AB enerji krizinde metan kurallarını gevşetiyor: İhracatçıya 1 yıl ek süre
Avrupa Birliği, yükselen enerji maliyetlerine karşı metan kurallarında ihracatçılara bir yıl daha esneklik sağlayacak. Kararla ithalat üzerindeki ilave maliyetlerin sınırlandırılması hedefleniyor.
Avrupa'da enerji krizinin hane ve şirketler üzerindeki etkisi büyürken yeni önlemler gündeme geliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Strazburg'daki Avrupa Parlamentosu oturumunda yol haritasını açıkladı.
AB metan kurallarında bir yıl daha esneklik sağlayacak
AB, enerji ithalatına yönelik metan düzenlemesinin uygulanmasında ihracatçılara ilave süre tanımaya hazırlanıyor.
Von der Leyen, bu adımın kriz döneminde ek maliyetleri azaltacağını belirtti.
Mevcut düzenleme petrol, doğal gaz ve kömür ithalatını kapsıyor. Ayrıca AB içinde üretilen fosil yakıtlar da kurallara tabi bulunuyor.
Normal takvime göre yeni yükümlülüklerin 1 Ocak 2027'den itibaren devreye girmesi planlanıyordu.
İthalatçıların metan emisyonlarının kurallara uygun izlendiğini göstermesi gerekiyordu. Ayrıca emisyonların raporlanması ve bağımsız şekilde doğrulanması öngörülüyordu.
Yeni esneklikle ihracatçılara uyum konusunda bir yıl daha zaman sağlanacak.
Doğal gaz fiyatları yüzde 140 arttı
Von der Leyen, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu enerji maliyetinin boyutuna da dikkat çekti.
Şubat sonundan bu yana doğal gaz fiyatlarının yüzde 140 yükseldiğini belirtti.
Aynı dönemde dizel fiyatlarının ise iki katına çıktığını söyledi.
Von der Leyen'e göre Avrupa'nın fosil yakıt ithalat faturası 100 milyar avro arttı.
Üstelik bu ilave maliyet karşılığında Avrupa daha fazla enerji elde etmedi.
Bunun sonucunda hem şirketler hem haneler artan faturalarla karşı karşıya kaldı.
Ayrıca kış yaklaşırken enerji maliyetlerinin oluşturduğu baskının daha da belirginleşebileceği değerlendiriliyor.
G7 piyasaya 100 milyon varil rezerv sağlayacak
Öte yandan AB, enerji arzının güvenliği için uluslararası ortaklarla çalışmalarını sürdürüyor.
G7 ülkeleri geçen hafta rezervlerin bir bölümünü piyasaya sunma konusunda anlaşmıştı.
Buna göre toplam 100 milyon varil ham petrol ve dizel acil rezervlerden serbest bırakılacak.
Von der Leyen, söz konusu adımın küresel enerji fiyatlarının dengelenmesine katkı sağlayacağını belirtti.
Bunun yanında Avrupa'daki rafineriler için yeni bir stratejik diyalog başlatılacak.
Böylece maliyetlerin azaltılması ve kritik tedarikin güvence altına alınması hedefleniyor.
Savunma sektörünün enerji ihtiyacı da bu çalışmaların kapsamında bulunuyor.
Rus gazının payı yüzde 45'ten yüzde 12'ye indi
AB, enerji krizine karşı ithalat kaynaklarını değiştirmeye de devam ediyor.
Von der Leyen, Rusya'nın dört yıl önce enerjiyi baskı aracı olarak kullanmaya çalıştığını hatırlattı.
Bu süreçte Rus doğal gazının Avrupa ithalatındaki ağırlığı önemli ölçüde azaldı.
Rus gazının AB ithalatındaki payı yüzde 45'ten yüzde 12'ye gerilerken, hedef yıl sonunda bu oranı sıfıra indirmek.
Bununla birlikte Avrupa'nın petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılığı halen önemli bir risk oluşturuyor.
Von der Leyen, fosil yakıt ithalatıyla birlikte dış kaynaklı fiyat şoklarının da Avrupa ekonomisine taşındığını belirtti.
AB elektriğinin yüzde 70'inden fazlası temiz kaynaklardan
AB, uzun vadede fosil yakıt bağımlılığını azaltmayı planlıyor.
Von der Leyen'e göre AB'de elektriğin yüzde 70'inden fazlası Avrupa'daki temiz kaynaklardan sağlanıyor.
Bu kapsamda yenilenebilir enerji ve nükleer üretim önemli paya sahip.
Ancak elektrik, AB'nin nihai enerji tüketiminin dörtte birinden daha azını oluşturuyor.
