Erdoğan'dan fon piyasasına neşter: Haksız kazanç sağlayanlar hesap verecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, teknoloji yatırımları ve sanayiye yönelik yeni hedefleri açıkladı. Erdoğan, yapay zekâ altyapısına en az 10 milyar dolar kaynak ayrılacağını, imalat sanayisi için ise 250 milyar liralık finansman programının devreye alındığını duyurdu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) 13. İnovasyon Haftası Programı'nda konuştu. Türkiye'nin teknoloji yarışında geri kalmayacağını belirten Erdoğan, Ar-Ge, girişimcilik, yapay zekâ ve savunma sanayisindeki gelişmeleri değerlendirdi.
Erdoğan'dan yapay zekâ ve teknoloji tekellerine uyarı
Bu yılın teması "İnsanlığın Yeni Evresi" olan etkinlikte teknolojinin toplumsal etkilerine değinen Erdoğan, yapay zekâ, robotik ve otonom sistemlerin hızla geliştiğini ancak insan odaklı yaklaşımın geri planda kalabildiğini söyledi.
Büyük teknoloji şirketlerinin giderek artan gücüne dikkat çeken Erdoğan, "tekno-oligarklar" olarak nitelendirdiği yapıların bütün dünyayı etkilediğini ifade etti. İnsan emeğinin azaldığı üretim tesislerinin istihdama olası etkilerinin şimdiden ele alınması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'de Ar-Ge harcamaları 20 milyar dolara ulaştı
Türkiye'nin araştırma ve geliştirme kapasitesini artırdıklarını belirten Erdoğan, 2002 yılında 1,2 milyar dolar olan Ar-Ge harcamalarının 20 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.
Son 24 yılda teknopark sayısının 115'e ulaştığını kaydeden Erdoğan, girişimcilere sermaye ve eş finansman desteği sağlandığını bildirdi.
Erdoğan, 2030 yılına kadar 100 bin teknoloji girişimi oluşturmayı ve bunların toplam değerini 100 milyar dolara ulaştırmayı hedeflediklerini açıkladı.
Türkiye'de milyar dolar değerlemeyi aşan teknoloji girişimi sayısının da 8'e çıktığını belirtti.
Terminal İstanbul 2027'de hizmete açılacak
Atatürk Havalimanı'nın terminal binalarının teknoloji ve girişimcilik merkezine dönüştürüldüğünü belirten Erdoğan, Terminal İstanbul projesinin ilk aşamasının tamamlandığını söyledi.
Merkezin bütün birimleriyle 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.
Sanayiye 250 milyar liralık finansman desteği
Erdoğan, yüksek teknoloji üretimini ve sanayi yatırımlarını desteklemek amacıyla yeni finansman araçlarının devreye alındığını bildirdi.
Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yatırım taahhütlü avans kredileri için 750 milyar lira kaynak tahsis ettiğini açıkladı.
HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'nın ileri teknoloji üretimini desteklediğini belirten Erdoğan, KOBİ'lerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla 250 milyar liralık imalat sanayi kredi programının uygulamaya alındığını söyledi.
Yapay zekâ ve veri merkezlerine 10 milyar dolarlık yatırım hedefi
2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında dijital altyapının güçlendirileceğini açıklayan Erdoğan, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarılacağını bildirdi.
Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapılarında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Erdoğan, Bilge dil modeliyle Türkçe yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesini ve farklı sektörlerde yaygınlaştırılmasını planladıklarını da ifade etti.
Savunma sanayisinde proje büyüklüğü 100 milyar doları aştı
Savunma sanayisindeki gelişmelere değinen Erdoğan, 2002 yılında yüzde 20 olan yerlilik oranı ve 248 milyon dolarlık ihracat seviyesinden önemli ölçüde ilerleme kaydedildiğini söyledi.
Sektörde bugün 4 bin 500'ü aşkın şirketin faaliyet gösterdiğini, 1.400'ün üzerinde projenin yürütüldüğünü ve doğrudan istihdamın 100 bin kişiye yaklaştığını belirtti.
Toplam proje büyüklüğünün 100 milyar doları geçtiğini aktaran Erdoğan, savunma sanayisindeki yerlileşmenin dışa bağımlılığı azaltmayı amaçladığını ifade etti.
Savunma ve havacılık ihracatı 6,9 milyar dolara yükseldi
Türkiye'nin geçen yıl 180 ülke ve bölgeye 10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ürünü ihraç ettiğini belirten Erdoğan, 2026 yılına ilişkin verileri de paylaştı.
Ocak-eylül döneminde savunma ve havacılık ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,6 artarak 6,9 milyar dolara ulaştı.
Erdoğan, teknoloji yatırımları ve finansman destekleriyle Türkiye'nin ileri teknoloji üretimindeki kapasitesinin geliştirilmesini hedeflediklerini kaydetti.
Savunma sanayisinde kilogram başına ihracat değeri 65 dolara yaklaştı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin yüksek katma değerli üretime geçişinin önemine dikkat çekerek savunma sanayisindeki ihracat verilerini paylaştı.
Türkiye'nin genel ihracatında kilogram başına değerin yaklaşık 1,5 dolar olduğunu belirten Erdoğan, savunma sanayisinde bu tutarın 65 dolara yaklaştığını söyledi.
Erdoğan, SİHA'larda kullanılan kameraların kilogram başına ihracat değerinin yaklaşık 20 bin dolar, bu kameralardaki dedektörlerin ise 50 bin dolar olduğunu açıkladı.
