Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya EXPO alanında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında kapsamlı bir diplomasi programı yürüttü.
10-12 Kasım tarihlerindeki temaslarda ikili ilişkilerin geliştirilmesi, ekonomik ortaklıkların artırılması ve bölgesel anlaşmazlıkların diplomatik yollarla çözülmesi üzerinde duruldu.
Görüşmelerin gündeminde İran ile ABD arasındaki çatışmalar, Rusya-Ukrayna Savaşı, enerji yatırımları, uluslararası ticaret, ulaştırma projeleri ve savunma sanayisi işbirlikleri yer aldı.
COP31'de Erdoğan'ın görüştüğü liderler ve üst düzey isimler
Antalya'daki zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir araya geldiği 20 isim şöyle:
Antonio Guterres – Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri
Luiz Inacio Lula da Silva – Brezilya Devlet Başkanı
Mesud Pezeşkiyan – İran Cumhurbaşkanı
Felix Antoine Tshisekedi – Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
Mikheil Kavelashvili – Gürcistan Cumhurbaşkanı
Denis Sassou Nguesso – Kongo Cumhurbaşkanı
Nizar Amedi – Irak Cumhurbaşkanı
Samia Suluhu Hassan – Tanzanya Cumhurbaşkanı
Hasan Şeyh Mahmud – Somali Cumhurbaşkanı
Tarık Rahman – Bangladeş Başbakanı
Anthony Albanese – Avustralya Başbakanı
Nikol Paşinyan – Ermenistan Başbakanı
Abdulhamid Dibeybe – Libya Başbakanı
Şahbaz Şerif – Pakistan Başbakanı
Abiy Ahmed – Etiyopya Başbakanı
Abdulfettah el-Burhan – Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı
Denis Becirovic – Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı
Zeljko Komsic – Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Üyesi
Gurbangulu Berdimuhammedov – Türkmenistan Milli Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı
Abdulaziz bin Salman Al Saud – Suudi Arabistan Enerji Bakanı
Han Zheng – Çin Devlet Başkan Yardımcısı
BM Genel Sekreteri ile İran ve Ukrayna gündemi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 Kasım'da Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüştü.
Görüşmede Türkiye'nin İran ile ABD arasındaki gerilimi azaltmak amacıyla bölge ülkeleriyle yürüttüğü diplomatik çalışmalar değerlendirildi.
Erdoğan, sorunların müzakereler yoluyla çözülmesini desteklediklerini ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi için yeni bir diyalog sürecine katkı sağlamaya hazır olduklarını bildirdi.
Gazze, Kıbrıs ve Libya'daki gelişmeler de görüşmenin diğer başlıkları arasında yer aldı.
Brezilya ile COP31 ve ikili ilişkiler görüşüldü
Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile Türkiye-Brezilya ilişkilerini ve uluslararası gelişmeleri ele aldı.
Görüşme, Lula da Silva'nın yeniden seçilmesinin ardından yüz yüze gerçekleştirdiği ilk uluslararası resmi görüşme olarak kaydedildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Brezilya'nın COP30 döneminde iklim müzakerelerinde sağladığı ilerlemeyi Türkiye'nin COP31 başkanlığında sürdürmeyi hedeflediklerini belirtti.
Türkiye'nin konferansta daha önce alınan iklim kararlarının uygulamaya geçirilmesine ağırlık verdiği ifade edildi.
Suudi Arabistan ile elektrik projelerinde işbirliği anlaşması
COP31 temaslarının ekonomik sonuçlarından biri Türkiye ile Suudi Arabistan arasında enerji alanında gerçekleştirilen anlaşma oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud'u kabul etti.
Görüşmenin ardından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı, Elektrik Projelerinde İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı'nı imzaladı.
İmza töreni Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın huzurunda gerçekleştirildi.
Türkmenistan ile enerji ve savunma sanayisi işbirliği
Türkmenistan Milli Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhammedov ile yapılan görüşmede enerji, ticaret, yatırım ve savunma sanayisi alanları değerlendirildi.
Erdoğan, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin genişletilmesi ve ortak çalışmaların artırılması gerektiğini ifade etti.
Türk Devletleri Teşkilatının gelişen yapısına da değinen Erdoğan, Ankara Zirvesi'nde teşkilatın stratejik öneminin bir kez daha ortaya çıktığını belirtti.
Türkmenistan'ın teşkilatın Aile Meclislerine üye olarak katılması yönündeki beklentisini dile getirdi.
Ermenistan ile normalleşme süreci ele alındı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 11 Kasım'da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile bir araya geldi.
Görüşmede Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik çalışmalar değerlendirildi.
Erdoğan, süreçte yapıcı gelişmeler yaşandığını ve sembolik açıdan önemli bazı adımların atıldığını belirtti.
Türkiye'nin Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış görüşmelerini yakından izlediğini ve desteklediğini bildirdi.
Avustralya ve Bosna Hersek ile ikili temaslar
Erdoğan, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile görüşmesinde iki ülke arasındaki ticaretin artırılması ve yeni işbirliği alanlarının değerlendirilmesi üzerinde durdu.
Türkiye ile Avustralya arasındaki mevcut ticaret hacminin geliştirilebileceği ve farklı sektörlerde ortak çalışmalar yürütülebileceği belirtildi.
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ve Konsey Üyesi Zeljko Komsic ile yapılan görüşmede ise Türkiye'nin Bosna Hersek'in egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve anayasal düzenine desteği vurgulandı.