Bu nedenle elektrifikasyon sürecinin hızlandırılması planlanıyor.
AB'nin eylem planı, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını 2040'a kadar iki katına çıkarmayı hedefliyor.
Böylece fosil yakıt kullanımının önemli ölçüde azaltılması amaçlanıyor.
Fosil yakıt ithalatında 260 milyar avroluk hedef
Elektrifikasyon planının dış ticaret faturasına da önemli etkisi olması bekleniyor.
Hedeflerin gerçekleşmesi halinde yıllık fosil yakıt ithalatının 260 milyar avro azaltılabileceği hesaplanıyor.
Komisyon bu hedefe yönelik yeni tedbirleri gelecek aylarda açıklayacak.
Böylece Avrupa'nın küresel enerji şoklarına karşı dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
Ayrıca yerli temiz elektrik üretiminin daha fazla sektörde kullanılması planlanıyor.
Enerji desteğinde herkese aynı yardım yapılmayacak
Von der Leyen, artan enerji faturalarına karşı hükümetlerin sağlayacağı desteklere de değindi.
Buna göre hanelere yönelik önlemlerin hedefli şekilde uygulanması gerekiyor.
Komisyon Başkanı, gelir durumundan bağımsız genel desteklerin doğru olmadığını belirtti.
Çünkü geniş kapsamlı desteklerin talebi artırabileceğini söyledi.
Ayrıca bu modelin yüksek gelirli kesimlere avantaj sağlayabileceğine dikkat çekti.
Bunun yanında kamu bütçeleri açısından da büyük maliyetler ortaya çıkabileceğini belirtti.
AB ortak enerji alımında yeni modele geçiyor
Avrupa Birliği enerji satın alma sistemini de değiştirmeyi planlıyor.
Bu kapsamda yeni bir görev gücü kurulacak.
İlk aşamada ülkelerin enerji talebinin bir araya getirilmesi hedefleniyor.
Ardından ortak talep üzerinden daha güçlü bir satın alma mekanizması oluşturulacak.
Son aşamada ise AB adına ortak alım gerçekleştirecek bir piyasa işletmecisinin görevlendirilmesi planlanıyor.
Böylece mevcut alıcı-satıcı eşleştirme modelinin daha ileri bir aşamaya taşınması amaçlanıyor.
Sanayiye enerji desteği uzatılacak
Üye ülkelerin enerji kaynakları ve karşı karşıya kaldıkları sorunlar farklılık gösteriyor.
Bu nedenle Komisyon bütün ülkeler için tek tip bir çözüm öngörmüyor.
Bunun yerine üyelere daha fazla araç ve hareket alanı sağlanması planlanıyor.
Ayrıca nisanda devreye alınan geçici devlet yardımı çerçevesinin süresi uzatılacak.
Söz konusu mekanizma, enerji krizinden en fazla etkilenen sanayi sektörlerini desteklemek amacıyla oluşturulmuştu.
AB bütçesinde yüzde 1,26'lık büyüklük
Von der Leyen, AB'nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin mesajlar da verdi.
Komisyonun önerdiği Çok Yıllı Mali Çerçeve, AB milli gelirinin yüzde 1,26'sına karşılık geliyor.
Bütçede tarım ve uyum politikalarına ayrılan mali desteğin mevcut seviyesinin korunması öngörülüyor.
Buna karşılık yeni stratejik alanlara daha fazla kaynak aktarılması planlanıyor.
Savunma ve güvenlik bunların başında geliyor.
Ayrıca yapay zeka, rekabetçilik ve enerji altyapısı yatırım alanları arasında bulunuyor.
Ham maddeler, araştırma, yenilik ve beceriler de öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
Bunun yanında genişleme ve uluslararası ortaklıklar için kaynakların artırılması hedefleniyor.
Von der Leyen bütçe kesintilerine karşı çıktı
Komisyon, krizlere müdahale kapasitesinin de güçlendirilmesini istiyor.
Von der Leyen, tarım rezervi ile doğal afet kaynaklarının tamamen tükendiğine dikkat çekti.
Ayrıca düzensiz göçle mücadele için ilave finansman öneriliyor.
Uzay ve enerji bağlantıları gibi sınır ötesi projelere ayrılan kaynakların artırılması da gündemde.
Bununla birlikte üye ülkelerin bütçe koşullarının zor olduğu kabul ediliyor.
Ancak von der Leyen, büyük çaplı kesintilerin ortak öncelikleri riske atabileceğini belirtti.
Bu nedenle Komisyon yeni öz kaynaklardan oluşan kapsamlı bir gelir paketi üzerinde çalışıyor.
