ailelerin gelirleri ve yolsuzlukla mücadele konularına ağırlık verdi.

Turek ayrıca rakibi Hinson'ın, Medicaid ve gıda yardımlarında kesintiler içeren Trump'ın 2025 tarihli vergi düzenlemesine verdiği desteği eleştirdi.

Oyların yüzde 94'ünün sayıldığı aşamada Demokrat aday yaklaşık 58 bin oy farkıyla öndeydi. Turek, yeniden aday olmayacağını daha önce açıklayan Cumhuriyetçi Senatör Joni Ernst'in koltuğunu devralacak.

Güney Carolina'da 1998'den sonra ilk Demokrat zafer

Güney Carolina'da çocuk doktoru Annie Andrews, Cumhuriyetçi Senatör Darline Graham'ı mağlup etti.

Andrews, 1998'den bu yana eyalette Senato seçimlerini kazanan ilk Demokrat oldu. Trump'ın iki yıl önce yaklaşık 18 puan farkla kazandığı Güney Carolina'daki sonuç, Cumhuriyetçiler açısından önemli bir sandalye kaybı anlamına geldi.

Darline Graham, temmuz ayında hayatını kaybeden kardeşi Lindsey Graham'ın yerine göreve getirilmişti. Cumhuriyetçi aday, Trump'ın doğrudan desteğiyle seçime katıldı.

Andrews ise seçim kampanyasında sağlık hizmetlerinin erişilebilirliği, ücretli aile izni, devlet okullarına yatırım ve silahlı şiddetin azaltılması konularını öne çıkardı.

Seçimden önceki son haftada eski Cumhuriyetçi Vali David Beasley ile eski Demokrat Vali Jim Hodges, Andrews'ı destekleyen ortak bir televizyon reklamında yer aldı.

Andrews daha önce 2022'de Temsilciler Meclisi için yarışmış ancak Cumhuriyetçi Nancy Mace'e yenilmişti.

Ohio'da Sherrod Brown Senato'ya geri döndü

Ohio'da Demokrat Sherrod Brown, Cumhuriyetçi Senatör Jon Husted'ı yenerek iki yıl önce kaybettiği Senato görevine yeniden seçildi.

Brown, 2024 seçimlerinde Cumhuriyetçi Bernie Moreno'ya yenilmeden önce 18 yıl boyunca Ohio'yu Senato'da temsil etmişti.

Husted ise JD Vance'in başkan yardımcılığı görevine geçmesinin ardından Ocak 2025'te Ohio Valisi Mike DeWine tarafından Senato'ya atanmıştı.

Trump'ın desteklediği Husted karşısında yarışan Brown, kampanyasında reçeteli ilaç fiyatlarının düşürülmesini ve elektrik, su ile doğal gaz faturalarındaki artışların sınırlandırılmasını savundu.

Ohio'daki veri merkezi yatırımları da seçim tartışmalarında yer aldı. Brown, rakibini yapay zekâ altyapısı için sağlanan vergi teşvikleri nedeniyle eleştirirken Husted, veri merkezlerinin elektrik altyapısına yönelik maliyetleri karşılamasını amaçlayan düzenlemelere destek verdiğini belirtti.

Brown, Vance'in Ocak 2029'da sona erecek Senato görev süresinin kalan bölümünü tamamlayacak.

Ohio ve Teksas'ta valilik yarışları da Demokratlara döndü

Ohio'daki valilik seçiminde Demokrat Amy Acton, Cumhuriyetçi Vivek Ramaswamy'yi geride bıraktı.

Eski Ohio Sağlık Bakanlığı Direktörü olan Acton, COVID-19 salgını sırasında eyaletin sağlık politikalarının yönetiminde görev almıştı.

2016'dan itibaren Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu Ohio'daki valilik yarışının Demokratlar lehine sonuçlanması, eyaletteki siyasi dengelerde yaşanan değişimin bir başka göstergesi oldu.

Teksas'ta ise Demokrat Gina Hinojosa'nın mevcut Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott'ı mağlup ettiği tahmin edildi.

Sonucun kesinleşmesi halinde Hinojosa, Ann Richards'ın 1995'te görevden ayrılmasından bu yana Teksas'ın ilk Demokrat valisi olacak. Böylece eyalette 32 yıldır devam eden Cumhuriyetçi valilik yönetimi sona erecek.

Illinois'te Juliana Stratton tarihe geçti

Illinois'te Demokrat Juliana Stratton, ABD Senatosu'na seçilen ikinci siyahi kadın olarak eyalet tarihine geçti.

Eski Illinois Vali Yardımcısı Stratton'ın zaferiyle ABD tarihinde ilk kez üç siyahi kadın aynı dönemde Senato'da görev yapacak.

Stratton, Senato'ya seçilen altıncı siyahi kadın olurken, seçim sonrası konuşmasında çalışan ailelerin ekonomik sorunlarına öncelik vereceğini açıkladı.

Washington'daki siyasi kararların vatandaşların günlük yaşamlarını doğrudan etkilediğini belirten Stratton, özellikle geçim maliyetleri ve kamu yönetimindeki sorunlara odaklanacağını ifade etti.

Trump seçim sonuçlarını kabul edeceğini duyurdu

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin kayıplarının ardından seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve Demokratlarla birlikte çalışmaya hazır olduğunu açıkladı.

Trump, partisinin başarısızlığını kendisinin oy pusulasında yer almamasına bağladı. Seçim kampanyası boyunca destekçilerinden sandığa kendisi adaymış gibi gitmelerini istemişti.

