İngilizlerin ilginç tasarruf yöntemi: Faiz yok, milyonluk ödül var

İngiltere'de her üç kişiden biri, 1 milyon sterlin kazanma şansı sunan devlet destekli Premium Bonds sistemine katılıyor. Birikimlerin toplamı 137 milyar sterline ulaştı.

İngiltere'de tasarruf hesaplarıyla şans oyunlarını birleştiren Premium Bonds uygulaması, milyonlarca kişinin birikim tercihi haline geldi. Devlet tarafından yürütülen sistemde katılımcılar yatırdıkları paraya faiz almak yerine her ay düzenlenen ödül çekilişlerine katılıyor. Kazanılan ödüllerden vergi alınmaması da uygulamanın tercih edilmesinde etkili oluyor.

İngiltere'de her üç kişiden biri Premium Bonds kullanıyor

Ülkede yaklaşık 23 milyon kişi, birikimlerini Premium Bonds hesaplarında değerlendiriyor. Bu sayı, İngiltere nüfusunun yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Sistemde yatırılan her 1 sterlin, aylık ödül çekilişi için ayrı bir katılım hakkı sağlıyor. Katılımcılar küçük tutarlardan başlayarak 1 milyon sterlinlik büyük ödüle kadar farklı miktarlarda para kazanabiliyor.

Leicester kentinde finansal teknoloji sektöründe çalışan 38 yaşındaki Raj Gadhvi de sistemin kullanıcıları arasında bulunuyor.

Gadhvi, kazandığını bildiren bir elektronik posta aldığında kısa süreliğine milyoner olduğunu düşündüğünü, ancak son çekilişte 25 sterlinlik (33 dolar) ödül kazandığını anlattı.

Her ay açıklanan sonuçların kendisi için yeni bir beklenti oluşturduğunu belirten Gadhvi, çekilişleri açılmayı bekleyen bir hediyeye benzetti.

Premium Bonds hesaplarında 137 milyar sterlin birikti

İngiltere'nin kamu tasarruf kuruluşu National Savings and Investments (NS&I) tarafından yönetilen sistemde biriken para son yıllarda hızla arttı.

Resmî verilere göre Premium Bonds hesaplarındaki toplam tutar, 2020'den bu yana yüzde 50'nin üzerinde yükselerek 137 milyar sterline ulaştı. Aynı dönemde katılımcı sayısındaki artış ise yaklaşık yüzde 8'de kaldı.

Son 10 yılda sistemdeki toplam birikim yaklaşık iki katına çıktı.

Katılımcı sayısına kıyasla yatırılan para miktarının daha hızlı artması, mevcut hesap sahiplerinin birikimlerini büyüttüğünü gösteriyor.

AJ Bell tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre çekilişlerde dağıtılan ödüllerin büyük bölümü, sistemin üst sınırı olan 50 bin sterlinlik birikime sahip hesaplara gidiyor.

İngiltere hükümeti 15 milyar sterlin kaynak hedefliyor

Premium Bonds, bireysel tasarruf sahiplerinin yanı sıra İngiltere'nin kamu finansmanı açısından da önem taşıyor.

Ülkede 30 yıl vadeli devlet tahvillerinin getirisi yüzde 6 seviyesine ulaşırken hükümet, bireysel yatırımcılardan daha fazla kaynak sağlamaya yöneliyor.

Bu kapsamda NS&I için 2026-2027 mali yılında 15 milyar sterlinlik net finansman hedefi belirlendi. Söz konusu tutar, üç yıl önceki hedefin iki katına karşılık geliyor.

AJ Bell Kişisel Finans Bölümü Başkanı Sarah Coles, devlet tahvilleri üzerinden borçlanmanın pahalılaştığı dönemlerde hükümetin NS&I aracılığıyla daha fazla tasarruf toplamaya çalıştığını belirtti.

1 milyon sterlin kazanmak mümkün ancak garanti yok

Premium Bonds sisteminde ilan edilen ortalama yıllık ödül oranı yüzde 4,35 düzeyinde bulunuyor. Ancak bu oran, her katılımcının aynı getiriyi elde edeceği anlamına gelmiyor.

NS&I verilerine göre yatırılan her 1 sterlinlik birimin aylık çekilişte ödül kazanma ihtimali 21 binde bir olarak hesaplanıyor. Bir milyon sterlinlik büyük ödüle ulaşma olasılığı ise çok daha düşük.

Sistemde yatırılan anapara korunurken herhangi bir ödül kazanmak ya da düzenli gelir elde etmek garanti edilmiyor.

Finans uzmanları, özellikle küçük tutarda birikimi bulunan kişilerin ödül kazanma ihtimalinin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca enflasyon, hesapta tutulan paranın satın alma gücünü zaman içinde azaltabiliyor.

Vergi avantajı yüksek gelirli tasarruf sahiplerini çekiyor

Premium Bonds'un dikkat çeken özelliklerinden biri, çekilişlerde kazanılan paranın gelir vergisinden muaf olması.

İngiltere'de yüzde 45'lik en yüksek gelir vergisi diliminde bulunan bir kişi için ortalama ödül oranına ulaşılması durumunda sistemin vergi avantajı dikkate alınmış eşdeğer getirisi yaklaşık yüzde 8'e çıkabiliyor.

Buna karşılık düşük gelirli ve genç tasarruf sahipleri açısından aynı avantajın sağlanması daha zor olabiliyor. Ödüllerin şansa bağlı olması, küçük hesaplarda düzenli kazanç ihtimalini azaltıyor.

Milyoner olma hayali aile geleneğine dönüştü

Premium Bonds, İngiltere'de kuşaklar arasında aktarılan bir tasarruf alışkanlığı olarak da öne çıkıyor. Bazı aileler çocuklarına ve yakınlarına hediye olarak bu hesaplardan açıyor.

Octopus Money Üst Yöneticisi Daniel Marsh, birçok kişinin sisteme ailesinin yönlendirmesiyle katıldığını belirtti.

AJ Bell'den Sarah Coles ise ekonomik koşulların zorlaşmasıyla insanların kısa sürede büyük birikim elde etme ihtimaline daha fazla önem verdiğini ifade etti.

Coles'a göre ev sahibi olmak veya diğer büyük yaşam hedeflerine ulaşmak zorlaştığında, tasarruf hesabı üzerinden yüksek tutarlı ödül kazanma olasılığı katılımcılar için umut oluşturuyor.