Dünya Bankası'ndan enerji ve gıda fiyatları uyarısı: Küresel enflasyon uyarısı

Dünya Bankası, küresel emtia piyasalarına ilişkin yeni tahminlerini açıkladı. Orta Doğu'daki savaşın enerji tedarikini aksatması ve iklim koşullarının tarımsal üretimi tehdit etmesi üzerine petrol, doğal gaz, gıda ve metal fiyatlarına yönelik beklentiler yukarı yönlü güncellendi. Raporda, artan maliyetlerin enflasyon ve ekonomik büyüme üzerindeki olası etkilerine dikkat çekildi.

Dünya Bankası enerji fiyatlarında yüzde 32 artış bekliyor

Dünya Bankasının yayımladığı rapora göre, enerji fiyatlarında üç yıldır devam eden düşüş eğiliminin 2026'da sona ermesi bekleniyor.

Küresel enerji fiyatlarının bu yıl yüzde 32 yükselmesi, 2027 yılında ise bir miktar gerilemesi öngörülüyor.

Tahminlerdeki değişiklikte Orta Doğu kaynaklı tedarik sorunları ve petrol üretimindeki kesintiler belirleyici oldu. Raporda, özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerde doğal gaz fiyatlarının da baskı altında kalacağı belirtildi.

Petrol fiyatları için 91 dolar tahmini

Dünya Bankası, petrolün 2026 yılı ortalama varil fiyatını 91 dolar olarak tahmin etti.

Küresel petrol arzının ise bu yıl yüzde 5,2 azalması bekleniyor. Bu düşüşün, salgının yaşandığı 2020 yılı hariç tutulduğunda son 40 yılı aşkın dönemin en sert daralması olacağı hesaplandı.

Yüksek fiyatların petrol tüketimini de sınırlayacağı öngörülüyor. Dünya genelinde petrol talebinin 2026'da yüzde 2,5 gerilemesi beklenirken bunun kayıtlardaki en büyük üçüncü yıllık düşüş olabileceği belirtildi.

Talebin gelecek yıl ise sınırlı ölçüde toparlanacağı tahmin ediliyor. Özellikle Çin'de elektrikli araç kullanımının yaygınlaşması, petrol tüketimini etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

Gıda fiyatlarında iki yılda yüzde 18 artış bekleniyor

Enerji piyasalarındaki gelişmelerin yanı sıra tarımsal üretime yönelik iklim riskleri de fiyat tahminlerini etkiliyor.

Dünya Bankası, küresel gıda fiyatlarının 2026 ve 2027 yıllarında toplam yüzde 18 artmasını bekliyor.

El Niño hava olayının çeşitli bölgelerde sel, kuraklık ve aşırı sıcaklıklara yol açabileceği belirtiliyor.

Bu koşulların tarımsal üretimi ve hasat miktarlarını olumsuz etkileyebileceği, gıda arzında yaşanabilecek sorunların fiyatları yükseltebileceği değerlendiriliyor.

Metal fiyatlarında yüzde 25 yükseliş tahmini

Dünya Bankası, sanayi metallerine yönelik fiyat beklentilerini de artırdı.

Rapora göre, metal fiyatlarının 2026 yılında ortalama yüzde 25 yükselmesi öngörülüyor. Alüminyum, bakır ve kalay fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması, artışta etkili olan gelişmeler arasında bulunuyor.

Arz koşullarındaki sıkışıklığın yanı sıra sanayi ve teknoloji yatırımlarından kaynaklanan talep de fiyatları destekliyor.

Elektrik şebekelerinin genişletilmesi, elektrikli otomobil üretimi, yenilenebilir enerji projeleri, elektronik cihazlar ve veri merkezi yatırımları özellikle bakır ve alüminyum tüketimini artırıyor.

Dünya Bankası enflasyon ve ekonomik büyüme risklerine dikkat çekti

Dünya Bankası Baş Ekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, emtia piyasalarının aynı anda birden fazla ekonomik ve jeopolitik gelişmeden etkilendiğini belirtti.

Köse, yükselen enerji maliyetleri ile uluslararası ticaretteki aksaklıkların geniş bir ürün grubunda fiyat baskısı oluşturduğunu ifade etti.

Bu gelişmelerin enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceğini, gıda güvenliğine yönelik riskleri artırabileceğini ve küresel ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini bildirdi.

Raporda, enerji arzındaki gelişmelerin, tarımsal üretim koşullarının ve sanayi metallerine yönelik talebin gelecek dönemde emtia fiyatlarının seyrini belirleyeceği vurgulandı.