Cumhuriyetçi adayları desteklemekten pişman olmadığını belirten Trump, özellikle Güney Carolina'daki Darline Graham'ın yenilgisinin kendisini şaşırttığını söyledi.

Beyaz Saray'dan yapılan değerlendirmelerde de Trump'ın doğrudan aday olmadığı seçimlerde Cumhuriyetçi seçmen katılımının farklılaştığı savunuldu.

Yönetim yetkilileri, bazı Cumhuriyetçi adayların kampanya performanslarının seçim sonuçlarında etkili olduğunu belirtti.

Hakeem Jeffries Temsilciler Meclisi Başkanlığına hazırlanıyor

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesiyle parti lideri Hakeem Jeffries'in Meclis Başkanı olma ihtimali güçlendi.

New York milletvekili Jeffries'in göreve başlayabilmesi için yeni dönemde yapılacak resmi oylamada Meclis üyelerinin çoğunluğunun desteğini alması gerekiyor.

Seçilmesi halinde Jeffries, ABD tarihinde Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevine gelen ilk siyahi Amerikalı olacak.

Meclis Başkanlığı, başkanlık makamının boşalması halinde görev devri sıralamasında başkan yardımcısından sonra ikinci sırada bulunuyor.

Jeffries'in başkanlığındaki Demokrat çoğunluk, Trump yönetiminin faaliyetlerini incelemek üzere Meclis komiteleri aracılığıyla yeni soruşturmalar başlatabilecek.

Jeffries, daha önce yaptığı açıklamalarda yönetimin faaliyetlerinin Kongre tarafından denetlenmesi gerektiğini savunmuştu.

Demokratlar Trump'ın gümrük vergilerini değiştirebilir mi?

Kongre'deki siyasi kontrolün değişmesi, Trump yönetiminin dış ticaret politikalarını da gündeme taşıdı.

Demokratların iki kanatta çoğunluğu elde etmesi halinde Kanada'dan ithal edilen ürünlere yönelik vergiler dahil bazı ticaret düzenlemelerini değiştirmek için yasa teklifleri hazırlaması mümkün olacak.

Ayrıca Trump yönetiminin bazı tarifelere dayanak gösterdiği 1930 tarihli Gümrük Vergisi Kanunu'nun 338. maddesi gibi düzenlemelerin kaldırılması da gündeme gelebilecek.

Ancak Trump'ın ikinci dönemindeki gümrük vergilerinin başkanlık kararnameleriyle yürürlüğe konulmuş olması, Kongre'nin bunları değiştirme imkanlarını sınırlandırıyor.

Başkanın veto yetkisi, Demokratların kabul edeceği ticaret yasalarının uygulanmasının önünde engel oluşturabilecek.

Demokratların ticaret komitelerinde kontrolü sağlaması durumunda gümrük vergisi muafiyetlerinin belirlenmesi ve uluslararası ticaret anlaşmalarındaki yatırım taahhütlerinin incelenmesi amacıyla denetim oturumları düzenlenebilecek.

İran savaşı ve akaryakıt fiyatları seçimleri etkiledi

ABD'deki ara seçim kampanyalarında ekonomi ve enerji maliyetleri önemli yer tuttu.

Trump yönetiminin İran'a karşı başlattığı savaşın ardından petrol ürünlerindeki fiyat artışları, Amerikan hane halklarının harcamalarını doğrudan etkiledi.

Şubat ayında galon başına 2,85 dolar seviyesinde bulunan benzin fiyatları, ekim ortasında ortalama 4,30 dolara yükseldi. Motorin fiyatları ise eylül ayında galon başına 6,53 dolarla rekor kırdı.

Yüksek enerji maliyetleri, özellikle çiftçilik ve taşımacılık faaliyetlerinin yoğun olduğu eyaletlerde seçim kampanyalarının öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Trump yönetimi, İran'daki çatışmaların sona ermesiyle enerji fiyatlarında gerileme yaşanacağını savunurken Demokrat adaylar, artan maliyetlerin vatandaşların alım gücünü zayıflattığını dile getirdi.

Cumhuriyetçilerin oy desteğinde 9 puanlık gerileme

Seçim sonuçları, Cumhuriyetçi Parti'nin 2024 başkanlık seçimlerine kıyasla ülkenin geniş bir bölümünde oy kaybettiğini ortaya koydu.

Oyların neredeyse tamamının sayıldığı yaklaşık 1.000 ilçenin büyük çoğunluğunda Cumhuriyetçilerin oy oranı, Trump'ın iki yıl önce aldığı desteğin altında kaldı.

Bu bölgelerde Cumhuriyetçilerin oy payı, Trump'ın 2024 seçimlerindeki performansına göre ortalama 9 puan daha düşük gerçekleşti.

Demokratların kazanımları yalnızca geleneksel olarak güçlü oldukları eyaletlerle sınırlı kalmadı. Cumhuriyetçilerin uzun yıllardır seçim kazandığı bölgelerde de önemli değişimler yaşandı.

2018 seçimlerinden farklı bir Kongre tablosu oluştu

Trump'ın ilk başkanlık döneminde yapılan 2018 ara seçimlerinde Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde 40 sandalye kazanarak çoğunluğu elde etmişti.

Ancak o dönemde Cumhuriyetçiler Senato'daki üstünlüklerini korumuş, hatta sandalye sayılarını artırmıştı.

2026 ara seçimlerinde ise Demokratların hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da kontrolü ele geçirmesi, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde farklı bir yasama dengesi oluşturdu.

Yeni Kongre döneminde bütçe düzenlemeleri, ticaret politikaları, kamu harcamaları ve yönetimin denetlenmesi gibi başlıklarda Demokratların daha belirleyici rol üstlenmesi bekleniyor.