Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılar deniz taşımacılığını etkiliyor. Bulgaristan ve Romanya açıklarında ekim ayından bu yana 7 geminin hedef alındığı, 24'ten fazla denizcinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Rusya'ya ait olduğu belirtilen insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılar, NATO üyesi ülkelerin kara sularında veya bu suların hemen yakınında meydana geldi. Moskova yönetimi saldırılardaki sorumluluğunu reddederken, Ukrayna limanlarına giriş çıkış yapan gemilerin potansiyel hedef olduğunu açıkladı.
Karadeniz'de ticari gemilere saldırılar arttı
Bulgaristan açıklarında 13 Ekim'de vurulan HS Dignity adlı ticaret gemisi battı. Ülkenin kara sularına yaklaşık 5 deniz mili mesafede gerçekleşen saldırının ardından 11 denizci kayboldu, 5 kişi kurtarıldı.
Romanya kara sularında 15 Ekim'de başka bir gemide saldırı sonucu yangın çıktı. Kısa süre sonra Romanya açıklarındaki bir başka gemi de İHA saldırısına uğradı. Bu gemide bulunan 12 kişiden 7'sine ulaşılamadı.
Ekim ayında yaşanan saldırılar, Karadeniz'in batısındaki ticari deniz taşımacılığında can kayıplarına ve güvenlik endişelerine yol açtı.
NATO'nun doğu kanadında güvenlik endişesi
Saldırılar, NATO'nun Karadeniz'deki savunma hazırlıklarını yeniden gündeme taşıdı.
Washington merkezli Middle East Institute'un Karadeniz Programı Direktörü Iulia Joja, gelişmelerin ittifakın bölgedeki güvenlik açıklarını ortaya çıkardığını belirtti.
Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov da güvenlik gündeminin Baltık bölgesinden Karadeniz'e kaydığına dikkat çekti.
NATO ülkeleri, Rusya ile doğrudan çatışmaya yol açabilecek bir gerilimden kaçınmaya çalışırken, saldırılara verilecek ortak yanıt konusunda farklı yaklaşımlar sergiliyor.
Bulgaristan NATO'dan hava savunma desteği istedi
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, başlangıçta saldırılarda Rusya'nın rolünü kabul etmekten kaçındı. Ancak 13 Ekim'de Ukrayna'ya ait Chelsea 3 gemisinin hedef alınmasının ardından Rusya'nın en olası sorumlu olduğunu belirterek Moskova'nın büyükelçisini çağırdı.
Bulgaristan yönetimi, artan tehditler karşısında NATO'dan hava devriyeleri, hava savunma sistemleri ve İHA karşıtı ekipman desteği talep etti.
Romanya ise Bulgaristan ile kurulması planlanan ortak Karadeniz güvenlik merkezine yönelik hazırlıklarını hızlandırdı.
Romanya Dışişleri Bakanı Dan Neculaescu, merkezin tamamlanmasında yaşanacak yeni gecikmelerin NATO ortakları arasındaki güveni etkileyebileceğini söyledi.
Karadeniz'de deniz taşımacılığı ve sigorta maliyetleri
Bölgedeki güvenlik sorunları, ticari gemilerin faaliyetlerini ve taşımacılık maliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Bulgar gemi brokeri Yordan Petrov, Varna merkezli şirketinin işlettiği 4 gemiyi ağustos ayında Karadeniz seferlerinden çektiğini açıkladı. Petrov, bazı armatörlerin bölgeye gemi göndermeyi reddettiğini belirtti.
Artan saldırı riski nedeniyle gemi sigortası maliyetleri yükselirken, mürettebat temini ve ihracat sevkiyatlarında güçlükler yaşanıyor.
Tarım üreticileri de deniz taşımacılığındaki gecikmelerin ihracat faaliyetlerini olumsuz etkilediğini bildiriyor.
Bir diğer gemi brokeri Todor Georgiev, Karadeniz'deki ticari faaliyetlerin ciddi ölçüde zayıfladığını, Varna ve Burgaz limanlarındaki toplam trafiğin zaman zaman Somali'nin Mogadişu Limanı'nın gerisine düştüğünü ifade etti.
Bulgaristan'da liman faaliyetleri ve siyasi gündem
Başbakan Radev, güvenlik endişelerine rağmen ülkedeki önemli limanların faaliyetlerini sürdürdüğünü açıkladı. Liman trafiğinin geçen yılın ekim ayına göre arttığını belirterek taşımacılığın devam edeceğini söyledi.
Öte yandan saldırılar, Bulgaristan'da 25 Ekim'de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi.
Radev'in müttefiki Iliana Yotova, Ukrayna'da derhal ateşkes sağlanması çağrısını yineledi.
Sınır bölgelerinde İHA tehdidi sürüyor
Karadeniz'deki saldırılardan önce de NATO'nun doğu sınırında İHA kaynaklı güvenlik sorunları yaşanmıştı.
Eylül ayında Romanya sınırındaki Ukrayna geçiş noktaları hedef alınırken, Moldova sınırındaki bir Ukrayna karakoluna düzenlenen saldırıda 2 kişi hayatını kaybetti.
Baltık ülkeleri ve Polonya hava sahalarında da Rusya ve Ukrayna kaynaklı İHA ihlalleri kaydedildi. Bazı olaylarda sivil altyapı zarar gördü.
Karadeniz'deki son saldırılarla birlikte NATO'nun doğu sınırındaki güvenlik önlemleri ve ticari deniz taşımacılığının korunması yeniden gündeme geldi.
