Çin’den akaryakıt zammına fren: Artış oranları yarıya indirildi

Orta Doğu’da tırmanan İran merkezli gerilim enerji piyasalarını sarsmaya devam ederken, dünyanın en büyük enerji tüketicilerinden Çin’den dikkat çeken bir adım geldi. Pekin yönetimi, hızla yükselen akaryakıt maliyetlerinin toplum üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla planlanan zamları geri çekerek artış oranını ciddi ölçüde aşağı çekti.

İRAN GERİLİMİ PETROLÜ VURDU, FİYATLAR SIÇRADI

Hürmüz Boğazı çevresindeki risklerin artmasıyla birlikte küresel petrol akışında aksama endişesi büyürken, bu durum doğrudan fiyatlara yansıdı. Çin’de benzin fiyatları çatışmanın başladığı günden bu yana yaklaşık yüzde 20 yükseldi. Aynı süreçte Brent petrolün varil fiyatı yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıkarak piyasalardaki tedirginliği artırdı.

Çin yönetimi, sürücüler üzerindeki mali baskıyı azaltmak için planlanan zam oranlarını neredeyse yarıya indirdi.

ZAM ORANLARI YARIYA ÇEKİLDİ

İlk etapta benzin ve motorin fiyatlarına ton başına sırasıyla 2.205 yuan ve 2.120 yuan zam yapılması planlanıyordu. Ancak yapılan son düzenleme ile bu artışlar 1.160 yuan ve 1.115 yuan seviyelerine düşürüldü. Yeni fiyatların salı günü itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.

300 MİLYONDAN FAZLA SÜRÜCÜYÜ İLGİLENDİRİYOR

Çin’de petrol ve dizel yakıt kullanan araç sayısının 300 milyonu aşması, alınan kararın sosyal ve ekonomik etkisini daha da büyütüyor. Körfez ülkelerinden yapılan yoğun petrol ithalatı nedeniyle bölgedeki gelişmeler Çin iç piyasasında doğrudan hissediliyor.

Hafta sonu birçok şehirde akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşurken, bazı istasyonların stoklarının tükenmesi dikkat çekti. Bu tablo, arz endişesinin sahaya yansıyan ilk işaretlerinden biri olarak yorumlandı.

STRATEJİK PETROL STOKLARI DEVREDE

Pekin yönetimi uzun yıllardır düşük fiyat dönemlerini fırsat bilerek büyük ölçekli petrol rezervleri oluşturdu. Tahminlere göre Çin’in elinde yaklaşık 900 milyon varillik ham petrol stoku bulunuyor. Bu miktar, ülkenin yaklaşık üç aylık ithalat ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde.

Çin’in İran’dan yapılan petrol alımlarının toplam ihracatın yüzde 80’inden fazlasını oluşturduğu değerlendiriliyor.

Öte yandan Çin gümrük verileri, yılın ilk iki ayında ham petrol ithalatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 arttığını ortaya koyuyor.

İHRACAT KISITLAMASIYLA İÇ PİYASA KORUNUYOR

Artan fiyat baskısını dengelemek isteyen Çin yönetimi, rafinerilere yönelik yeni talimatlar vererek yakıt ihracatını geçici olarak durdurma yoluna gitti. Bu hamlenin temel amacı, iç piyasada arzı güçlü tutarak fiyatların daha fazla yükselmesini engellemek.

Yetkililer, küresel petrol fiyatlarındaki anormal artışların ekonomiye zarar vermemesi için geçici düzenleyici adımların devreye alındığını açıkladı.

ASYA GENELİNDE TASARRUF TEDBİRLERİ

Enerji krizinin etkisi yalnızca Çin ile sınırlı kalmadı. Asya genelinde birçok ülke, artan maliyetlere karşı farklı önlemler almaya başladı.

Filipinler’de kamu çalışanlarına dört gün mesai uygulaması getirilirken, Sri Lanka’da kamu kurumları için haftada bir gün tatil ilan edildi. Tayland ve Vietnam’da ise uzaktan çalışma teşvik edilerek yakıt tüketiminin azaltılması hedefleniyor.

JAPONYA VE GÜNEY KORE ALARMDA

Enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olan Japonya ve Güney Kore de krizden en fazla etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Japonya’da benzin fiyatları litre başına 191 yen ile tarihi zirveye ulaşırken, Güney Kore’de kamu kurumlarına araç kullanımını azaltma talimatı verildi.

Güney Kore Devlet Başkanı’nın uluslararası bir programa katılımını iptal ederek ülkesinde kalması, krizin ciddiyetini ortaya koyan sembolik bir adım olarak değerlendirildi.