Türkiye'de tasarruf finansman sektörünün işlem hacmi 2025 yılında yüzde 261,8 artarak 1,2 trilyon lirayı geçti. Konut ve taşıt finansmanına yönelik faaliyetlerin öne çıktığı sektörde müşteri sayısı 1,15 milyonu aştı.
İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), Türkiye'nin katılım finans alanındaki gelişimini inceleyen "Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025"i yayımladı. Raporda bankacılık, sigortacılık, sermaye piyasaları, tasarruf finansmanı ve dijital finans alanlarındaki büyüme verileri değerlendirildi.
Tasarruf finansmanında aktif büyüklük 323 milyar liraya ulaştı
Konut ve araç edinimine yönelik katılım esaslı finansman hizmeti sunan tasarruf finansman şirketleri, 2025'in en hızlı büyüyen finansal faaliyet alanlarından biri oldu.
Sektörün toplam işlem hacmi 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü ise yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya yükseldi.
Şirketlerin toplam net kârı 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya çıkarken müşteri sayısı yüzde 117 artarak 1,15 milyonun üzerine ulaştı. Sektörde faaliyet gösteren şirket sayısı 9'a, toplam şube sayısı ise 654'e yükseldi.
Katılım bankalarının aktifleri 4,3 trilyon liraya çıktı
Katılım bankacılığı da 2025 yılında büyümesini sürdürdü. Bankaların toplam aktif büyüklüğü yüzde 62,7 artarak 4,3 trilyon liraya ulaşırken toplanan fonlar 2,8 trilyon lira olarak gerçekleşti.
Sektörün toplam net kârı 85,6 milyar liraya yükseldi. Buna karşılık takipteki alacaklar yüzde 155 artışla 42,4 milyar liraya çıktı. Öz kaynaklardaki yüzde 41,2'lik büyüme ise aktiflerdeki genişlemenin altında kaldı.
Dijital bankacılıkta işlem hacmi 7,9 trilyon lirayı buldu
Katılım bankalarında işlemlerin dijital kanallara kayması hızlandı. Dijital işlem hacmi yüzde 41 artarak 7,9 trilyon liraya ulaşırken işlem sayısı yüzde 61 yükselişle 205 milyona çıktı.
Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e yükseldi.
Bankacılık sektöründe son 10 yılda yaklaşık 1600 şube kapanırken katılım bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545'e ulaştı. Katılım bankaları da şube ve ATM sayılarını azaltarak dijital hizmetlere ağırlık verdi.
Katılım endekslerinde yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı
Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi kapsamında yer aldı.
BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri, 2025 yılını karşılık geldikleri genel piyasa endekslerinden daha yüksek performansla tamamladı.
Katılım endekslerindeki yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaşmasına rağmen bu şirketlerin toplam piyasa değerindeki payı, yatırımcı sayısındaki payın altında kaldı.
Katılım sigortacılığı prim üretimi 70 milyar lirayı geçti
Katılım sigortacılığında prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseldi. Böylece sektör, yüzde 45,9 büyüyen toplam sigorta pazarının üzerinde genişleme kaydetti.
Katılım sigortacılığının toplam pazardaki payı yüzde 5,73'e ulaşırken prim üretiminin yaklaşık yüzde 96'sı hayat dışı sigorta branşlarından sağlandı.
Türkiye dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında
Türkiye'de faaliyet gösteren finansal teknoloji şirketlerinin sayısı 2021 yılından bu yana yüzde 40 artarak 1009'a ulaştı.
Buna karşın yeni kurulan fintek şirketlerinin sayısı aynı dönemde 101'den 16'ya geriledi.
Türkiye, 8,4 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle dünyanın en büyük 7 İslami finans teknolojisi pazarı arasına girdi.
Katılım bankalarının sukuk ihracı 215 milyar lirayı aştı
Katılım bankalarının kira sertifikası (sukuk) ihraç hacmi yüzde 58 artarak 215,4 milyar liraya yükseldi. İhraç hacmi, 2015 yılından bu yana yaklaşık 84 kat büyüdü.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ise 2025 yılında 34,8 ton altına dayalı sukuk ihracı gerçekleştirdi.
Bireysel emeklilik sisteminde (BES) katılımcıların toplam fon birikimi 1,81 trilyon liraya ulaşırken bunun 745,7 milyar lirası katılım esaslı fonlarda değerlendirildi. Otomatik katılım sisteminde ise sertifikaların yüzde 76,8'i sonlandırıldı.
Katılım finansında sürdürülebilir büyüme vurgusu
İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, katılım finans sisteminin yalnızca bankacılık faaliyetlerinden oluşan bir yapı olmaktan çıkarak farklı finansal alanları kapsayan geniş bir ekosisteme dönüştüğünü belirtti.
Öner, yüksek enflasyon nedeniyle nominal büyüme rakamlarının reel karşılığının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gelecek dönemde temel hedefin sayısal genişlemeyi kalıcı ve sürdürülebilir gelişime dönüştürmek olduğunu ifade etti.
Alan İzleme Raporları serisinin 30. yayını olan çalışma, Türkiye'deki katılım finans faaliyetlerini kamuya açık veriler üzerinden inceliyor.
