SGK asgari işçilik hesaplama yöntemini değiştirdi

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” düzenlemesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle inşaat sektörü ve ihale konusu işlerde uygulanan asgari işçilik hesaplamalarında önemli değişikliklere gidildi.

Yapılan değişiklikler kapsamında hem işverenlerin yaşadığı uygulama sorunlarının azaltılması hem de SGK süreçlerinin daha net ve standart hale getirilmesi hedefleniyor.

ASGARİ İŞÇİLİK ARAŞTIRMASINDA TANIM DEĞİŞTİ

Yeni yönetmelikle birlikte mevzuatta yer alan “araştırma” ifadesi yerine artık “asgari işçilik araştırma işlemi” kavramı kullanılacak.

Söz konusu kavram; kamu kurumları, bankalar, döner sermayeli kuruluşlar ve ihale kapsamında yaptırılan işler ile özel inşaat projelerine ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi, yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin değerlendirilmesi ve gerekli hesaplamaların yapılması süreçlerini kapsayacak şekilde yeniden tanımlandı.

SGK, asgari işçilik araştırma süreçlerini daha kapsamlı ve açık hale getiren yeni bir tanım sistemine geçti.

İNŞAAT İŞ YERLERİNDE TEK SİCİL NUMARASI DÖNEMİ

Aynı işverene ait ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel bina inşaatlarında da önemli bir kolaylık getirildi.

Buna göre parsellerin birbirine yakın veya bitişik olması, işverenin ilk iş başlangıcından itibaren 6 ay içinde talepte bulunması ve sigortalı çalışanların birbirine karışması halinde projelerin tek sicil numarası altında yürütülmesine izin verilebilecek.

Bu uygulamanın özellikle büyük ölçekli inşaat projelerinde bürokratik işlemleri azaltması bekleniyor.

HAK EDİŞ VE İLİŞİKSİZLİK BELGESİ SÜRECİ YENİDEN DÜZENLENDİ

Yönetmelikte ihale konusu işlerde hak ediş ödemelerine ilişkin süreçler de yeniden şekillendirildi.

İşin geçici kabulünün eksiksiz yapılmasına rağmen toplam hak ediş tutarının henüz bildirilmemesi durumunda, işverenin talebi üzerine o ana kadar ödenen hak ediş üzerinden araştırma yapılabilecek. Ancak bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek.

Daha sonra toplam kesin hak ediş tutarının açıklanması halinde ise önceki inceleme tutarı düşülerek kalan kısım üzerinden hesaplama yapılacak ve ilişiksizlik belgesi düzenlenecek.

Yeni düzenleme ile hak ediş süreçlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle oluşan işveren mağduriyetlerinin azaltılması amaçlandı.

İŞ BİTİM TARİHİNE İLİŞKİN BELİRSİZLİKLER GİDERİLDİ

Yönetmelikle birlikte işin hangi tarihte tamamlanmış sayılacağı da açık şekilde tanımlandı.

Geçici kabul tutanağında eksik ya da kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanaktaki tarih iş bitim tarihi kabul edilecek. Eksiklik tespit edilmesi halinde ise eksiklerin giderildiği tarih esas alınacak.

Geçici veya kesin kabul sürecine tabi olmayan işlerde ise ihale makamının bildirdiği bitiş tarihi dikkate alınacak.

ARİTMETİK ORTALAMA YÖNTEMİ DEVREYE GİRİYOR

SGK’nın 2004 yılından bu yana uyguladığı asgari işçilik hesaplama yöntemi de değiştirildi.

Önceki sistemde inşaat maliyet hesabında, inşaatın tamamlandığı yıldan önceki yılın birim maliyet bedeli esas alınıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte daha adil olduğu belirtilen aritmetik ortalama yöntemine geçilecek.

Buna göre başladığı yıl içinde tamamlanan inşaatlarda, işin bittiği tarihteki birim maliyet bedeli kullanılacak.

Birden fazla yıla yayılan inşaat projelerinde ise inşaatın başladığı yıl ile tamamlandığı yıl arasındaki tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması hesaplamaya dahil edilecek.

İnşaat iş yerlerinde asgari işçilik hesabında artık aritmetik ortalama yöntemi uygulanacak.

2 YIL SİGORTALI ÇALIŞTIRILMAYAN İŞ YERLERİNE RESEN İNCELEME

Yeni yönetmelikle birlikte uzun süre işlem yapılmayan özel inşaat dosyaları için de yeni uygulama başlatıldı.

Kapanış, tasfiye veya terk işlemi bulunmamasına rağmen en az iki yıl boyunca sigortalı çalışan bildirilmeyen iş yerleri için SGK tarafından resen araştırma işlemi yapılacak.

Bu uygulamayla uzun süre bekleyen dosyaların sonuçlandırılması, gecikme cezalarının azaltılması ve süreçlerin hızlandırılması hedefleniyor.

Ayrıca yapılan incelemelerde SGK’ye eksik bildirildiği tespit edilen asgari işçilik tutarları üzerinden hesaplanan primler, işin tamamlandığı aya mal edilerek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverene tebliğ edilecek.