Küresel kömür talebinde rekor bekleniyor: Doğal gaz krizi tüketimi artırıyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel kömür talebinin 2026’da yüzde 1,2 artarak 8,94 milyar tona ulaşmasını bekliyor. Böylece doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle tüketimin yeni rekor kıracağı öngörülüyor. Ajansın yıl ortası güncellemesine göre Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatını azaltıyor. Buna bağlı olarak yükselen gaz fiyatları, bazı ülkelerde kömüre geçişi hızlandırıyor.

Doğal gaz fiyatları kömür kullanımını destekliyor

Bu süreçte Avrupa, Çin, Japonya ve Güney Kore’de kömürden elektrik üretimi daha cazip hale geldi. Ayrıca kullanılmayan kömür santrali kapasitesi, doğal gaza alternatif oluşturuyor.

Öte yandan Çin’de pahalanan petrol, kimyasal üretiminde kömür bazlı seçenekleri destekliyor. Buna karşılık Hürmüz’den neredeyse hiç kömür taşınmadığı için boğazdaki krizin etkisi dolaylı gerçekleşiyor.

El Niño Asya’da kömür talebini artırabilir

Ayrıca IEA, güçlü olması beklenen El Niño’nun Asya’daki tüketimi artıracağını öngörüyor. Bu kapsamda Hindistan ve Vietnam’da soğutma ihtiyacının yükselmesi, hidroelektrik üretiminin ise azalması bekleniyor.

Böylece ajans, Aralık 2025’te açıkladığı sınırlı talep düşüşü tahminini yukarı yönlü değiştirdi. Bu değişiklikte Orta Doğu çatışmasının enerji piyasalarına etkisi ve hava koşulları belirleyici oldu.

Öte yandan küresel kömür tüketimi, 2025’te yüzde 0,3 artışla 8,84 milyar tonluk rekor düzeye ulaşmıştı.

2027 kömür talebinde Hürmüz belirleyici olacak

IEA’ya göre LNG sevkiyatları normale yaklaşırsa küresel kömür talebi 2027’de yüzde 0,4 azalarak 8,91 milyar tona gerileyebilir. Ancak bu tahmin, doğal gaz fiyatlarının da düşmesine bağlı bulunuyor.

Buna karşılık LNG akışının sınırlı kalması halinde kömür tüketimi artmaya devam edebilir.

Kömür üretiminde düşüş öngörülüyor

Diğer yandan küresel kömür üretiminin 2026’da yaklaşık yüzde 2 azalması bekleniyor. Buna rağmen üretimin üst üste üçüncü yıl 9 milyar tonun üzerinde kalacağı tahmin ediliyor.

Çin’de mayıstaki maden kazasının ardından güvenlik denetimleri başlatıldı. Bunun ardından haziran ve temmuz üretimi, yıllık bazda yaklaşık yüzde 10 geriledi.

Öte yandan Çin’deki toparlanmayla küresel üretimin 2027’de yüzde 0,3 artması bekleniyor. Ayrıca Japonya ve Güney Kore’nin kömüre yönelmesi, uluslararası ticaret beklentilerini destekliyor.

Newcastle kömür fiyatı ağustosta geriledi

Newcastle termal kömürünün ton fiyatı, şubatta 115 dolar, haziranda ortalama 139 dolar oldu. Ardından ağustosta 131 dolara geriledi.

Buna rağmen fiyatlar, 2025 sonundaki düşük seviyelerin üzerinde kaldı. Ancak 2022 enerji krizindeki 400 doları aşan zirvelerin oldukça altında bulunuyor.