Hindistan Merkez Bankası spekülasyona savaş açtı: Rupi piyasasında dengeler altüst oldu
Reserve Bank of India’nın (RBI) rupi üzerindeki spekülatif baskıyı kırmaya yönelik attığı son adımlar, yalnızca döviz piyasasını değil, tahvil ve küresel yatırım akımlarını da etkileyen geniş çaplı bir dalgalanmayı beraberinde getirdi. Merkez bankasının kısa sürede peş peşe aldığı kararlar, piyasada likidite daralmasına ve fiyatlamalarda sert ayrışmalara yol açtı.
RBI, geçtiğimiz cuma günü bankaların yurt içi döviz pozisyonlarına 100 milyon dolarlık üst sınır getirerek ilk müdahalesini yaptı. Bu kararın ardından bankalar, arbitraj işlemlerini hızla çözmeye yöneldi. Daha önce yurtdışında dolar alıp içeride satan finans kuruluşları, pozisyonlarını kapatmak zorunda kaldı. Bu gelişme, spekülatif işlemlerin offshore piyasalara kaymasına neden oldu.
Ancak merkez bankası bu kanalı da kısa sürede kapattı. RBI, çarşamba gecesi aldığı kararla bankaların en yaygın offshore enstrümanlardan biri olan teslimatsız vadeli işlemler (NDF) sunmasını yasakladı. Bu hamle, rupi üzerinde pozisyon alan yatırımcıların yaklaşık yüzde 70’ini doğrudan etkileyen sert bir müdahale olarak öne çıktı.
PİYASADA LİKİDİTE DARALIYOR, FARKLAR AÇILIYOR
Uzmanlara göre RBI’nın attığı adımlar piyasada ciddi bir “dislokasyon” yarattı. Likiditenin azalmasıyla birlikte, yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki fiyat farkları hızla açılmaya başladı. Mecklai Financial Services yöneticilerinden Ritesh Bhansali, bu sürecin özellikle kısa vadede işlem maliyetlerini artıracağını ve piyasa derinliğini zayıflatacağını vurguladı.
OFFSHORE HEDGE MALİYETLERİ 2013’TEN BU YANA ZİRVEDE
Arbitraj işlemlerinin çözülmesiyle birlikte offshore piyasalarda dolar talebi hızla yükseldi. Bunun sonucunda, rupide değer kaybına karşı korunma maliyetleri sert şekilde arttı. Altı aylık vadede rupi riskine karşı hedge maliyetleri 2013’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Bu durum, özellikle küresel yatırımcılar açısından önemli bir risk unsuru oluşturuyor. Artan maliyetler nedeniyle bazı yatırımcıların Hindistan devlet tahvillerinden çıkış yapabileceği ve hedge pozisyonlarını kapatabileceği değerlendiriliyor.
ONSHORE-OFFSHORE MAKASI TARİHİ SEVİYELERE ÇIKTI
Yurt içi ve yurt dışı vadeli rupi işlemleri arasındaki fark da dikkat çekici biçimde genişledi. Arbitraj işlemlerinin çözülmesiyle birlikte forward oranları 2020’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştı. Analistler, bu farkın daha da açılması halinde yatırımcıların dolar alımlarını yeniden yurt içine kaydırabileceğini ve bunun rupide yeni bir baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
VOLATİLİTE 6 YILIN ZİRVESİNDE
Rupi, alınan önlemlerin ardından sert bir yükseliş kaydetti. Para birimi bir günde yüzde 1,8 değer kazanarak 2013’ten bu yana en güçlü performansını sergiledi. Ancak bu hızlı hareket volatiliteyi de zirveye taşıdı. Kur oynaklığı göstergeleri son altı yılın en yüksek seviyesine çıkarak piyasalardaki risk algısının arttığını ortaya koydu.
Bu gelişmeler üzerine, merkez bankası destekli takas kurumu dolar-rupi vadeli işlemlerine yüzde 20 volatilite marjı getirdi. Uzmanlar kısa vadede rupinin dolar karşısında 92,50 seviyesine kadar güçlenebileceğini öngörüyor.
TAHVİL PİYASASINDA SATIŞ DALGASI
RBI’nın hamleleri yalnızca döviz piyasasıyla sınırlı kalmadı. Tahvil piyasasında da ciddi bir baskı oluştu. Artan hedge maliyetleri ve olası ek sıkılaştırma adımlarına yönelik beklentiler, yatırımcıları temkinli pozisyon almaya itti.
Hindistan’ın endekse dahil devlet tahvillerinde pazartesi günü 32,85 milyar rupi (yaklaşık 353 milyon dolar) çıkış yaşandı. Bu rakam, son 10 ayın en büyük günlük çıkışı olarak kaydedildi ve ABD tarifeleri sonrası görülen seviyeleri bile geride bıraktı.
GENEL DEĞERLENDİRME
RBI’nın spekülasyona karşı attığı sert adımlar kısa vadede rupiyi desteklese de, piyasalarda likidite daralması, volatilite artışı ve yatırımcı davranışlarında değişim gibi yan etkileri beraberinde getirdi. Uzmanlar, önümüzdeki süreçte merkez bankasının yeni adımlarının piyasa dengeleri üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.