Çin ile Orta Koridor ve Kalkınma Yolu projeleri görüşüldü
Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ile gerçekleştirilen görüşmede ticaret, enerji, yatırım ve turizm alanlarındaki işbirliği fırsatları ele alındı.
Erdoğan, Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi için yeni adımlar atılabileceğini ifade etti.
Orta Koridor ile Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi arasında uyum sağlanmasının önemine dikkat çekildi.
Kalkınma Yolu Projesi'nin de bu ulaşım ve ticaret ağlarıyla birlikte değerlendirilmesinin yeni ekonomik fırsatlar oluşturabileceği belirtildi.
İran Cumhurbaşkanı ile çatışmaların sona erdirilmesi görüşüldü
COP31 Liderler Zirvesi'nin ikinci günü olan 12 Kasım'da Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüştü.
Türkiye-İran ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası gelişmelerin değerlendirildiği görüşmede İran ile ABD arasındaki çatışmalar gündeme geldi.
Erdoğan, kalıcı barışın sağlanabilmesi için diplomatik girişimlerin güçlendirilmesi ve tarafların gecikmeden müzakere masasına dönmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgedeki istikrarın yeniden sağlanması için uzlaşma imkanlarının değerlendirilmesinin önemine işaret edildi.
Pakistan ile savunma ve ulaştırma işbirliği
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yapılan görüşmede iki ülkenin savunma sanayisi ve ulaştırma alanlarında yürüttüğü çalışmalar ele alındı.
Erdoğan, Türkiye-Pakistan ilişkilerini geliştirecek projelerin hızlandırılmasını istediklerini belirtti.
Mekke Savunma İttifakı'nın iki ülke arasındaki dayanışmayı güçlendirdiğini ifade eden Erdoğan, İran'daki çatışmaların sona erdirilmesi için ortak diplomatik girişimlerin sürdürüleceğini kaydetti.
Pakistan'ın bölgesel sorunlarının barışçıl yöntemlerle çözülmesine katkı sağlamaya hazır olduklarını bildirdi.
Irak ile Kalkınma Yolu ve güvenlik gündemi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ile Türkiye-Irak ilişkilerini ve bölgesel güvenlik konularını değerlendirdi.
Görüşmede Irak'ın uluslararası ticaret bağlantılarını güçlendirmesi hedeflenen Kalkınma Yolu Projesi öne çıktı.
Erdoğan, projenin Doğu ile Batı arasındaki ticaret için yeni bir güzergâh oluşturacağını ve enerji başta olmak üzere farklı alanlarda ekonomik işbirliğini geliştireceğini belirtti.
Türkiye'nin Terörsüz Bölge hedefine Irak'ın desteğini artırarak sürdürmesini beklediğini ifade etti.
Gürcistan ile ticaret ve ulaştırma bağlantıları
Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelashvili ile görüşmede Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan işbirliği mekanizmaları ele alındı.
Erdoğan, Gürcistan'ın Türkiye açısından önemli ticaret ortaklarından biri olduğunu belirterek karşılıklı ticaret hacmi hedeflerine ulaşmak için çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Enerji, ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarında ortak projelerin geliştirilmesi üzerinde duruldu.
Afrika ülkeleriyle ticaret ve yatırım görüşmeleri
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Afrika ülkelerinin liderleriyle temaslarında ekonomik işbirliği, bölgesel güvenlik ve kalkınma projeleri ön plana çıktı.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Felix Antoine Tshisekedi ile ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarında ortaklığın geliştirilmesi görüşüldü. Türkiye'nin ülkenin toprak bütünlüğüne desteği yinelendi.
Kongo Cumhurbaşkanı Denis Sassou Nguesso ile yapılan görüşmede ise ticaret ve yatırımlarda sağlanan ilerlemenin sürdürülmesi ve ekonomik potansiyelin değerlendirilmesi ele alındı.
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ile savunma sanayisi, tarım ve yatırım alanlarındaki işbirliği değerlendirildi. Türkiye'nin Sudan'ın birliğine ve bağımsızlığına desteği ile Sudan Barış Girişimi'ne yönelik yaklaşımı aktarıldı.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile savunma ve enerji projeleri üzerinde duruldu. Somali'de ulusal diyalog, toplumsal barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik beklentiler paylaşıldı.
Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ile enerji alanı başta olmak üzere ikili ilişkilerin geliştirilmesi ele alındı. Erdoğan, Libya'da halkın desteğini almayan girişimlerin kalıcı sonuç üretmeyeceğini belirtti.
Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan ile görüşmede karşılıklı ticarette sağlanan artış ve yeni ortaklık imkanları değerlendirildi.
Etiyopya'ya COP32 ev sahipliği tebriği
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile Türkiye-Etiyopya ilişkilerini ve bölgesel gelişmeleri görüştü.
Ticaret ve yatırım alanlarında işbirliğinin ilerletilmesi konusunda çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.
Erdoğan, Etiyopya'nın bölgesel istikrarına Türkiye'nin desteğinin devam edeceğini ifade ederek ülkenin COP32'ye ev sahipliği yapacak olması nedeniyle Abiy Ahmed'i tebrik etti.
Bangladeş ile ticaret ve savunma sanayisi gündemi
Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile gerçekleştirilen görüşmede ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler değerlendirildi.
Erdoğan, ticaret ve savunma sanayisi alanlarında ortak çalışmaların artırılmasının iki ülkeye katkı sağlayacağını belirtti.
Türkiye'nin Cox's Bazar'daki insani koşulların uluslararası toplumun gündeminde tutulması için çalışmalarını sürdüreceği ifade edildi.
