BRICS liderlerinden çok taraflı ticaret sistemine güçlü destek

Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen 17. BRICS Liderler Zirvesi kapsamında yayımlanan ortak bildiri, küresel ticaretteki mevcut eğilimlere sert bir tepki niteliği taşıyor. BRICS liderleri, küresel tedarik zincirlerini bozan, ekonomik eşitsizlikleri artıran ve uluslararası ticareti tehdit eden yaygın gümrük vergisi uygulamalarını kınayarak, kurallara dayalı, adil ve kapsayıcı çok taraflı ticaret sistemine destek çağrısında bulundu. Ortak Bildirideki Önemli Başlıklar Zirvede yayımlanan bildiride, ekonomik meselelerin yanı sıra birçok önemli jeopolitik ve insani konuya da değinildi:

• Filistin ve Gazze: Gazze Şeridi'nin Filistin'in "vazgeçilmez bir parçası olduğu" belirtilerek, İsrail güçlerinin Gazze Şeridi ve işgal altındaki tüm Filistin topraklarından tamamen çekilmesi, Gazze'de kalıcı ve koşulsuz ateşkes sağlanması çağrısı yapıldı.
• Suriye: Suriye'nin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne "bağlılık" ifade edilerek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2254 sayılı kararı temelinde, Suriye'nin yönettiği, sahip olduğu ve Birleşmiş Milletler'in yardım sağladığı barışçıl ve kapsayıcı bir sürecin desteklendiği vurgulandı. Suriye topraklarının bir kısmının İsrail "işgali altında olması" kınanarak, İsrail'in Suriye'deki güçlerini geri çekmesi çağrısı yapıldı.
• İran: 13 Haziran 2025'ten bu yana İran'a yönelik "askeri saldırılar kınanarak", bunların uluslararası hukuku ve BM Şartı'nı ihlal ettiği kaydedildi. Ortadoğu'da güvenlik riskinin artmasından duyulan endişe dile getirildi.
• Sudan ve Haiti: Sudan'da yaşanan insani krizden derin endişe duyulduğu aktarılarak, bölgede derhal kalıcı ve koşulsuz ateşkes sağlanması ve çatışmanın barışçıl yollarla çözülmesi çağrısı yapıldı. Sudan halkı için sürekli, acil ve kesintisiz insani yardım erişiminin sağlanmasının önemine vurgu yapıldı. Haiti'deki insani ve ekonomik durumun kötüleştiği belirtilerek, ülkedeki insani krizin uluslararası toplumun desteğiyle çözülebileceği, çetelerin ortadan kaldırılması ve güvenlik durumunun iyileştirilmesine yönelik çabaların desteklenmesi talep edildi.
• Uluslararası Ticaret ve Tarifeler: Bildiride özellikle dikkat çekilen konu başlıklarından biri, yaygınlaşan tarife uygulamalarının küresel ticaret sistemini tehdit etmesidir. Tarifelerin küresel tedarik zincirlerini bozduğu, uluslararası ekonomik ve ticari faaliyetlere belirsizlik oluşturduğu ve ekonomik eşitsizlikleri arttırdığı belirtilerek, bu durumdan duyulan ciddi endişe dile getirildi. Kurallara dayalı, açık, şeffaf, adil ve kapsayıcı çok taraflı ticaret sistemine destek yinelendi.
• Ukrayna: Ukrayna'nın 1 Haziran'da Bryansk, Kursk ve Voronezh bölgelerindeki köprüler ile demir yolu altyapısını ve "kasten sivilleri hedef alan" bombalı saldırıları kınandı.
• Yeni Üyeler: Endonezya ve diğer ülkelerin BRICS üyesi olmasından dolayı duyulan memnuniyet ifade edildi.

Zirvenin Önemi Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın kurucuları arasında yer aldığı BRICS, dünya ekonomisinde önemli bir yere sahip bulunuyor. Rio de Janeiro'da 6-7 Temmuz'da düzenlenen 17. BRICS Liderler Zirvesi, küresel yönetişim, bölgesel çatışmalar ve uluslararası ticaret konularında BRICS ülkelerinin ortak duruşunu sergilemesi açısından büyük önem taşıyor.