IMF’den küresel ekonomi uyarısı: Yapay zekâ, enerji ve borç aynı anda baskı yaratıyor

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin aynı anda yapay zekâ yatırımları, enerji şoku ve yüksek borçla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Georgieva, hükümetlerin bu risklere karşı hızlı hareket etmesi gerektiğini belirtti. Açıklamalar, gelecek hafta Bangkok’ta yapılacak IMF-Dünya Bankası yıllık toplantıları öncesinde geldi.

Yapay zekâ büyümeyi destekliyor ancak denge bozuluyor

Georgieva’ya göre yapay zekâ yatırımları küresel büyümeyi destekliyor.

Ancak bu büyüme şu ana kadar sınırlı sayıda ülkeye yoğunlaşmış durumda.

Özellikle çip, veri merkezi ve teknoloji ekipmanı üreten ekonomiler daha fazla pay alıyor.

Buna karşılık birçok ülke yapay zekâ kaynaklı ticaret ve yatırım artışının dışında kalıyor.

IMF, yapay zekâ yatırımlarının büyüme yaratırken ekonomik eşitsizlikleri de artırabileceği uyarısında bulundu.

Enerji şokunun 2027’ye kadar sürmesi bekleniyor

Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmalar emtia piyasalarında arz baskısı yaratıyor.

Georgieva, özellikle enerji tarafındaki sıkışıklığın 2027’ye kadar devam edebileceğini söyledi.

Şu ana kadar enerji şokunun büyük ancak sınırlı kaldığını belirtti.

Buna rağmen kuzey yarımkürede kış yaklaşırken talebin yeniden artabileceğine dikkat çekti.

Ayrıca ülkelerin enerji rezervlerini doldurması fiyat baskısını güçlendirebilir.

Borç yükü tarihi seviyeye çıktı

Küresel borç stoku 365 trilyon doları aşmış durumda.

Bu tablo, yükselen tahvil faizleriyle birlikte hükümetlerin bütçelerini zorluyor.

Özellikle ABD, Avrupa ve Japonya tahvil faizlerinde son dönemde sert yükselişler görüldü.

Georgieva, gelişmiş ekonomilerin yüksek borç konusunda en sorunlu grupta yer aldığını belirtti.

Düşük faiz dönemi sona erdi

IMF Başkanı, son 17 yılda faizlerin büyüme oranlarının altında kaldığını hatırlattı.

Bu ortam, devletlerin borçlanmasını daha kolay hale getirmişti.

Ancak yüksek faiz ortamı bu dengeyi değiştirdi.

Borçlanma maliyetlerinin artması, bütçe açıklarını daha pahalı hale getiriyor.

Bu nedenle yüksek borçlu ülkelerin daha zor mali kararlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Merkez bankalarına sıkı duruş çağrısı

Georgieva, enflasyon risklerinin birden fazla kanaldan geldiğini söyledi.

Yapay zekâ yatırımları enerji ve altyapı talebini artırıyor.

Bunun yanında gıda ve enerji şokları fiyatları yukarı çekiyor.

Tarifeler, savunma harcamaları ve yüksek kamu borcu da enflasyonist baskı yaratabiliyor.

Georgieva, merkez bankalarının temkinli ancak sıkı para politikası eğilimini koruması gerektiğini belirtti.

Tahvil piyasalarında baskı sürüyor

Küresel tahvil satışları son aylarda hız kazandı.

ABD, Avrupa ve Japonya’da uzun vadeli faizler onlarca yılın en yüksek seviyelerine çıktı.

Yükselen faizler özellikle borç çevirme maliyetlerini artırıyor.

Bu durum kamu bütçeleri üzerinde yeni baskı oluşturuyor.

Bangkok’taki toplantılarda borç sürdürülebilirliği ana gündem başlıklarından biri olacak.

Yapay zekâ borsaları yukarı taşımaya devam ediyor

Tahvil piyasasındaki baskıya karşılık hisse senetlerinde farklı bir görünüm var.

Yapay zekâ yatırımları teknoloji hisselerini destekliyor.

Özellikle Asya’daki çip ve ekipman üreticileri ihracatta rekor seviyeler görüyor.

Bu nedenle yapay zekâ teması küresel borsaların ana taşıyıcılarından biri olmaya devam ediyor.

Enerji talebi yapay zekâyla daha da büyüyor

Yapay zekâ altyapısı yalnızca teknoloji sektörünü değil enerji talebini de etkiliyor.

Veri merkezlerinin yüksek elektrik ihtiyacı yeni kapasite yatırımlarını zorunlu kılıyor.

Bu durum enerji piyasalarındaki sıkışıklığı daha da artırabiliyor.

Özellikle arzın sınırlı kaldığı dönemlerde yapay zekâ kaynaklı talep fiyat baskısını güçlendirebilir.