Bu rakamların ileri teknoloji yatırımlarının önemini ortaya koyduğunu ifade eden Erdoğan, yüksek katma değerli üretimin hızlandırılması gerektiğini belirtti. Geleneksel sektörlere yönelik desteklerin de sürdürüleceğini kaydetti.
Fon piyasasındaki sorun için üç öncelik belirlendi
Son haftalarda fon piyasasının belirli bir bölümünde yaşanan sorunlara değinen Erdoğan, 17 Eylül'den itibaren alınan önlemlerle sürecin kontrol altına alındığını söyledi.
Tam yetkili Fon Koordinasyon Kurulunun oluşturulduğunu belirten Erdoğan, çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü ve üç temel önceliğe odaklanıldığını açıkladı.
İlk önceliğin tasfiye edilen fonlardaki birikimlerin yatırımcılara en kısa sürede geri ödenmesi olduğunu ifade eden Erdoğan, olağan tasfiye kapsamındaki ödemelerin geçen hafta başladığını ve sorunsuz devam ettiğini bildirdi.
Olağanüstü tasfiyeye alınan fonlarda ise TBMM'ye sunulan kanun teklifinin yasalaşmasının ardından yatırımcılara ara ödeme yapılacak.
Erdoğan'dan fon manipülasyonlarına sert uyarı
İkinci önceliğin piyasa manipülasyonlarıyla haksız kazanç sağlayanların yargı önünde hesap vermesi olduğunu belirten Erdoğan, yeni bilgiler ve itiraflar doğrultusunda soruşturmaların genişletildiğini söyledi.
Piyasa işlemleriyle kısa sürede olağan dışı kazanç elde edenlere müsamaha gösterilmeyeceğini vurgulayan Erdoğan, 3-5 ay içinde parasını 10, 20 veya 30 katına çıkaran kişiler hakkında gerekli işlemlerin yapılacağını ifade etti.
Erdoğan, manipülasyon yoluyla elde edilen haksız kazançların karşılıksız bırakılmayacağını belirtti.
Sermaye piyasalarında yatırımcı güveni korunacak
Üçüncü önceliğin fon piyasasındaki sorunların sermaye piyasalarının geneline zarar vermeden çözülmesi olduğunu açıklayan Erdoğan, fırsatçılarla yatırımcıların birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Muhalefet ve bazı basın kuruluşlarını süreçteki açıklamaları nedeniyle eleştiren Erdoğan, fon piyasasında yaşanan sorunların bütün sermaye piyasalarına mal edilmesinin yanlış olduğunu savundu.
Fonlara ilişkin gelişmelerin milyonlarca kişiyi etkilediğine dikkat çeken Erdoğan, yatırımcıların güvenini zedeleyecek ve piyasadan uzaklaşmalarına neden olabilecek yaklaşımlardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, sermaye piyasalarına yönelik genel bir güvensizlik oluşturulmasının yalnızca finans sektörünü değil, üretim ve ticaret faaliyetlerini kapsayan reel sektörü de olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Erdoğan: Sermaye piyasaları teknoloji yatırımlarının finansmanında kritik rol oynuyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sermaye piyasalarının tasarruf sahipleri ile reel sektör arasında önemli bir finansman bağlantısı oluşturduğunu belirtti. Bu sistemin borçlanma yerine ortaklık ve risk paylaşımına dayalı kaynak sağlayabildiğini ifade etti.
Özellikle 2008 küresel finans krizinin ardından bankaların kredi verme konusunda daha temkinli davranmaya başladığını hatırlatan Erdoğan, sermaye piyasalarının üretim ve yatırımların finansmanındaki öneminin arttığını söyledi.
Teknoloji projelerinin yüksek Ar-Ge maliyetleri ve uzun geliştirme süreçleri nedeniyle farklı finansman ihtiyaçları bulunduğunu belirten Erdoğan, girişim sermayesi yatırım fonlarının yenilikçi projelerin hayata geçirilmesinde önemli görev üstlendiğini kaydetti.
Erdoğan: Fonların yalnızca yüzde 4,6'sında sorun yaşandı
Fon piyasasındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini sürdüren Erdoğan, yaşanan sorunların tüm sermaye piyasasına mal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, toplam fon sayısının yalnızca yüzde 4,6'sında sorun ortaya çıktığını belirterek bu durumun bütün yatırım fonlarına yönelik güvensizlik oluşturmak için gerekçe gösterilemeyeceğini söyledi.
Sermaye piyasalarının teknoloji, inovasyon ve üretim yatırımlarına kaynak sağladığını hatırlatan Erdoğan, piyasaların genelini hedef alan yaklaşımların ekonomiye zarar verebileceğini savundu.
Erdoğan'dan sermaye piyasalarına yönelik açıklamalara uyarı
Sermaye piyasası araçlarının hedef alınmasını eleştiren Erdoğan, bunun Türkiye'nin kalkınma ve yatırım hedeflerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Erdoğan, manipülasyon ve usulsüzlüklerle mücadele edilirken sağlıklı işleyen yatırım fonlarının ve reel sektörün finansman imkânlarının korunması gerektiğini belirtti.
Siyasetçilerden ve basın kuruluşlarından daha sorumlu bir yaklaşım beklediğini dile getiren Erdoğan, hükümetin yatırımcı haklarını gözeterek çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
