İstanbul'da otopark kabusu: Trafik, yüksek ücretler ve "değnekçiler" sürücüyü zorluyor

İstanbul'da araç sayısı hızla artarken otopark alanları yetersiz kalıyor. Sürücüler park yeri bulmakta zorlanırken, fahiş otopark ücretleri ve kayıt dışı çalışan "değnekçiler" sorunu büyütüyor. Uzmanlar şehre uygun bir dijital altyapı yapılması gerektiğini söylüyor.

İstanbul’un en büyük sorunlarından biri haline gelen otopark krizi, sürücüleri her geçen gün daha da zor durumda bırakıyor. Artan araç sayısı ve yetersiz otopark alanları nedeniyle trafikte park yeri bulmak adeta bir yarışa dönüşmüş durumda.

YOLLAR OTOPARKA DÖNDÜ

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin verilerine göre 2014 yılında kayıtlı araç sayısı şehirde 3 milyon 383 bin iken 2024 yılında bu sayı 8 milyon 840 bin ile 6 milyona yaklaştı. Buna göre şehirdeki araç sayısında son 10 yılda yüzde 72 oranında artış kaydedildi.

Araçlar artsa da mevcut otopark kapasitesi şehrin ihtiyacını karşılamaya yetmedi. Alan yetersizliğinden dolayı sürücüler araçlarını kaldırımlara, ara sokaklara ve hatta ana yollara park eder hale geldi. İstanbul'da Mahmutbey Caddesi'nde olduğu gibi bazı çift şeritli yollar tek şeride düştü.

YAYALAR VE ACİL DURUM ARAÇLARI ZOR DURUMDA

İstanbul'da araçlarını kaldırımlara ve yol kenarlarına park eden sürücüler artık acil durum araçlarının geçişini de engellemeye başladı. Ambulans ve itfaiye gibi hayati önem taşıyan araçlar trafik yoğunluğundan dolayı hareket edemez hale gelebiliyor.

Ayrıca, çocuk arabasıyla ya da engelli aracıyla kaldırımlarını kullanamaz hale gelenler şöyle dert yanıyor:
"Park yok, kaldırım yok, bu çocuklar ne yapacak, bir de engelli vatandaşlarımız var ama yolda takılıp kalıyorlar. Buna belediye ya da kim buluyorsa birisi çözüm bulsun."
"Kaldırımlara araçların çıkması yayalara çok zor durumlar yaşatıyor."

FAHİŞ OTOPARK ÜCRETLERİ VE KAYIT DIŞI PARK ALANLARI

İstanbul'da otopark bulmak zor olduğu kadar, fiyatlar da sürücüleri zorlayan bir diğer önemli etken. Bazı semtlerde 4-5 saatlik otopark ücreti benzin fiyatını katlayarak 500 TL'yi geçerken, Alışveriş Merkezleri ve özel hastanelerde fiyat daha farklı seyrediyor.

Örneğin Zorlu ve Akmerkez gibi merkezi AVM'lerde 4-6 saatlik fiyat 150 TL iken bilinen özel hastanelerde ücretler 130 TL, 200 TL, 250 TL fiyatlarını gösteriyor.

İBB'ye ait otopark fiyatlarında da geçtiğimiz yıla göre yüzde 100'ün üzerinde zam yapılarak 150 TL oldu. 2020 yılında İstanbul 1. Bölge'de saatlik ücret 9 TL iken 2021'de bu fiyat 10 TL, 2022'de 28 TL, 2023'te 52 TL, 2024'te 70 TL, 2025'te 150 TL'yi buldu.

Ayrıca belediyeye ait otoparkların ve özel işletmelerin yanısıra kayıt dışı çalışan "değnekçilerin" otoparkları da bir başka problem haline geldi.

SORUNUN NEDENİ

İBB Ulaşım Daire Başkanı Barış Yıldırım, sorunun iki temel nedeni olduğunu belirterek şöyle konuştu:
"Birincisi, geçmişten günümüze bina yapımı ve ruhsatlandırılması aşamasında otopark süreçlerinin dikkate alınmaması. İkinci temel nedense geçtiğimiz dönemlerde talebi karşılamaya yönelik yol üstü ve yol dışı otoparkların yapılması ile bu sorunun giderileceği düşünüldü ve buna göre adımlar atıldı. Oysaki otopark talebinin park yeri temin etmeyle karşılanamayacağı açık."

Yıldırım, vatandaşı toplu taşıma kullanımına yönlendirerek, "Biz park et devam et otoparkları inşaa ediyoruz. Trafiğin yoğun olduğu bölgelere gitmek istediklerinde park et devam et otoparklarından yüzde 50 indirimli faydalanılmasını sağlayarak toplu ulaşımı tercih ederek gitmelerini öneriyoruz" ifadelerini kullandı.

ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Harita planlamada uzman Başarsoft SEO'su Alim Küçükpehlivan ise İstanbul'un otopark problemini çözmeye yönelik dijital altyapı sistemine geçilmesini önererek, "İstanbul'un dijital altyapı ihtiyacı var. Yani otoparklardaki doluluk ve boş yer bilgisinin saatlik olarak planlanmış haliyle, yani bir otoparktan 2 saat sonra çıkılacaksa oranın 2 saat sonra boşalacağı bilgisinin oraya gelmek isteyecek bir başka kullanıcıya önceden bildirilmesi lazım. Ancak bu bilgi akışı şu anda yok" dedi.

Belediyelerin elindeki verileri paylaşmasını talep eden Küçükpehlivan, sözlerini şöyle noktaladı:
"Yol kenarı parklanmalarda o yerde kaç arabalık dolu veya boş olduğu bilgisi aslında o bölgedeki parçının elindeki el terminalinde mevcut. Bu bilgi canlı bir şekilde ve merkezi bir yerde toplanıp kullanıma açılırsa bize fayda sağlayabilir ve bunu harita üzerinde gördüğümüzde seyahat planını ona göre yapabilme şansımız olur."